Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia odrzuciło petycję o blokowanie e-recept na niedostępne leki oraz umieszczanie na nich informacji o stanach magazynowych.
- •Powodem decyzji są przepisy Prawa farmaceutycznego (art. 96a), według których recepta ma charakter wyłącznie medyczno-rozliczeniowy.
- •Zablokowanie możliwości wystawiania recept uznano za zagrożenie dla zdrowia pacjentów, którzy mogliby stracić dostęp do leków dostępnych jeszcze w niektórych aptekach.
- •Informowanie na recepcie o konkretnych sieciach aptek posiadających lek mogłoby naruszyć zasady uczciwej konkurencji.
- •Pacjenci nadal muszą korzystać z zewnętrznych wyszukiwarek leków, choć od 1 lipca 2026 r. mogą realizować opakowania z jednej e-recepty w różnych aptekach.
10 sierpnia 2026 roku Ministerstwo Zdrowia odrzuciło petycję w sprawie blokowania w systemie P1 wystawiania e-recept na niedostępne leki oraz umieszczania na nich informacji o sieciach aptek.
10 sierpnia 2026 roku Ministerstwo Zdrowia odrzuciło petycję, w której postulowano blokowanie w systemie P1 wystawiania e-recept na niedostępne leki oraz umieszczanie na nich informacji o stanach magazynowych i sieciach aptek. Decyzję odmowną podpisała Anna Sołtys, zastępca dyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji, w odpowiedzi na wniosek, który wpłynął do resortu 31 lipca 2026 roku. Autorka petycji domagała się, aby w przypadku braku leku w hurtowniach system uniemożliwiał wystawienie recepty lub generował ją z adnotacją o trudnościach w dostępie oraz ze wskazaniem konkretnych sieci aptek posiadających dany produkt.
Resort zdrowia odrzucił te postulaty, powołując się na przepisy Prawa farmaceutycznego. Zgodnie z art. 96a ust. 1 tej ustawy recepta zawiera zamknięty katalog danych o charakterze medyczno-rozliczeniowym. Anna Sołtys podkreśliła w uzasadnieniu, że przepisy nie przewidują umieszczania na recepcie informacji rynkowych ani handlowych, a system P1 nie służy do oceny bieżącej dostępności produktów w aptekach. Ponadto urzędnicy wskazali, że stany magazynowe zmieniają się dynamicznie, przez co informacje wpisywane na receptach rocznych szybko stawałyby się nieaktualne i wprowadzałyby pacjentów w błąd.
Zagrożenie dla pacjentów i naruszenie zasad konkurencji
Ministerstwo Zdrowia oceniło postulat blokowania recept jako bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia pacjentów. Blokada mogłaby pozbawić chorych dostępu do leków w sytuacjach nagłych, gdy dany produkt jest jednak dostępny w konkretnej aptece. Resort odrzucił również pomysł umieszczania na recepcie nazw sieci aptek dysponujących danym lekiem. Zdaniem ministerstwa takie rozwiązanie naruszyłoby zasady uczciwej konkurencji poprzez nieuzasadnione faworyzowanie wybranych podmiotów na rynku detalicznym.
Systemy monitorowania i realizacja recept w różnych aptekach
Decyzja resortu zbiega się w czasie z powtarzającymi się niedoborami produktów leczniczych na polskim rynku. Obecnie monitorowanie stanów magazynowych opiera się na Zintegrowanym Systemie Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi (ZSMOPL), w którym hurtownie i apteki mają obowiązek raportowania braków w ciągu 24 godzin. Równolegle, od 1 lipca 2026 roku, Centrum e-Zdrowia wdrożyło funkcję umożliwiającą pacjentom realizację poszczególnych opakowań z jednej e-recepty w różnych aptekach.
Odrzucenie petycji oznacza, że e-recepta zachowa swój dotychczasowy, wyłącznie medyczny charakter. Pacjenci poszukujący trudno dostępnych leków nadal będą musieli korzystać z zewnętrznych baz danych i komercyjnych wyszukiwarek. Z kolei kluczową rolę w procesie dopasowywania terapii zachowają farmaceuci, udzielający informacji o zamiennikach.
Apteki na pierwszej linii kryzysu. System nadal niegotowy na potrzeby pacjentów przewlekłych
Oś czasu i mechanizmy kontroli dostępności leków (2026)
Na podstawie danych Ministerstwa Zdrowia i Centrum e-Zdrowia
Porównanie: Blokowanie e-recept na brakujące leki vs. Stan obecny
Blokowanie e-recept i informowanie o brakach
Stan obecny (brak blokad)
Słownik pojęć
- System P1 (Platforma P1)
- Zintegrowany system informatyczny służący do obsługi procesów związanych z planowaniem, finansowaniem i realizacją usług medycznych, w tym e-recept.
- ZSMOPL
- Zintegrowany System Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi. Państwowy system rejestrujący ruch produktów leczniczych w hurtowniach i aptekach.
- E-recepta
- Dokument elektroniczny umożliwiający pacjentowi wykupienie przepisanych przez lekarza leków. Dane na niej mają charakter medyczny i rozliczeniowy.
- Zamiennik leku (leczniczy produkt generyczny)
- Odpowiednik leku oryginalnego, zawierający tę samą substancję czynną, o tej samej dawce i postaci farmaceutycznej, który może być stosowany zamiennie.
