NIA rekomenduje ograniczenie realizacji 30-dniowych e-recept do 120 dni

Komentarz redakcji

Decyzja samorządu to reakcja na pismo Ministerstwa Zdrowia zapowiadające kontrole NFZ w aptekach. Naczelna Izba Aptekarska kwestionuje jednak podstawę prawną nowych wytycznych resortu i wskazuje na błędy w systemie P1.

Najważniejsze

  • Naczelna Izba Aptekarska zaleca farmaceutom ograniczanie wydawania leków z 30-dniowych e-recept do maksymalnie 120 dni terapii.
  • Decyzja ta jest odpowiedzią na pismo Ministerstwa Zdrowia z 20 lipca 2026 r. zapowiadające kontrole NFZ w aptekach.
  • NIA nie zgadza się z interpretacją resortu zdrowia, wskazując na brak podstawy prawnej i zrzucanie odpowiedzialności za błędy systemu P1 na farmaceutów.
  • Pacjenci z chorobami przewlekłymi będą musieli częściej odwiedzać lekarzy w celu uzyskania nowych e-recept po wyczerpaniu 120-dniowego zapasu.
·
2 min

Naczelna Izba Aptekarska wydała 22 lipca 2026 roku rekomendację dotyczącą ograniczania wydawania leków z 30-dniowych e-recept do maksymalnie 120 dni terapii.

Pexels — SHVETS production
Pexels — SHVETS production

Naczelna Izba Aptekarska (NIA) wydała 22 lipca 2026 roku rekomendację, w której zaleca farmaceutom ograniczenie wydawania leków z 30-dniowych e-recept do maksymalnie 120 dni terapii. Decyzja ta jest bezpośrednią reakcją na pismo Ministerstwa Zdrowia z 20 lipca 2026 roku, zapowiadające kontrole Narodowego Funduszu Zdrowia w aptekach.

Dokument Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia nakazuje stosowanie limitu 120 dni dla recept o 30-dniowym terminie ważności. Urzędnicy resortu zaznaczyli, że nowa interpretacja przepisów dotyczy wyłącznie e-recept realizowanych od dnia przekazania pisma i nie wpłynie na wcześniej sfinalizowane transakcje. W odpowiedzi na to stanowisko samorząd aptekarski zalecił farmaceutom zamykanie e-recept w systemie po wydaniu pacjentowi zapasu leków na 120 dni kuracji.

Brak jednoznacznej podstawy prawnej

Naczelna Izba Aptekarska oficjalnie oświadczyła, że nie podziela wykładni Ministerstwa Zdrowia. Przedstawiciele izby wskazują, że w piśmie resortu nie podano konkretnego przepisu prawnego, który stanowiłby podstawę do odmowy realizacji ważnej e-recepty, zwłaszcza gdy państwowy system teleinformatyczny P1 dopuszcza ją do realizacji. Samorząd powołuje się na art. 96a ust. 7ab ustawy – Prawo farmaceutyczne. Przepis ten nakłada obowiązek wyliczania limitów wydawanych leków na system P1, a nie na realizującego receptę farmaceutę.

Przedstawiciele samorządu zwracają również uwagę na zapisy § 7 ust. 1b oraz § 8 ust. 1a Ogólnych Warunków Umów na realizację recept. Ich zdaniem regulacje te wyłączają naruszenie procedury dawkowania z katalogu sankcji finansowych oraz żądań zwrotu refundacji przez NFZ. Ewentualne działania kontrolne powinny więc dotyczyć poprawności funkcjonowania samego systemu P1.

Utrudnienia dla pacjentów przewlekle chorych

Dotychczas lekarze wystawiali pacjentom recepty ważne przez 30 dni, przepisując leki na okres przekraczający 120 dni. Apteki realizowały te zamówienia etapami, ponieważ system teleinformatyczny nie blokował kolejnych transakcji, a Narodowy Fundusz Zdrowia nie kwestionował wcześniej tej praktyki. Obecna zmiana interpretacji przepisów zmusza farmaceutów do ręcznego blokowania e-recept, co bezpośrednio uderzy w pacjentów chorych przewlekle.

Po otrzymaniu zapasu leków na 120 dni pacjenci będą musieli ponownie udać się do lekarza po nowe e-recepty. Nowe wytyczne mogą również wywołać spory i nieporozumienia w aptekach podczas codziennej obsługi chorych.

Procedura realizacji 30-dniowej e-recepty według zaleceń NIA

1
Krok 1: Wystawienie recepty
Lekarz wystawia e-receptę ważną 30 dni na kurację dłuższą niż 120 dni.
2
Krok 2: Pierwsza realizacja (limit 120 dni)
Farmaceuta wydaje pacjentowi jednorazowo lub w częściach lek na maksymalnie 120 dni stosowania.
3
Krok 3: Ręczne zamknięcie recepty
Farmaceuta ręcznie oznacza receptę w systemie jako zakończoną (zamyka ją), by uniknąć kar z NFZ.
4
Krok 4: Nowa wizyta / Nowa recepta
Aby kontynuować terapię powyżej 120 dni, pacjent musi uzyskać od lekarza nową e-receptę.

Rekomendacja NIA z dnia 22 lipca 2026 r. w sprawie realizacji e-recept.

Apteki na pierwszej linii kryzysu. System nadal niegotowy na potrzeby pacjentów przewlekłych

Porównanie stanowisk: Ministerstwo Zdrowia vs. Naczelna Izba Aptekarska

Stanowisko Ministerstwa Zdrowia (limit 120 dni)
+Ograniczenie ryzyka nieprawidłowości przy realizacji recept o krótkim terminie ważności
+Zapobieganie gromadzeniu nadmiernych zapasów leków przez pacjentów
Brak jednoznacznego przepisu prawnego będącego podstawą odmowy wydania leku
Ręczne blokowanie recept przez farmaceutów obciąża personel aptek
Utrudnienie dla pacjentów przewlekle chorych (częstsze wizyty u lekarzy)
Stanowisko NIA (pełna realizacja wg systemu P1)
+Zgodność z art. 96a ust. 7ab Prawa farmaceutycznego (odpowiedzialność systemu P1, nie farmaceuty)
+Ochrona interesu i wygody pacjentów przewlekle chorych
+Wyłączenie błędów dawkowania z kar finansowych i zwrotu refundacji (zgodnie z OWU)
Niezgodność z nową interpretacją Ministerstwa Zdrowia może skutkować kontrolami NFZ
Ryzyko sporów prawnych na linii apteka-płatnik (NFZ)

Słownik pojęć

NIA
Naczelna Izba Aptekarska – organ samorządu zawodowego farmaceutów w Polsce reprezentujący ich interesy i dbający o należyte wykonywanie zawodu.
System P1
Elektroniczny system informatyczny (platforma P1) służący m.in. do wystawiania i realizacji e-recept, prowadzony przez jednostki podległe Ministerstwu Zdrowia.
Ordynacja leków
Działanie lekarza polegające na określeniu dawkowania oraz czasu stosowania przepisanego produktu leczniczego na recepcie.
OWU (ogólne warunki umów)
Ogólne warunki umów na realizację recept, określające zasady współpracy aptek z NFZ oraz katalog ewentualnych kar umownych i procedur kontrolnych.
Mechanizm walidacyjny
Proces weryfikacji i zatwierdzania danych w systemie informatycznym, mający zapobiegać błędom (np. uniemożliwiać realizację recepty niezgodnie z limitami).

Najczęstsze pytania

Jaka jest interpretacja Ministerstwa Zdrowia dotycząca 30-dniowych recept?
Ministerstwo Zdrowia stoi na stanowisku, że w przypadku e-recepty ważnej 30 dni pacjent może otrzymać lek na maksymalnie 120 dni kuracji. Po tym okresie recepta nie powinna być dalej realizowana. Recepty zrealizowane niezgodnie z tą interpretacją po 20 lipca 2026 r. mogą podlegać kontroli NFZ.
Dlaczego Naczelna Izba Aptekarska (NIA) nie zgadza się z Ministerstwem?
NIA uważa, że przepisy (art. 96a ust. 7ab Prawa farmaceutycznego) nakładają obowiązek wyliczania limitów leków na system P1, a nie na farmaceutę. Jeśli system dopuszcza realizację, farmaceuta nie ma podstawy prawnej do odmowy. Mimo to, w celu ochrony aptek przed karami, NIA zaleca ostrożność i stosowanie limitu 120 dni.
Co według rekomendacji NIA powinien zrobić farmaceuta?
Aby chronić apteki przed ewentualnymi karami finansowymi ze strony NFZ, NIA zaleca farmaceutom wydawanie zapasu leków na maksymalnie 120 dni stosowania, a następnie ręczne zamykanie e-recepty w systemie aptecznym, aby uniemożliwić jej dalszą realizację.
Jak nowe wytyczne wpłyną na pacjentów?
Pacjenci chorujący przewlekle, którzy otrzymali od lekarza ordynację leków na okres dłuższy niż 120 dni na recepcie 30-dniowej, po odebraniu zapasu na 120 dni nie będą mogli dokupić reszty leków z tej samej recepty. Będą musieli udać się na kolejną wizytę lekarską po nową e-receptę.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000
Następny artykuł

NIL chce ostrzejszych zasad dla receptomatów

Naczelna Rada Lekarska opublikowała 12 czerwca 2026 r. stanowisko wobec projektu ustawy o receptach przygotowanego przez Ministerstwo Zdrowia. Samorząd popiera pomysł jednej ustawy, ale krytykuje brak skutecznych ograniczeń dla receptomatów i nowe obowiązki administracyjne dla lekarzy.

Czytaj dalej

Powiązane artykuły

NIL chce ostrzejszych zasad dla receptomatów

Naczelna Rada Lekarska poparła kierunek prac nad ustawą o receptach, ale zażądała ostrzejszych przepisów wobec receptomatów i mniejszych obciążeń biurokratycznych dla lekarzy.

alertmedyczny.pl
politykazdrowotna.com
+3
17 cze

Od 1 lipca pacjenci mogą dzielić e-recepty między aptekami. Zmiana obejmie 6500 placówek

Od 1 lipca 2026 r. pacjenci mogą realizować e-recepty w różnych aptekach, a nowa usługa działa już w prawie 6500 placówkach.

rp.pl
portalsamorzadowy.pl
+8
1 lip

E-recepty będzie można realizować w różnych aptekach. Start 1 lipca

Ministerstwo Zdrowia przesunęło na 1 lipca 2026 r. start możliwości realizacji jednej e-recepty w różnych aptekach.

rynekzdrowia.pl
gov.pl
+6
17 cze

MZ szykuje nowe zasady teleporad i recept, ale nie popiera petycji w obecnym kształcie

Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że pracuje nad nowymi zasadami teleporad i wystawiania recept, ale nie poparło w obecnym kształcie petycji dotyczącej ograniczenia zdalnej ordynacji leków kontrolowanych.

rynekzdrowia.pl
rp.pl
22 maj

Od 18 czerwca apteki będą mogły dzielić recepty. Zmiana ma ułatwić zakup leków

Od 18 czerwca 2026 r. apteki w Polsce będą mogły wdrożyć system dzielenia recept, który pozwoli pacjentom realizować leki w kilku placówkach.

niedziela.pl
rynekzdrowia.pl
+14
13 cze

Resort zdrowia upraszcza Prawo farmaceutyczne i łagodzi kary dla firm

Ministerstwo Zdrowia skierowało do konsultacji społecznych projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego. Nowe przepisy mają uprościć procedurę rejestracji leków oraz ograniczyć ryzyko utraty koncesji przez apteki.

rynekzdrowia.pl
prawo.pl
24 lip
StartSzukaj