NIA rekomenduje ograniczenie realizacji 30-dniowych e-recept do 120 dni

Komentarz redakcji

Decyzja samorządu to reakcja na pismo Ministerstwa Zdrowia zapowiadające kontrole NFZ w aptekach. Naczelna Izba Aptekarska kwestionuje jednak podstawę prawną nowych wytycznych resortu i wskazuje na błędy w systemie P1.

Najważniejsze

  • Naczelna Izba Aptekarska zaleca farmaceutom ograniczanie wydawania leków z 30-dniowych e-recept do maksymalnie 120 dni terapii.
  • Decyzja ta jest odpowiedzią na pismo Ministerstwa Zdrowia z 20 lipca 2026 r. zapowiadające kontrole NFZ w aptekach.
  • NIA nie zgadza się z interpretacją resortu zdrowia, wskazując na brak podstawy prawnej i zrzucanie odpowiedzialności za błędy systemu P1 na farmaceutów.
  • Pacjenci z chorobami przewlekłymi będą musieli częściej odwiedzać lekarzy w celu uzyskania nowych e-recept po wyczerpaniu 120-dniowego zapasu.
·
2 min

Naczelna Izba Aptekarska wydała 22 lipca 2026 roku rekomendację dotyczącą ograniczania wydawania leków z 30-dniowych e-recept do maksymalnie 120 dni terapii.

Pexels — SHVETS production
Pexels — SHVETS production

Naczelna Izba Aptekarska (NIA) wydała 22 lipca 2026 roku rekomendację, w której zaleca farmaceutom ograniczenie wydawania leków z 30-dniowych e-recept do maksymalnie 120 dni terapii. Decyzja ta jest bezpośrednią reakcją na pismo Ministerstwa Zdrowia z 20 lipca 2026 roku, zapowiadające kontrole Narodowego Funduszu Zdrowia w aptekach.

Dokument Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia nakazuje stosowanie limitu 120 dni dla recept o 30-dniowym terminie ważności. Urzędnicy resortu zaznaczyli, że nowa interpretacja przepisów dotyczy wyłącznie e-recept realizowanych od dnia przekazania pisma i nie wpłynie na wcześniej sfinalizowane transakcje. W odpowiedzi na to stanowisko samorząd aptekarski zalecił farmaceutom zamykanie e-recept w systemie po wydaniu pacjentowi zapasu leków na 120 dni kuracji.

Brak jednoznacznej podstawy prawnej

Naczelna Izba Aptekarska oficjalnie oświadczyła, że nie podziela wykładni Ministerstwa Zdrowia. Przedstawiciele izby wskazują, że w piśmie resortu nie podano konkretnego przepisu prawnego, który stanowiłby podstawę do odmowy realizacji ważnej e-recepty, zwłaszcza gdy państwowy system teleinformatyczny P1 dopuszcza ją do realizacji. Samorząd powołuje się na art. 96a ust. 7ab ustawy – Prawo farmaceutyczne. Przepis ten nakłada obowiązek wyliczania limitów wydawanych leków na system P1, a nie na realizującego receptę farmaceutę.

Przedstawiciele samorządu zwracają również uwagę na zapisy § 7 ust. 1b oraz § 8 ust. 1a Ogólnych Warunków Umów na realizację recept. Ich zdaniem regulacje te wyłączają naruszenie procedury dawkowania z katalogu sankcji finansowych oraz żądań zwrotu refundacji przez NFZ. Ewentualne działania kontrolne powinny więc dotyczyć poprawności funkcjonowania samego systemu P1.

Utrudnienia dla pacjentów przewlekle chorych

Dotychczas lekarze wystawiali pacjentom recepty ważne przez 30 dni, przepisując leki na okres przekraczający 120 dni. Apteki realizowały te zamówienia etapami, ponieważ system teleinformatyczny nie blokował kolejnych transakcji, a Narodowy Fundusz Zdrowia nie kwestionował wcześniej tej praktyki. Obecna zmiana interpretacji przepisów zmusza farmaceutów do ręcznego blokowania e-recept, co bezpośrednio uderzy w pacjentów chorych przewlekle.

Po otrzymaniu zapasu leków na 120 dni pacjenci będą musieli ponownie udać się do lekarza po nowe e-recepty. Nowe wytyczne mogą również wywołać spory i nieporozumienia w aptekach podczas codziennej obsługi chorych.

Procedura realizacji 30-dniowej e-recepty według zaleceń NIA

1
Krok 1: Wystawienie recepty
Lekarz wystawia e-receptę ważną 30 dni na kurację dłuższą niż 120 dni.
2
Krok 2: Pierwsza realizacja (limit 120 dni)
Farmaceuta wydaje pacjentowi jednorazowo lub w częściach lek na maksymalnie 120 dni stosowania.
3
Krok 3: Ręczne zamknięcie recepty
Farmaceuta ręcznie oznacza receptę w systemie jako zakończoną (zamyka ją), by uniknąć kar z NFZ.
4
Krok 4: Nowa wizyta / Nowa recepta
Aby kontynuować terapię powyżej 120 dni, pacjent musi uzyskać od lekarza nową e-receptę.

Rekomendacja NIA z dnia 22 lipca 2026 r. w sprawie realizacji e-recept.

Apteki na pierwszej linii kryzysu. System nadal niegotowy na potrzeby pacjentów przewlekłych

Porównanie stanowisk: Ministerstwo Zdrowia vs. Naczelna Izba Aptekarska

Stanowisko Ministerstwa Zdrowia (limit 120 dni)
+Ograniczenie ryzyka nieprawidłowości przy realizacji recept o krótkim terminie ważności
+Zapobieganie gromadzeniu nadmiernych zapasów leków przez pacjentów
Brak jednoznacznego przepisu prawnego będącego podstawą odmowy wydania leku
Ręczne blokowanie recept przez farmaceutów obciąża personel aptek
Utrudnienie dla pacjentów przewlekle chorych (częstsze wizyty u lekarzy)
Stanowisko NIA (pełna realizacja wg systemu P1)
+Zgodność z art. 96a ust. 7ab Prawa farmaceutycznego (odpowiedzialność systemu P1, nie farmaceuty)
+Ochrona interesu i wygody pacjentów przewlekle chorych
+Wyłączenie błędów dawkowania z kar finansowych i zwrotu refundacji (zgodnie z OWU)
Niezgodność z nową interpretacją Ministerstwa Zdrowia może skutkować kontrolami NFZ
Ryzyko sporów prawnych na linii apteka-płatnik (NFZ)

Słownik pojęć

NIA
Naczelna Izba Aptekarska – organ samorządu zawodowego farmaceutów w Polsce reprezentujący ich interesy i dbający o należyte wykonywanie zawodu.
System P1
Elektroniczny system informatyczny (platforma P1) służący m.in. do wystawiania i realizacji e-recept, prowadzony przez jednostki podległe Ministerstwu Zdrowia.
Ordynacja leków
Działanie lekarza polegające na określeniu dawkowania oraz czasu stosowania przepisanego produktu leczniczego na recepcie.
OWU (ogólne warunki umów)
Ogólne warunki umów na realizację recept, określające zasady współpracy aptek z NFZ oraz katalog ewentualnych kar umownych i procedur kontrolnych.
Mechanizm walidacyjny
Proces weryfikacji i zatwierdzania danych w systemie informatycznym, mający zapobiegać błędom (np. uniemożliwiać realizację recepty niezgodnie z limitami).

Najczęstsze pytania

Jaka jest interpretacja Ministerstwa Zdrowia dotycząca 30-dniowych recept?
Ministerstwo Zdrowia stoi na stanowisku, że w przypadku e-recepty ważnej 30 dni pacjent może otrzymać lek na maksymalnie 120 dni kuracji. Po tym okresie recepta nie powinna być dalej realizowana. Recepty zrealizowane niezgodnie z tą interpretacją po 20 lipca 2026 r. mogą podlegać kontroli NFZ.
Dlaczego Naczelna Izba Aptekarska (NIA) nie zgadza się z Ministerstwem?
NIA uważa, że przepisy (art. 96a ust. 7ab Prawa farmaceutycznego) nakładają obowiązek wyliczania limitów leków na system P1, a nie na farmaceutę. Jeśli system dopuszcza realizację, farmaceuta nie ma podstawy prawnej do odmowy. Mimo to, w celu ochrony aptek przed karami, NIA zaleca ostrożność i stosowanie limitu 120 dni.
Co według rekomendacji NIA powinien zrobić farmaceuta?
Aby chronić apteki przed ewentualnymi karami finansowymi ze strony NFZ, NIA zaleca farmaceutom wydawanie zapasu leków na maksymalnie 120 dni stosowania, a następnie ręczne zamykanie e-recepty w systemie aptecznym, aby uniemożliwić jej dalszą realizację.
Jak nowe wytyczne wpłyną na pacjentów?
Pacjenci chorujący przewlekle, którzy otrzymali od lekarza ordynację leków na okres dłuższy niż 120 dni na recepcie 30-dniowej, po odebraniu zapasu na 120 dni nie będą mogli dokupić reszty leków z tej samej recepty. Będą musieli udać się na kolejną wizytę lekarską po nową e-receptę.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Ministerstwo Zdrowia odrzuciło petycje obywatelskie. Będą nowe limity w refundacji e-recept

Karolina Tadel, zastępca dyrektora Departamentu e-Zdrowia, podpisała decyzje odrzucające postulaty dotyczące blokowania recept oraz zamrażania cen leków. Resort wyjaśnił, że planowane przepisy przeniosą kalkulację terminów kolejnych wydań leków do systemu P1. Zmiany ograniczą jednorazowe wydanie refundowanego preparatu do zapasu na maksymalnie 60 dni.

13 sierpnia 2026

Od 13 września nowe reguły ograniczające ilość leków na receptach refundowanych

Centrum e-Zdrowia zapowiedziało, że od 13 września włączy blokujące reguły dla recept refundowanych. Zmiany mają poprawić jakość danych na receptach i ograniczyć przypadki, w których ordynowana ilość leku wykracza poza 120 dni stosowania. NIA przypomina lekarzom i aptekom o nowych wymaganiach technicznych.

27 lipca 2026

NIA wydała rekomendacje w sprawie e-recept. Spór z Ministerstwem Zdrowia trwa

NIA 22 lipca opisała sposób postępowania przy e-receptach, na których zapisano lek na terapię dłuższą niż 120 dni. Samorząd nie zgadza się z interpretacją Ministerstwa Zdrowia, ale zaleca ostrożność z obawy przed kontrolami NFZ. Spór dotyczy tego, jak apteki mają realizować takie recepty i kto odpowiada za obliczanie ilości leku.

27 lipca 2026

Nowe limity recept i automatyzacja refundacji od września 2026 roku

Planowane zmiany zakładają m.in. przeniesienie odpowiedzialności za wyliczanie refundacji na system teleinformatyczny P1 oraz ograniczenie jednorazowego wydawania leków do zapasu na 60 dni. Projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego rozszerzy także uprawnienia techników farmaceutycznych i wprowadzi limity na sprzedaż wybranych leków bez recepty.

18 sierpnia 2026

Nowe zasady e-recept refundowanych od 13 września 2026 r.

Centrum e-Zdrowia wprowadzi reguły, które uniemożliwią zapisanie w systemie e-recept niespełniających wymagań technicznych. Lekarze będą musieli podawać czas trwania terapii, dawkowanie i wielkość opakowania. Zmiany mają ograniczyć błędy i przypadki przepisywania leków na okres dłuższy niż 120 dni terapii.

28 lipca 2026

Centrum e-Zdrowia wdroży nowe reguły walidacji e-recept od 13 września

Nowe przepisy techniczne zablokują możliwość zapisu e-recept refundowanych przekraczających limit 120 dni kuracji. Zmiana wymusi na lekarzach stosowanie ustrukturyzowanego dawkowania oraz zapewnienie zgodności wielkości opakowań z Rejestrem Produktów Leczniczych. Z blokad wyłączono m.in. recepty pełnopłatne oraz recepturowe.

29 lipca 2026

StartSzukaj