Najważniejsze
- •Badanie konsorcjum Revived Genomics of Personality wskazało ponad 1200 wariantów genetycznych powiązanych z cechami osobowości oraz wybranymi wskaźnikami zdrowia i życia społecznego.
- •Analiza objęła ogromną próbę badawczą: dane od ponad 600 tys. osób, a według części opracowań nawet ponad 1,14 mln uczestników z 46 grup badawczych.
- •Nie istnieje jeden „gen osobowości” — poszczególne warianty mają mały wpływ, ale ich łączny efekt może być istotny.
- •Najmocniej w artykule zaznaczono związek sumienności z korzystniejszymi zachowaniami zdrowotnymi, m.in. większą aktywnością, niższym BMI i rzadszymi hospitalizacjami.
- •Autorzy podkreślają, że geny nie działają w oderwaniu od środowiska; miejsce życia i styl życia mogą wzmacniać lub osłabiać ujawnianie się cech osobowości.
Naukowcy z konsorcjum Revived Genomics of Personality opisali ponad 1200 wariantów genetycznych powiązanych z osobowością, zdrowiem i długością życia po analizie danych ponad 600 tys. osób.
Najważniejsze liczby z badania nad genetyką osobowości
| Wskaźnik | Wartość | Opis |
|---|---|---|
| Warianty genetyczne | ponad 1200 | Powiązane z cechami osobowości, zdrowiem, karierą i długością życia |
| Liczba uczestników | ponad 600 tys. | Liczba wskazana w głównym opisie badania |
| Liczba uczestników (według części opracowań) | ponad 1,14 mln | Szersze szacunki dotyczące łącznej próby |
| Grupy badawcze | 46 | Kohorty wykorzystane w analizie |
| Data publikacji | 10 września 2026 r. | Publikacja wyników w „Nature” |
Źródło: tekst artykułu na podstawie badania konsorcjum Revived Genomics of Personality.
Naukowcy z konsorcjum Revived Genomics of Personality opisali ponad 1200 wariantów genetycznych powiązanych z cechami osobowości, zdrowiem, karierą i długością życia. Wyniki opublikowano 10 września 2026 roku w czasopiśmie „Nature” po analizie danych pochodzących od ponad 600 tysięcy, a według części opracowań nawet ponad 1,14 miliona osób z 46 grup badawczych.
Badacze pracowali na materiałach przekazanych przez uczestników z Europy i Afryki. Każda z osób oddała próbkę DNA i wypełniła kwestionariusze mierzące cechy osobowości w modelu Wielkiej Piątki, czyli otwartość na doświadczenia, sumienność, ekstrawersję, ugodowość i neurotyczność. Następnie zespół porównał dane genetyczne z wynikami testów osobowości, szukając powtarzalnych zależności między wariantami DNA a cechami zachowania.
Autorzy badania podkreślają, że nie istnieje jeden „gen osobowości”. Zdaniem głównego autora, Teda Schwaby z Michigan State University, poszczególne warianty mają bardzo mały wpływ, ale ich łączny efekt może być wyraźny. Zespół wskazał też, że niektóre warianty związane z sumiennością korelowały z większą aktywnością w ciągu dnia, mniejszym używaniem substancji psychoaktywnych, częstszym uprawianiem sportu, niższym BMI i rzadszymi hospitalizacjami.
Badacze opisali również inne powiązania. Warianty wiązane z otwartością na doświadczenia i ekstrawersją częściej łączyły się z nocnym trybem życia. Z kolei warianty związane z neurotycznością korelowały z mniej zdrowym starzeniem się. W analizie pojawiły się też związki między określonymi cechami genetycznymi a wykształceniem, przebiegiem kariery zawodowej, osiągnięciami i sposobem postrzegania przez bliskich.
Wcześniejsze badania nad genetycznym podłożem osobowości również sugerowały, że geny mają znaczenie, ale ich wyniki bywały kwestionowane. Nowa analiza ma szerszy zakres, bo obejmuje dużą liczbę kohort i łączy dane o osobowości z wieloma wskaźnikami zdrowotnymi oraz społecznymi. Autorzy zaznaczają też, że geny i środowisko działają razem, a miejsce życia może wzmacniać lub osłabiać pewne cechy.
W praktyce praca może otworzyć nowe kierunki badań nad tym, jak cechy osobowości wiążą się z ryzykiem zdrowotnym i stylem życia. Na tym etapie badacze traktują jednak te wyniki jako punkt wyjścia do dalszych analiz, a nie prosty test przewidujący zachowanie konkretnej osoby.
Jak przebiegało badanie genetyki osobowości?
Źródło: tekst artykułu i opis badania opublikowanego w „Nature”.
Słownik pojęć
- Wielka Piątka
- Model osobowości obejmujący pięć cech: otwartość na doświadczenia, sumienność, ekstrawersję, ugodowość i neurotyczność.
- Kohorta badawcza
- Grupa uczestników obserwowana lub analizowana w ramach jednego badania lub projektu.
- Wariant genetyczny
- Różnica w sekwencji DNA między osobami, która może wpływać na cechy organizmu lub ryzyko choroby.
- BMI
- Wskaźnik masy ciała obliczany na podstawie masy i wzrostu; używany do oceny niedowagi, prawidłowej masy ciała i otyłości.
- Neurotyczność
- Cech osobowości związana ze skłonnością do przeżywania lęku, napięcia, chwiejności emocjonalnej i podatności na stres.
- Sumienność
- Cech osobowości opisująca samodyscyplinę, uporządkowanie, odpowiedzialność i wytrwałość.
