Najważniejsze
- •Geny mogą wpływać zarówno na skuteczność semaglutidu i tirzepatydu, jak i na częstość działań niepożądanych, takich jak nudności czy wymioty.
- •W badaniu GWAS z udziałem 27 885 osób przeanalizowano 950 tys. wariantów genowych, szukając powiązań z utratą masy ciała i objawami ubocznymi.
- •Wariant w obrębie receptora GLP-1 wiązał się ze średnio o 1,28% większą redukcją masy ciała u osób z dwiema kopiami tej odmiany.
- •Dwie inne zmiany genetyczne, związane z obszarem receptora GLP-1 i receptora GIP, były powiązane odpowiednio z nudnościami i wymiotami.
- •Wyniki sugerują, że w przyszłości testy genetyczne mogą pomóc w personalizacji leczenia otyłości, choć rutynowe stosowanie takich testów nie jest jeszcze przesądzone.
Geny wpływają na skuteczność i działania niepożądane leków odchudzających semaglutidu i tirzepatidu — wynika z badań opublikowanych 8 lipca 2026 r.
Naukowcy wykazali, że geny mogą wpływać zarówno na skuteczność, jak i na działania niepożądane leków odchudzających semaglutidu i tirzepatidu. Wyniki badań opublikowanych 8 lipca 2026 roku wskazują, że część pacjentów traci dzięki nim więcej kilogramów, a część częściej doświadcza nudności i wymiotów.
Zespół przeprowadził badanie asocjacyjne całego genomu (GWAS) z udziałem 27 885 osób leczonych semaglutidem lub tirzepatidem. Analiza objęła 950 tys. wariantów genowych i uwzględniała dane o utracie masy ciała oraz zgłaszanych działaniach niepożądanych. W obrębie genu receptora GLP-1 badacze znaleźli wariant związany z większą redukcją masy ciała. U osób z dwiema kopiami tej odmiany spadek wagi był średnio o 1,28 proc. większy, a wynik ten osiągnął wysoką istotność statystyczną, z wartością p = 2,9 × 10^-10.
Autorzy opisali też związek dwóch innych odmian genów położonych w pobliżu receptora GLP-1 z działaniami niepożądanymi. Jedna z analizowanych zmian genetycznych wiązała się z nasileniem nudności u części pacjentów. Inna odmiana, zlokalizowana w obszarze genu receptora GIP, była powiązana z częstszymi wymiotami. Badacze zwrócili uwagę, że reakcje uboczne i skuteczność leczenia mogą być ze sobą powiązane, bo osoby częściej odczuwające nudności po lekach z grupy GLP-1 miewały również większą utratę masy ciała.
Semaglutid i tirzepatid należą do leków, które w ostatnich latach zmieniły leczenie otyłości i cukrzycy. Działają na szlaki hormonalne związane z apetytem i gospodarką glukozową, ale nie wszyscy pacjenci odnoszą z nich taki sam efekt. Nowe dane sugerują, że część tych różnic może wynikać z indywidualnych cech genetycznych.
Autorzy badania podkreślają, że takie wyniki mogą stać się podstawą do tworzenia modeli pomagających dobrać lek do konkretnej grupy chorych. W praktyce oznacza to krok w stronę bardziej spersonalizowanego leczenia otyłości. Na razie nie wiadomo jednak, czy i kiedy testy genetyczne zaczną być używane rutynowo przy kwalifikacji do terapii semaglutidem lub tirzepatidem.
Najważniejsze liczby z badania o genetyce odpowiedzi na semaglutid i tirzepatid
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Liczba uczestników badania | 27 885 |
| Liczba analizowanych wariantów genowych | około 950 000 |
| Dodatkowa średnia redukcja masy ciała u osób z dwiema kopiami wariantu GLP-1 | 1,28% |
| Istotność statystyczna wyniku | p = 2,9 × 10^-10 |
| Liczba analizowanych leków | 2 (semaglutid i tirzepatid) |
Opracowanie na podstawie treści artykułu i wyników opisanego badania GWAS.
Jak geny mogą wpływać na odpowiedź na leki odchudzające
Na podstawie opisanego badania opublikowanego 8 lipca 2026 r.
Słownik pojęć
- GWAS
- Badanie asocjacyjne całego genomu; metoda wyszukiwania wariantów genetycznych powiązanych z cechą lub chorobą.
- Wariant genetyczny
- Różnica w sekwencji DNA między osobami, która może wpływać na funkcjonowanie organizmu.
- Receptor GLP-1
- Białko uczestniczące w regulacji apetytu i gospodarki glukozowej; jest celem działania części leków przeciwotyłościowych i przeciwcukrzycowych.
- Receptor GIP
- Receptor związany z hormonem GIP, uczestniczący w regulacji metabolizmu i glikemii.
- Działania niepożądane
- Niechciane objawy lub reakcje organizmu pojawiające się podczas stosowania leku.
- Istotność statystyczna
- Miara wskazująca, jak mało prawdopodobne jest, że zaobserwowany wynik powstał przypadkowo.
