Wyjaśniono, dlaczego Ozempic nie działa na każdego 

Komentarz redakcji

Badanie opublikowane 5 czerwca 2026 roku wskazuje, że genetyka może wpływać na skuteczność leków GLP-1 stosowanych w cukrzycy typu 2. U osób z wariantami genu PAM rzadziej osiągano cele kontroli glikemii po leczeniu.

Najważniejsze

  • Warianty genu PAM mogą osłabiać odpowiedź na leki GLP-1, w tym Ozempic, u części pacjentów z cukrzycą typu 2.
  • W badaniu około 10 proc. populacji mogło mieć genetyczny wariant związany ze słabszym działaniem terapii, a różnice w osiąganiu celu HbA1c były wyraźne między grupami.
  • Wyniki wspierają ideę bardziej spersonalizowanego doboru leczenia cukrzycy typu 2, potencjalnie z wykorzystaniem testów genetycznych.
  • Autorzy podkreślają jednak ograniczenia badania: niewielką liczbę uczestników, możliwy wpływ wysokiej motywacji pacjentów i część danych zgłaszanych samodzielnie.
  • Jeśli kolejne badania potwierdzą te obserwacje, warianty PAM mogą stać się ważnym markerem pomagającym przewidywać skuteczność GLP-1.
·
1 min

Naukowcy ze Stanfordu wykazali, że warianty genu PAM mogą osłabiać działanie leków GLP-1, takich jak Ozempic, u około 10 proc. pacjentów.

Źródło zdjęcia: unsplash.com - by Haberdoedas
Źródło zdjęcia: unsplash.com - by Haberdoedas

Naukowcy z Uniwersytetu Stanforda i międzynarodowej grupy badawczej opisali 5 czerwca 2026 roku wyniki, które wskazują, że warianty genu PAM mogą zmniejszać skuteczność leków GLP-1, w tym Ozempicu, u około 10 proc. populacji. Badanie dotyczyło chorych na cukrzycę typu 2 i analizowało odpowiedź na leczenie pod kątem kontroli glikemii.

W obserwacji uczestniczyło 92 pacjentów, a dane zbierano przez rok. Badacze śledzili masę ciała, procent tkanki tłuszczowej, poziom glukozy we krwi i inne wskaźniki zdrowotne. Zebrane informacje wskazały, że po 16 miesiącach leczenia cele HbA1c osiągnęło 25 proc. pacjentów bez wariantów PAM. W grupie nosicieli wariantu p.S539W odsetek ten wyniósł 11,5 proc., a w grupie z wariantem p.D563G — 18,5 proc.

Autorzy badania podkreślili, że leki GLP-1 nie działają tak samo u wszystkich pacjentów. W opublikowanych wynikach zwrócono uwagę, że osoby z wariantami PAM miały słabszą odpowiedź na terapię obniżającą poziom glukozy. Według briefu wyniki mogły być jednak częściowo zniekształcone przez dużą motywację uczestników do poprawy kontroli cukrzycy oraz przez fakt, że część danych pacjenci zgłaszali samodzielnie.

GLP-1 to grupa leków, która stała się ważnym elementem leczenia cukrzycy typu 2. Preparaty z tej klasy pomagają obniżać poziom glukozy we krwi i wspierają redukcję masy ciała, dlatego zyskały dużą popularność także poza standardową diabetologią. Nowe dane sugerują, że część chorych może wymagać innego podejścia terapeutycznego już na etapie wyboru leczenia.

W praktyce odkrycie wzmacnia argumenty za bardziej spersonalizowanym doborem terapii w cukrzycy typu 2. Jeśli kolejne badania potwierdzą związek między wariantami PAM a odpowiedzią na GLP-1, testy genetyczne mogą pomóc wcześniej rozpoznać pacjentów, którzy słabiej reagują na tę grupę leków, i szybciej zmienić strategię leczenia.

Porównanie odsetka pacjentów, którzy osiągnęli cele HbA1c po leczeniu GLP-1

Grupa pacjentówOdsetek, który osiągnął cel HbA1c
Bez wariantów PAM25%
Wariant p.S539W11,5%
Wariant p.D563G18,5%

Na podstawie opisu badania przytoczonego w artykule i danych z materiałów źródłowych.

Jak warianty PAM mogą wpływać na odpowiedź na GLP-1

Wariant genu PAM
Część osób ma wariant genetyczny związany ze zmianą działania enzymu PAM.
Zmiana działania enzymu
Enzym gorzej wspiera aktywność hormonów, w tym GLP-1.
Słabsza odpowiedź na GLP-1
Leki GLP-1 mogą mniej skutecznie obniżać glikemię u nosicieli wariantu.
Niższy odsetek osiągnięcia celu HbA1c
W badaniu nosiciele wariantów rzadziej osiągali cele kontroli glikemii.

Na podstawie badania opisanego w artykule i materiałach źródłowych.

Słownik pojęć

GLP-1
Glukagonopodobny peptyd-1 — hormon i jednocześnie grupa leków obniżających glikemię oraz wspierających redukcję masy ciała.
Ozempic
Handlowa nazwa semaglutydu, leku z grupy agonistów receptora GLP-1.
HbA1c
Glikowana hemoglobina; wskaźnik średniej kontroli glikemii z ostatnich około 2–3 miesięcy.
cukrzyca typu 2
Przewlekła choroba metaboliczna, w której organizm nieprawidłowo wykorzystuje insulinę i/lub nie produkuje jej w wystarczającej ilości.
wariant genu PAM
Zmiana w sekwencji genu PAM, która może wpływać na aktywność enzymu i odpowiedź na leki GLP-1.
amidowanie
Proces chemiczny zwiększający aktywność i trwałość niektórych peptydów, w tym hormonów regulujących glikemię.

Najczęstsze pytania

Czy wariant genu PAM oznacza, że Ozempic nie zadziała?
Nie. Badanie sugeruje jedynie, że u części osób z wariantami PAM odpowiedź na leki GLP-1 może być słabsza. Nie oznacza to całkowitego braku skuteczności.
Czy każdy pacjent z cukrzycą typu 2 powinien zrobić test genetyczny?
Na tym etapie nie ma podstaw do rutynowego testowania wszystkich pacjentów. Potrzebne są dalsze badania, aby potwierdzić praktyczną wartość takiego badania.
Czy wyniki dotyczą tylko Ozempicu?
Nie, chodzi szerzej o leki z grupy GLP-1, choć Ozempic jest jednym z najlepiej znanych przykładów.
Czy warianty PAM wpływają także na utratę masy ciała?
Z opisu badania wynika, że główny sygnał dotyczył kontroli glikemii. Wpływ na masę ciała nie został jeszcze jednoznacznie potwierdzony.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000
Następny artykuł

Czy leki przeciwcukrzycowe mogą ograniczyć uzależnienia? Zaskakujące wyniki!

Naukowcy z Uniwersytetu Teksasu w El Paso przeanalizowali dane 606 434 amerykańskich weteranów z cukrzycą typu 2 i powiązali stosowanie leków GLP-1 z mniejszym ryzykiem zaburzeń używania substancji. Spadek ryzyka dotyczył m.in. alkoholu, nikotyny, kokainy, opioidów i marihuany. Wyniki opublikowano w czerwcu 2026 roku.

Czytaj dalej

Powiązane artykuły

Czy leki przeciwcukrzycowe mogą ograniczyć uzależnienia? Zaskakujące wyniki!

Naukowcy z Uniwersytetu Teksasu w El Paso przeanalizowali dane 606 434 amerykańskich weteranów z cukrzycą typu 2 i powiązali stosowanie leków GLP-1 z mniejszym ryzykiem zaburzeń używania substancji. Spadek ryzyka dotyczył m.in. alkoholu, nikotyny, kokainy, opioidów i marihuany. Wyniki opublikowano w czerwcu 2026 roku.

12 czerwca 2026

Geny mogą decydować o skuteczności leków odchudzających: semaglutidu i tirzepatidu

Naukowcy opisali związek między wariantami genów a tym, jak pacjenci reagują na semaglutid i tirzepatid. Analiza 27 885 osób objęła 950 tys. wariantów genowych i wykazała wpływ części z nich na utratę masy ciała oraz nudności i wymioty. Wyniki mogą pomóc w doborze bardziej spersonalizowanej terapii otyłości.

9 lipca 2026

Badanie: Leki GLP-1, w tym Ozempic, mogą zmniejszać ryzyko raka piersi

Analiza prowadzona przez Elizabeth McDonald z Uniwersytetu Pensylwanii objęła kobiety w wieku 45–80 lat leczone w systemie szpitalnym w Filadelfii w latach 2022–2025. W grupie przyjmującej leki z rodziny GLP-1 nowotwór piersi rozpoznawano rzadziej niż u kobiet bez takiej terapii. Autorzy podkreślają, że jest to badanie obserwacyjne, więc nie dowodzi związku przyczynowego. Wyniki mogą jednak mieć znaczenie dla dalszych prac nad potencjalną rolą tych leków w profilaktyce raka piersi.

17 czerwca 2026

Pierwszy od dekady spadek otyłości w USA. Czy to zasługa leków GLP-1?

Badania epidemiologiczne w Stanach Zjednoczonych wykazały spadek częstości występowania otyłości, co podważa wcześniejsze prognozy dotyczące stałego wzrostu tego wskaźnika. Zmiana zbiegła się w czasie z gwałtownym wzrostem popularności leków z grupy agonistów receptora GLP-1, takich jak Ozempic czy Wegovy. Eksperci zwracają jednak uwagę na bariery finansowe oraz wysoki odsetek pacjentów przerywających terapię.

18 sierpnia 2026

Ozempic a ryzyko raka piersi

Naukowcy przeanalizowali dane ponad 111 tys. kobiet leczonych w systemie Penn Medicine i porównali ryzyko nowych rozpoznań raka piersi między pacjentkami stosującymi GLP-1 a pozostałymi. Wynik był spójny w całej grupie i w analizie dopasowanej, ale autorzy podkreślają, że to badanie obserwacyjne, a nie dowód przyczynowy.

7 czerwca 2026

Warianty genetyczne a leczenie otyłości. Analiza dla semaglutydu i tirzepatydu

Badanie GWAS przeprowadzone w grupie 27 885 pacjentów wykazało wpływ wybranych wariantów genetycznych na skuteczność i tolerancję semaglutydu oraz tirzepatydu. Wykryta zależność wariantu SNP rs10305420 z ubytkiem masy ciała jest istotna statystycznie, lecz nie wpływa na rokowanie kliniczne. Dane o działaniach niepożądanych pozyskano od uczestników za pomocą kwestionariuszy samoopisowych.

3 września 2026

StartSzukaj