Najważniejsze
- •Semaglutyd w analizie post hoc 32-tygodniowego badania wiązał się z wolniejszym tempem zmian w epigenetycznych zegarach starzenia u dorosłych z HIV niż placebo.
- •Najmocniejszy sygnał dotyczył wskaźnika PhenoAge, a DunedinPACE sugerował około 9-procentowe spowolnienie tempa starzenia.
- •Badana grupa była mała i specyficzna, dlatego wyników nie można jeszcze uogólniać na szerszą populację.
- •Oryginalne badanie dotyczyło przede wszystkim redukcji tłuszczu trzewnego u osób z HIV i lipohipertrofią, a nie biologicznego starzenia.
- •Potrzebne są większe, prospektywne badania, by sprawdzić, czy GLP-1, takie jak semaglutyd, mogą być wykorzystywane jako leki wpływające na procesy starzenia.
Analiza badania klinicznego wykazała, że semaglutyd może spowalniać biologiczne starzenie u dorosłych z HIV.
Nowa analiza badania klinicznego sugeruje, że semaglutyd, znany z preparatów Ozempic i Wegovy, może spowalniać biologiczne starzenie u dorosłych pacjentów z HIV. Wyniki opublikowane w Nature Communications pokazują, że w 32-tygodniowej obserwacji lek wiązał się z wolniejszym tempem zmian ocenianych przez epigenetyczne zegary niż placebo.
Badanie objęło 108 dorosłych osób z HIV, a średni wiek uczestników wynosił 49 lat. Do grupy otrzymującej semaglutyd trafiło 45 uczestników, a do grupy placebo — 39 osób, których próbki krwi wykorzystano w analizie końcowej. Kobiety stanowiły 42 proc. badanej populacji, 58 proc. uczestników było Afroamerykanami, 38 proc. białymi, a 11 proc. Latynosami.
Naukowcy oceniali tempo biologicznego starzenia na podstawie kilku zegarów epigenetycznych. Najsilniejszy wynik dotyczył wskaźnika PhenoAge, według którego uczestnicy przyjmujący semaglutyd starzeli się biologicznie o 4,9 roku wolniej w przeliczeniu na rok kalendarzowy. Wskaźnik DunedinPACE wskazał z kolei na około 9-procentowe spowolnienie tempa starzenia w porównaniu z placebo. Autorzy opisali też korzystne zmiany w zegarach związanych z zapaleniem, mózgiem, sercem, wątrobą, nerkami i metabolizmem.
Analiza miała charakter post hoc, czyli nie zaplanowano jej jako głównego celu pierwotnego eksperymentu. Oryginalne badanie miało sprawdzić przede wszystkim wpływ semaglutydu na nadmiar tłuszczu trzewnego u osób z HIV i lipohipertrofią, czyli nieprawidłowym odkładaniem się tkanki tłuszczowej w obrębie brzucha i narządów wewnętrznych. Uczestnicy musieli pozostawać na stabilnym leczeniu antyretrowirusowym przez co najmniej 12 tygodni, a osoby z cukrzycą lub czynną chorobą serca wykluczono.
Kontekst tych wyników jest istotny, bo osoby żyjące z HIV często doświadczają przyspieszonego starzenia biologicznego. Wiąże się to z przewlekłą aktywacją układu odpornościowego i zaburzeniami metabolicznymi, nawet przy dobrze kontrolowanej infekcji. Semaglutyd był już wcześniej stosowany głównie w leczeniu cukrzycy typu 2 i otyłości, dlatego jego możliwy wpływ na markery starzenia otwiera nowy kierunek badań.
Autorzy zwracają jednak uwagę na ograniczenia. Do końcowej analizy wykorzystano próbki krwi 84 osób, okres obserwacji był krótki, a badana grupa — mała i bardzo specyficzna. Oznacza to, że wyniki nie pozwalają jeszcze na uogólnienia poza populację osób z HIV. Kolejne badania mają sprawdzić, czy podobny efekt pojawi się w większych i bardziej zróżnicowanych grupach pacjentów.
Najważniejsze liczby z analizy semaglutydu u osób z HIV
| Wskaźnik / cecha | Wynik / liczba | Opis |
|---|---|---|
| Liczba uczestników badania | 108 | Dorośli z HIV i lipohipertrofią |
| Grupa semaglutydu | 45 osób | Uczestnicy w analizie końcowej |
| Grupa placebo | 39 osób | Uczestnicy w analizie końcowej |
| Średni wiek | 49 lat | Średnia wieku badanej grupy |
| Czas obserwacji | 32 tygodnie | Okres analizy epigenetycznej |
| PhenoAge | -4,9 roku/rok kalendarzowy | Wolniejsze biologiczne starzenie w grupie semaglutydu |
| DunedinPACE | około 9% wolniej | Spowolnienie tempa starzenia względem placebo |
| Udział kobiet | 42% | Struktura badanej populacji |
| Udział Afroamerykanów | 58% | Struktura badanej populacji |
| Udział białych | 38% | Struktura badanej populacji |
| Udział Latynosów | 11% | Struktura badanej populacji |
Na podstawie artykułu oraz badania opublikowanego w Nature Communications.
Jak oceniano wpływ semaglutydu na biologiczne starzenie
Na podstawie analizy opublikowanej w Nature Communications.
Słownik pojęć
- Semaglutyd
- Lek z grupy agonistów receptora GLP-1, stosowany m.in. w cukrzycy typu 2 i otyłości; badany także pod kątem wpływu na procesy starzenia.
- HIV
- Ludzki wirus niedoboru odporności, który bez leczenia prowadzi do postępującego uszkodzenia układu odpornościowego.
- Lipohipertrofia
- Nieprawidłowe nagromadzenie tkanki tłuszczowej, szczególnie w obrębie brzucha i narządów wewnętrznych.
- Epigenetyczne zegary
- Modele oparte na zmianach metylacji DNA, służące do szacowania biologicznego wieku i tempa starzenia.
- PhenoAge
- Jeden z epigenetycznych zegarów oceniających biologiczny wiek organizmu na podstawie markerów związanych ze zdrowiem i ryzykiem chorób.
- DunedinPACE
- Wskaźnik określający tempo starzenia biologicznego, a nie tylko sam biologiczny wiek.
- Badanie post hoc
- Analiza wykonana po zakończeniu badania, niebędąca wcześniej zaplanowanym głównym celem eksperymentu.
- Leczenie antyretrowirusowe
- Stała terapia stosowana w HIV, która hamuje namnażanie wirusa i pozwala utrzymać zakażenie pod kontrolą.
