Najważniejsze
- •Rozpoczęto pionierskie badanie kliniczne mające sprawdzić, czy tirzepatyd spowalnia biologiczne starzenie o 10–15% u osób w wieku 55–70 lat.
- •Wcześniejsze analizy nad semaglutydem wykazały pozytywne zmiany w zegarach epigenetycznych DNA, co sugeruje potencjał przeciwstarzeniowy leków GLP-1.
- •Mechanizm działania opiera się głównie na redukcji przewlekłego stanu zapalnego o niskim natężeniu oraz poprawie parametrów metabolicznych.
- •Potencjalny popyt na leki GLP-1 jako środki przeciwstarzeniowe może pogłębić trwający od 2022 roku kryzys z ich dostępnością dla chorych na cukrzycę.
- •Eksperci ostrzegają przed ryzykiem utraty tkanki mięśniowej (sarkopenii) u seniorów i obecnie nie zalecają przyjmowania tych leków w celu wydłużenia życia.
Naukowcy z University of Texas Medical Branch w Galveston rozpoczęli badanie kliniczne, którego celem jest ocena, czy tirzepatyd spowalnia starzenie biologiczne u osób w wieku od 55 do 70 lat.
Naukowcy z University of Texas Medical Branch (UTMB) w Galveston rozpoczęli badanie kliniczne, którego celem jest ocena, czy tirzepatyd (lek z grupy agonistów receptora GLP-1) spowalnia biologiczne starzenie się organizmu. O rozpoczęciu projektu poinformowano publicznie 19 sierpnia 2026 roku. W badaniu wezmą udział pacjenci w wieku od 55 do 70 lat.
Projektem kieruje dr Thomas Blackwell. Zespół rekrutuje obecnie uczestników kwalifikujących się do leczenia otyłości. W trakcie analiz badacze będą regularnie mierzyć nasilenie stanów zapalnych, wskaźniki wieku biologicznego, a także oceniać funkcje poznawcze, siłę mięśni i ogólną sprawność fizyczną. Dr Blackwell zakłada, że tirzepatyd może spowolnić procesy biologicznego starzenia o 10 do 15 procent.
Wcześniejsze analizy i rola zegarów epigenetycznych
Wcześniejsze, mniejsze badania przeprowadzili naukowcy z UC San Diego School of Medicine oraz Case Western Reserve University. Przeanalizowali oni próbki krwi 84 dorosłych pacjentów z zakażeniem HIV i nieprawidłowym rozkładem tkanki tłuszczowej, którzy przez 32 tygodnie przyjmowali semaglutyd. Jak poinformował dr Michael Corley z UC San Diego, analizy wykazały korzystne zmiany w zegarach epigenetycznych DNA. Wyniki te sugerują potencjalne spowolnienie procesów starzenia u badanych pacjentów.
Zegary epigenetyczne określają wiek biologiczny na podstawie poziomu metylacji DNA. Warto jednak zauważyć, że amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) oraz inne instytucje regulacyjne nie uznają jeszcze tych parametrów za oficjalne punkty końcowe w ocenie skuteczności nowych terapii. Leki z grupy GLP-1 wpływają na procesy starzenia głównie poprzez wygaszanie przewlekłego stanu zapalnego o niskim natężeniu oraz poprawę parametrów metabolicznych. Analitycy szacują, że wartość rynku tych preparatów osiągnie 100 miliardów dolarów do 2030 roku. Ewentualne potwierdzenie ich właściwości przeciwstarzeniowych może wywołać ogromny popyt poza oficjalnymi wskazaniami. Zjawisko to mogłoby pogłębić trwający od 2022 roku globalny kryzys z dostępnością leków dla pacjentów chorujących na cukrzycę typu 2.
Ograniczenia metodologiczne i ostrożność ekspertów
Opisywane projekty naukowe mają jednak pewne ograniczenia metodologiczne. W dotychczasowych doniesieniach wypowiadają się wyłącznie autorzy badań, brakuje natomiast opinii niezależnych geriatrów czy epidemiologów. Doniesienia medialne często pomijają ryzyko sarkopenii, czyli utraty masy i siły mięśniowej u osób starszych, co istotnie zwiększa ryzyko upadków. W publikacjach nośnych nie podano również numeru rejestracyjnego badania w bazie ClinicalTrials.gov ani źródeł jego finansowania. Ponadto próba badawcza w analizie dotyczącej semaglutydu była nieliczna, a same wyniki nie zostały jeszcze zrecenzowane. Obecnie specjaliści zdecydowanie nie zalecają stosowania leków z grupy GLP-1 przez osoby zdrowe w celu wydłużenia życia.
Badanie kliniczne nad tirzepatydem i starzeniem biologycznym
University of Texas Medical Branch (UTMB)
Porównanie badań nad wpływem semaglutydu i tirzepatydu na starzenie
Semaglutyd (badania UC San Diego)
Tirzepatyd (badanie UTMB)
Słownik pojęć
- Tirzepatyd
- Lek należący do agonistów receptora GIP oraz GLP-1, stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2 i otyłości.
- Semaglutyd
- Lek z grupy agonistów receptora GLP-1, stosowany w leczeniu cukrzycy i otyłości.
- Wiek biologiczny
- Wiek organizmu wynikający ze stopnia zużycia komórek i tkanek, w przeciwieństwie do wieku kalendarzowego. Zależy od stylu życia, genów i czynników środowiskowych.
- Zegary epigenetyczne
- Metody określania wieku biologicznego organizmu na podstawie analizy poziomu metylacji (chemicznej modyfikacji) DNA.
- Sarkopenia
- Związany z wiekiem zespół utraty masy, siły oraz sprawności mięśni szkieletowych, zwiększający ryzyko niepełnosprawności i upadków.