Czy leki przeciwcukrzycowe mogą ograniczyć uzależnienia? Zaskakujące wyniki!

Komentarz redakcji

Naukowcy z Uniwersytetu Teksasu w El Paso przeanalizowali dane 606 434 amerykańskich weteranów z cukrzycą typu 2 i powiązali stosowanie leków GLP-1 z mniejszym ryzykiem zaburzeń używania substancji. Spadek ryzyka dotyczył m.in. alkoholu, nikotyny, kokainy, opioidów i marihuany. Wyniki opublikowano w czerwcu 2026 roku.

Najważniejsze

  • Stosowanie leków GLP-1, takich jak Ozempic, może wiązać się z niższym ryzykiem rozwoju zaburzeń używania substancji u osób z cukrzycą typu 2.
  • W analizie ponad 606 tys. amerykańskich weteranów ryzyko nowych rozpoznań zaburzeń używania alkoholu, nikotyny, kokainy, marihuany i opioidów było niższe w grupie stosującej GLP-1.
  • U osób, które już miały rozpoznane uzależnienie, terapia GLP-1 wiązała się po trzech latach z mniejszą liczbą wizyt na SOR, hospitalizacji, przedawkowań i zgonów związanych z narkotykami.
  • Autorzy sugerują, że GLP-1 mogą wpływać nie tylko na masę ciała i glikemię, ale też na mechanizmy głodu i nagrody w mózgu.
  • Wyniki pochodzą z analizy dokumentacji medycznej, więc potrzebne są dalsze badania kliniczne, by potwierdzić związek przyczynowo-skutkowy.
·
2 min

Badanie naukowców z Uniwersytetu Teksasu w El Paso wykazało, że leki GLP-1, w tym Ozempic, wiążą się z niższym ryzykiem uzależnień i przedawkowań.

fot. ScienceDaily Health
fot. ScienceDaily Health

Naukowcy z Uniwersytetu Teksasu w El Paso poinformowali, że stosowanie leków GLP-1, takich jak Ozempic, wiąże się z niższym ryzykiem rozwoju zaburzeń używania substancji oraz z mniejszą liczbą przedawkowań. Wyniki badania opublikowano w czerwcu 2026 roku i oparto je na analizie danych medycznych amerykańskich weteranów z cukrzycą typu 2.

Badanie objęło 606 434 osoby. Autorzy porównali pacjentów, którzy otrzymywali leki GLP-1, z osobami leczonymi innymi lekami przeciwcukrzycowymi. W grupie pacjentów bez wcześniej rozpoznanego zaburzenia używania substancji stosowanie GLP-1 wiązało się z 14-procentowo niższym ryzykiem wystąpienia takiego zaburzenia. Ryzyko było też niższe w odniesieniu do poszczególnych substancji: alkoholu — o 18 procent, marihuany — o 14 procent, kokainy — o 20 procent, nikotyny — o 20 procent i opioidów — o 25 procent.

Badacze oszacowali, że przekładało się to na siedem mniej nowych rozpoznań zaburzeń używania substancji na 1000 użytkowników GLP-1. W oddzielnej grupie 81 617 osób, które już miały takie rozpoznanie, stosowanie GLP-1 wiązało się po trzech latach z mniejszą liczbą powikłań. Odnotowano 30-procentowy spadek liczby wizyt na oddziałach ratunkowych, 25-procentowy spadek hospitalizacji, 40-procentowy spadek przedawkowań i 50-procentowy spadek zgonów związanych z narkotykami.

Leki z grupy GLP-1 powstały pierwotnie jako terapia cukrzycy typu 2, a później zyskały popularność także w leczeniu otyłości. Autorzy badania wskazują, że wyniki mogą wspierać hipotezę o wpływie tych preparatów na mechanizmy głodu i nagrody w mózgu, a nie tylko na masę ciała i poziom glukozy. To wpisuje się w szerszy trend badań nad możliwym wykorzystaniem GLP-1 także w psychiatrii i leczeniu uzależnień.

Jednocześnie dostępne dane pochodzą z analizy dokumentacji medycznej, a szczegóły metodyki nie zostały szeroko opisane w przytoczonym materiale. Brakuje też informacji o części cech badanej populacji, takich jak wiek czy płeć, a z briefu wynika również brak opinii niezależnych specjalistów od uzależnień. Autorzy badania podkreślają, że potrzebne są dalsze badania kliniczne. Jeśli kolejne prace potwierdzą te wyniki, GLP-1 mogą stać się ważnym elementem przyszłych strategii leczenia osób z cukrzycą lub otyłością i współistniejącym uzależnieniem.

Najważniejsze wyniki badania nad lekami GLP-1 a ryzykiem uzależnień

Wskaźnik / porównanieWynik
Liczba uczestników badania606 434 osób
Nowe rozpoznania zaburzeń używania substancjio 14% niższe ryzyko
Ryzyko zaburzeń używania alkoholuo 18% niższe
Ryzyko zaburzeń używania marihuanyo 14% niższe
Ryzyko zaburzeń używania kokainyo 20% niższe
Ryzyko zaburzeń używania nikotynyo 20% niższe
Ryzyko zaburzeń używania opioidówo 25% niższe
Mniej nowych rozpoznań na 1000 użytkowników GLP-17 mniej
W grupie z już rozpoznanym uzależnieniem: wizyty na SORo 30% mniej po 3 latach
Hospitalizacjeo 25% mniej po 3 latach
Przedawkowaniao 40% mniej po 3 latach
Zgony związane z narkotykamio 50% mniej po 3 latach

Opracowanie własne na podstawie treści artykułu i opisu badania UTEP / Newswise, 2026.

@RageBaiter00

RT @doktor_pyziak: Leki takie jak Ozempic, Wegovy czy Mounjaro miały pomagać na cukrzycę.

Medications for Opioid Use Disorder, Opioid Withdrawal, and Opioid Overdose: A Review.

JAMA

Jakie efekty powiązano z GLP-1 w badaniu?

-14%
Nowe zaburzenia używania substancji
niższe ryzyko ogółem u osób bez wcześniejszego rozpoznania
-18%
Alkohol
niższe ryzyko zaburzeń używania alkoholu
-20%
Kokaina
niższe ryzyko zaburzeń używania kokainy
-25%
Opioidy
największa obserwowana redukcja ryzyka wśród wymienionych substancji
-40%
Przedawkowania
mniej zdarzeń po 3 latach u osób z wcześniejszym rozpoznaniem
-50%
Zgony związane z narkotykami
największa redukcja w grupie z już istniejącym zaburzeniem

Dane z opisu badania cytowanego w artykule; wyniki obserwacyjne, wymagają potwierdzenia w badaniach klinicznych.

Słownik pojęć

GLP-1
Glukagonopodobny peptyd 1; grupa leków przeciwcukrzycowych i przeciwotyłościowych, która wpływa na apetyt, glikemię i potencjalnie mechanizmy nagrody w mózgu.
Ozempic
Handlowa nazwa semaglutydu, leku z grupy agonistów receptora GLP-1.
Zaburzenia używania substancji
Grupa zaburzeń obejmująca problematyczne używanie alkoholu, nikotyny, opioidów, kokainy lub innych substancji.
Przedawkowanie
Stan zagrożenia życia po przyjęciu zbyt dużej dawki substancji psychoaktywnej lub leku.
SOR
Szpitalny oddział ratunkowy; miejsce udzielania pilnej pomocy medycznej.
Analiza obserwacyjna
Rodzaj badania, w którym naukowcy analizują już istniejące dane, bez losowego przydzielania uczestników do grup.

Najczęstsze pytania

Czy Ozempic można stosować w leczeniu uzależnień?
Na razie nie. Badanie sugeruje możliwy związek z niższym ryzykiem uzależnień, ale autorzy podkreślają, że potrzebne są randomizowane badania kliniczne, zanim leki GLP-1 będzie można zalecać jako terapię uzależnień.
Czy wyniki oznaczają, że GLP-1 zapobiegają uzależnieniom?
Nie wprost. To badanie obserwacyjne pokazuje związek, ale nie dowodzi przyczyny i skutku.
Jakie substancje objęły analizowane wyniki?
W artykule wymieniono alkohol, marihuanę, kokainę, nikotynę i opioidy.
Kto był badany?
Analiza dotyczyła dużej grupy amerykańskich weteranów z cukrzycą typu 2, a w części analizy także osób z już rozpoznanym zaburzeniem używania substancji.
Dlaczego naukowcy interesują się GLP-1 poza cukrzycą i otyłością?
Ponieważ leki te mogą wpływać nie tylko na apetyt i glukozę, ale też na mechanizmy nagrody i głodu w mózgu, co może mieć znaczenie w psychiatrii i leczeniu uzależnień.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000
Następny artykuł

Ozempic i Wegovy: Ryzyko dla zdrowia psychicznego pacjentów

Leki z grupy GLP-1, stosowane w leczeniu otyłości i cukrzycy typu 2, budzą coraz większe zainteresowanie nie tylko ze względu na skuteczność w redukcji masy ciała, ale także z powodu możliwego wpływu na nastrój i zachowanie. Badania z ostatnich lat wskazują zarówno na potencjalne korzyści, jak i sygnały ostrzegawcze dotyczące depresji, lęku oraz anhedonii.

Czytaj dalej

Powiązane artykuły

Ozempic i Wegovy: Ryzyko dla zdrowia psychicznego pacjentów

Leki z grupy GLP-1, stosowane w leczeniu otyłości i cukrzycy typu 2, budzą coraz większe zainteresowanie nie tylko ze względu na skuteczność w redukcji masy ciała, ale także z powodu możliwego wpływu na nastrój i zachowanie. Badania z ostatnich lat wskazują zarówno na potencjalne korzyści, jak i sygnały ostrzegawcze dotyczące depresji, lęku oraz anhedonii.

18 czerwca 2026

Nowe badania sugerują, że semaglutyd może pomóc w ograniczeniu picia alkoholu

W ośmiotygodniowym badaniu 50 dorosłych z AUD osoby przyjmujące semaglutyd miały mniej dni intensywnego picia niż grupa placebo. Badacze podają, że działania niepożądane były głównie łagodne, a wyniki mogą otwierać drogę do nowych metod leczenia.

3 sierpnia 2026

Badanie: Leki GLP-1, w tym Ozempic, mogą zmniejszać ryzyko raka piersi

Analiza prowadzona przez Elizabeth McDonald z Uniwersytetu Pensylwanii objęła kobiety w wieku 45–80 lat leczone w systemie szpitalnym w Filadelfii w latach 2022–2025. W grupie przyjmującej leki z rodziny GLP-1 nowotwór piersi rozpoznawano rzadziej niż u kobiet bez takiej terapii. Autorzy podkreślają, że jest to badanie obserwacyjne, więc nie dowodzi związku przyczynowego. Wyniki mogą jednak mieć znaczenie dla dalszych prac nad potencjalną rolą tych leków w profilaktyce raka piersi.

17 czerwca 2026

Pierwszy od dekady spadek otyłości w USA. Czy to zasługa leków GLP-1?

Badania epidemiologiczne w Stanach Zjednoczonych wykazały spadek częstości występowania otyłości, co podważa wcześniejsze prognozy dotyczące stałego wzrostu tego wskaźnika. Zmiana zbiegła się w czasie z gwałtownym wzrostem popularności leków z grupy agonistów receptora GLP-1, takich jak Ozempic czy Wegovy. Eksperci zwracają jednak uwagę na bariery finansowe oraz wysoki odsetek pacjentów przerywających terapię.

18 sierpnia 2026

Agoniści GLP-1 zmniejszają ryzyko raka okrężnicy u pacjentów z cukrzycą i otyłością

Metaanaliza 17 randomizowanych badań klinicznych wykazała istotne zmniejszenie ryzyka raka okrężnicy u pacjentów przyjmujących leki z grupy GLP-1. Badanie nie wykazało jednak podobnego wpływu na ryzyko raka odbytnicy ani ogólne ryzyko nowotworów jelita grubego. Autorzy wskazują na potrzebę dalszych, niezależnych obserwacji w celu potwierdzenia tych wyników.

21 lipca 2026

Ozempic a ryzyko raka piersi

Naukowcy przeanalizowali dane ponad 111 tys. kobiet leczonych w systemie Penn Medicine i porównali ryzyko nowych rozpoznań raka piersi między pacjentkami stosującymi GLP-1 a pozostałymi. Wynik był spójny w całej grupie i w analizie dopasowanej, ale autorzy podkreślają, że to badanie obserwacyjne, a nie dowód przyczynowy.

7 czerwca 2026

StartSzukaj