Najważniejsze
- •Projekt nowej ustawy zakłada ograniczenie jednorazowego odbioru leku refundowanego do maksymalnie 60 dni terapii.
- •System teleinformatyczny P1 automatycznie obliczy dopuszczalne terminy kolejnych wydań leków, co odciąży farmaceutów.
- •Technicy farmaceutyczni z 2-letnim stażem zyskają uprawnienia do samodzielnego sporządzania i wydawania niektórych leków.
- •Wprowadzony zostanie łączny limit na sprzedaż bez recepty leków zawierających pseudoefedrynę, kodeinę oraz dekstrometorfan.
- •Zmiany mają wejść w życie we wrześniu 2026 roku i pomóc w ograniczeniu marnowania leków o wartości do 1 miliarda złotych rocznie.
Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało, że na początku września 2026 roku przedstawi projekt nowej ustawy o receptach. Zautomatyzuje ona wyliczanie limitów oraz wprowadzi ograniczenia ilościowe wydawanych leków.
@OnkoKurier
E-recepta to szczyt cyfryzacji? No to… dopiero się rozkręcamy🚀
W połowie sierpnia 2026 roku w resorcie zdrowia odbyło się spotkanie konsultacyjne. Uczestniczyli w nim wiceminister Katarzyna Kacperczyk, Główny Inspektor Farmaceutyczny Łukasz Pietrzak, dyrektor Departamentu Polityki Lekowej Mateusz Oczkowski oraz reprezentanci Naczelnej Izby Aptekarskiej. Nowe przepisy scalą dotychczas rozproszone regulacje prawne. Projekt zakłada rozszerzenie standardu danych na e-recepcie o obowiązkowy kod ICD, ustrukturyzowane dawkowanie, jednoznaczną identyfikację produktu oraz historię leczenia pacjenta.
Projekt wprowadza sztywne ograniczenia ilościowe. Lekarz będzie mógł wystawić e-receptę na maksymalnie 360 dni terapii, a pacjent jednorazowo odbierze w aptece lek refundowany na okres nie dłuższy niż 60 dni. Apteka wyda kolejną porcję leku dopiero po upływie trzech czwartych okresu, na który wydano poprzednią partię. Wcześniejszy zakup będzie możliwy wyłącznie ze stuprocentową odpłatnością. Wyliczenia te automatycznie wykona system teleinformatyczny P1, co zdejmie z personelu aptek odpowiedzialność za ewentualne błędy. Ustawa wyklucza kary umowne dla aptek za błędne wyliczenie tego okresu, jednak Narodowy Fundusz Zdrowia zachowa prawo do żądania zwrotu nienależnie wypłaconej refundacji.
Zmiany w sprzedaży leków bez recepty i nowe uprawnienia techników
Planowane regulacje zakładają także wprowadzenie łącznego limitu na sprzedaż bez recepty leków zawierających pseudoefedrynę, kodeinę oraz dekstrometorfan. Transakcja będzie wymagała weryfikacji tożsamości kupującego. Zmienią się również zasady pracy w aptekach. Nowelizacja Prawa farmaceutycznego umożliwi technikom farmaceutycznym z dwuletnią praktyką samodzielne sporządzanie i wydawanie produktów leczniczych. Przepisy wyłączają jednak z ich uprawnień substancje o bardzo silnym działaniu (z tzw. Wykazu A) oraz środki odurzające i psychotropowe.
Standardy unijne i walka z marnowaniem leków
Proponowany limit 60 dni na jednorazowe wydanie leku zbliża polskie przepisy do standardów unijnych, które obowiązują m.in. w Niemczech i Szwecji. Reforma ma zapobiegać marnowaniu leków. Branża szacuje, że roczny koszt tego procederu w Polsce wynosi od 500 milionów do 1 miliarda złotych. Nowe rozwiązanie ma również zakończyć chaos interpretacyjny wokół tzw. zasady trzech czwartych, trwający od przełomu 2023 i 2024 roku. W lipcu 2024 roku wywołał on spór między środowiskiem aptekarskim a resortem zdrowia w sprawie zamykania recept 30-dniowych.
Ministerstwo Zdrowia planuje opublikować pełny projekt ustawy na początku września 2026 roku. Wdrożenie nowych przepisów będzie wymagało dostosowania systemów informatycznych w placówkach medycznych i aptekach. Może to również wywołać dyskusję na temat dodatkowych obciążeń biurokratycznych dla lekarzy, którzy będą musieli wpisywać kody ICD.
Nowa procedura wydawania leków w aptekach
Schemat realizacji e-recepty według projektu Ministerstwa Zdrowia
Porównanie limitów i kosztów marnowania leków w Polsce
| Kategoria / Wskaźnik | Stan obecny / Projektowane zmiany |
|---|---|
| Maksymalny okres terapii na jednej e-recepcie | 360 dni |
| Jednorazowy odbiór leku refundowanego | Maksymalnie na 60 dni |
| Próg kolejnego wydania leku (zasada 3/4) | Po upływie 75% czasu poprzedniego zaopatrzenia |
| Roczne straty z tytułu marnowania leków w Polsce | 500 mln - 1 mld zł |
Dane na podstawie projektu Ministerstwa Zdrowia oraz szacunków branżowych
Słownik pojęć
- System P1 (Platforma P1)
- Elektroniczny system informatyczny służący do gromadzenia, analizowania i udostępniania zasobów cyfrowych o zdarzeniach medycznych w Polsce. Odpowiada m.in. za e-recepty i e-skierowania.
- Kod ICD
- Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych. Kod ten określa rozpoznanie chorobowe pacjenta.
- Wykaz A (trucizny)
- Wykaz substancji o bardzo silnym działaniu, do których dostęp i wydawanie w aptekach są ściśle kontrolowane i ograniczone przepisami prawa.
- Zasada trzech czwartych (3/4)
- Reguła określająca, że pacjent może dokonać kolejnego zakupu leków z recepty rocznej dopiero po zużyciu co najmniej 75% wcześniej zakupionej porcji leku.
