Najważniejsze
- •NIA i Ministerstwo Zdrowia różnią się w interpretacji zasad realizacji e-recept z 30-dniowym terminem ważności, gdy ilość leku odpowiada terapii dłuższej niż 120 dni.
- •Izba podkreśla, że obliczenie ilości leku należy do systemu P1, a nie do farmaceuty, dlatego brak podstawy prawnej do odmowy realizacji ważnej recepty tylko na podstawie stanowiska resortu.
- •Mimo sporu prawnego NIA zaleca ostrożność: łącznie wydać maksymalnie lek na 120 dni terapii i po tej ilości zakończyć realizację recepty.
- •Rekomendacja ma chronić farmaceutów i apteki przed potencjalnymi sporami oraz kontrolami NFZ do czasu wyjaśnienia lub zmiany przepisów.
- •Dla pacjentów oznacza to możliwe dodatkowe wizyty w aptece lub konieczność ponownego kontaktu z lekarzem, jeśli przepisana ilość przekracza 120 dni terapii.
Naczelna Izba Aptekarska opublikowała rekomendacje dla farmaceutów po stanowisku Ministerstwa Zdrowia dotyczącym e-recept z 30-dniowym terminem realizacji.
Naczelna Izba Aptekarska 22 lipca 2026 r. opublikowała rekomendacje dotyczące realizacji e-recept wystawionych z 30-dniowym terminem ważności, gdy przepisana ilość leku odpowiada terapii dłuższej niż 120 dni. Komunikat pojawił się po stanowisku Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia z 20 lipca 2026 r. i wywołał kolejny spór o interpretację przepisów między resortem a samorządem aptekarskim.
Według NIA Ministerstwo Zdrowia przedstawiło własną wykładnię zasad realizacji takich recept oraz oczekiwany sposób postępowania Narodowego Funduszu Zdrowia podczas kontroli. Izba nie zgadza się z tą interpretacją. W komunikacie podkreśliła, że nie wskazano przepisu prawa, który sam w sobie dawałby podstawę do odmowy realizacji ważnej e-recepty, jeśli pacjent ma prawo do świadczenia, a system teleinformatyczny dopuszcza jej realizację.
Samorząd przypomniał też, że zgodnie z art. 96a ust. 7ab Prawa farmaceutycznego obliczenia ilości produktu leczniczego ma wykonywać system teleinformatyczny P1, a nie farmaceuta. NIA zwróciła uwagę, że problem nie jest nowy. Od lat budzi wątpliwości w środowisku farmaceutycznym, a system P1 nie zawsze blokuje dalszą realizację recept po wydaniu ilości odpowiadającej 120 dniom terapii.
Mimo sporu prawnego NIA zaleciła farmaceutom ostrożność. Rekomendacja ma charakter praktyczny i ma ograniczyć ryzyko sporów z NFZ. Izba wskazała, że przy e-recepcie ważnej 30 dni farmaceuta powinien wydać łącznie zapas leku maksymalnie na 120 dni terapii, jednorazowo albo w kilku realizacjach, także w więcej niż jednej aptece. Po wydaniu takiej ilości receptę należy zamknąć, a jeśli pozostanie ona częściowo zrealizowana, NIA zaleca powstrzymanie się od dalszych wydań.
Kontekst tego sporu jest szerszy. Od lat środowiska aptekarskie i pacjenckie dyskutują o zasadach realizacji e-recept, a cyfrowy system ma usprawniać wydawanie leków i zmniejszać liczbę błędów. W praktyce jednak niejasności przepisów i rozbieżności w interpretacji nadal stwarzają ryzyko dla aptek i utrudniają jednolite stosowanie prawa.
Dla farmaceutów oznacza to konieczność działania według ostrożniejszego wariantu do czasu wyjaśnienia przepisów lub ich zmiany. Dla pacjentów może to oznaczać większą liczbę wizyt w aptece albo potrzebę ponownego kontaktu z lekarzem, jeśli przepisana ilość leku przekracza 120 dni terapii.
Najważniejsze elementy sporu o realizację e-recept 30-dniowych
| Element | Stanowisko NIA | Stanowisko MZ / znaczenie praktyczne |
|---|---|---|
| Ważność recepty | Recepta ważna 30 dni może być realizowana, jeśli system P1 dopuszcza wydanie | Resort interpretuje zasady bardziej restrykcyjnie |
| Limit terapii | NIA zaleca łączny limit wydania do 120 dni terapii | MZ oczekuje stosowania limitu 120 dni przy realizacji |
| Rola systemu P1 | Obliczenia wykonuje system teleinformatyczny, nie farmaceuta | System ma wyznaczać sposób wydania, ale nie usuwa wątpliwości interpretacyjnych |
| Ryzyko kontroli NFZ | Rekomendacja ostrożnościowa ma zmniejszyć ryzyko sporów | MZ wskazało oczekiwany sposób postępowania podczas kontroli |
Opracowanie własne na podstawie komunikatu NIA i stanowiska Ministerstwa Zdrowia z 20 lipca 2026 r.
Apteki na pierwszej linii kryzysu. System nadal niegotowy na potrzeby pacjentów przewlekłych
Jak postępować z e-receptą ważną 30 dni i zapasem leku powyżej 120 dni
Na podstawie komunikatu NIA z 22 lipca 2026 r. i stanowiska MZ z 20 lipca 2026 r.
Słownik pojęć
- e-recepta
- Recepta wystawiona i realizowana elektronicznie w systemie P1.
- P1
- Państwowy system teleinformatyczny obsługujący e-zdrowie, w tym e-recepty, e-skierowania i inne usługi.
- NFZ
- Narodowy Fundusz Zdrowia, płatnik publiczny rozliczający świadczenia i kontrolujący realizację recept.
- Art. 96a ust. 7ab Prawa farmaceutycznego
- Przepis wskazujący, że obliczenia ilości produktu leczniczego do wydania ma wykonywać system teleinformatyczny.
- Realizacja recepty
- Proces wydania pacjentowi leku na podstawie recepty w aptece, jednorazowo lub częściami.
- Stanowisko interpretacyjne
- Wykładnia przepisów przedstawiona przez organ, która nie zmienia sama w sobie obowiązującego prawa.
- 120 dni terapii
- Limit ilości leku, do którego odwołują się NIA i MZ w kontekście jednorazowego wydania produktu leczniczego.
