Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia wdrożyło w serwisie gabinet.gov.pl dobrowolne narzędzie wspomagające lekarzy przy określaniu poziomu refundacji leków.
- •Pełna automatyzacja procesu nie jest na razie możliwa z powodu braku powiązania kodów ICD-10 z e-receptami oraz niskiej jakości danych NFZ (około połowa to kody administracyjne).
- •Prawidłowe korzystanie z narzędzia ma zwalniać lekarza z odpowiedzialności finansowej za błędy w refundacji, choć brakuje jeszcze jednoznacznego przepisu prawnego.
- •Środowisko medyczne krytykuje rozwiązanie za brak integracji z komercyjnymi systemami gabinetowymi oraz dodatkowe obciążenia biurokratyczne (ankiety kliniczne).
1 lipca 2026 roku Ministerstwo Zdrowia uruchomiło w serwisie gabinet.gov.pl dobrowolne narzędzie, które pomaga lekarzom określać poziom odpłatności za leki refundowane.
1 lipca 2026 roku Ministerstwo Zdrowia uruchomiło w serwisie gabinet.gov.pl dobrowolne narzędzie, które pomaga lekarzom określać poziom odpłatności za leki refundowane. Resort zaznacza jednak, że pełna automatyzacja tego procesu nie jest obecnie możliwa. Przeszkodą są ograniczenia techniczne systemu e-recepty oraz niska jakość danych sprawozdawczych.
Nowe narzędzie sugeruje właściwy poziom odpłatności na podstawie wpisanego kodu ICD-10. W bardziej skomplikowanych przypadkach wymaga ono wypełnienia dodatkowych ankiet klinicznych. System obejmuje bazę ponad 4700 produktów handlowych oraz 605 unikatowych wskazań refundacyjnych. W fazie testowej, rozpoczętej 27 kwietnia 2026 roku, wzięło udział ponad 23 tysiące lekarzy. Wystawili oni przeszło 85 tysięcy e-recept dla 54 tysięcy pacjentów.
Według urzędników automatyzację blokuje brak obowiązku powiązania kodu rozpoznania choroby z przepisywanym lekiem w krajowym systemie e-recept, który działa od 2019 roku. Drugą barierę stanowi jakość danych sprawozdawczych. W rocznym okresie analitycznym NFZ zarejestrował 338 milionów rozpoznań powiązanych z receptami. Niemal połowę z nich stanowiły jednak kody administracyjne, takie jak Z71.0 czy Z76.0, a nie rzeczywiste jednostki chorobowe.
Wyzwania wdrożeniowe i wątpliwości prawne
Mateusz Oczkowski, dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia, zadeklarował, że prawidłowe korzystanie z aplikacji zwalnia lekarzy z odpowiedzialności finansowej za błędne określenie poziomu refundacji. W udostępnionych dokumentach brakuje jednak konkretnego przepisu prawnego, który sankcjonowałby tę zasadę. Oficjalne materiały resortu pomijają również stanowisko samorządu lekarskiego oraz związków zawodowych. Lekarze krytykują konieczność wypełniania ankiet, uznając ją za dodatkowe obciążenie biurokratyczne podczas wizyty pacjenta. Wskazują też, że stosowanie kodów administracyjnych wymuszają same reguły sprawozdawcze NFZ. Ponadto nowe narzędzie nie zostało zintegrowane z komercyjnymi programami gabinetowymi, z których korzysta większość placówek w Polsce.
Kontekst zmian i plany na przyszłość
W Polsce ten sam lek może mieć różne poziomy odpłatności w zależności od diagnozy. Zmuszało to dotychczas lekarzy do samodzielnej weryfikacji kryteriów pod rygorem kar finansowych nakładanych przez NFZ. Ministerstwo podjęło prace nad automatyzacją w pierwszym kwartale 2024 roku, odpowiadając na protesty środowiska medycznego. Wdrożenie zbiega się w czasie z wejściem w życie przepisów o tzw. receptach podzielonych, które umożliwiają realizację jednego dokumentu w różnych aptekach.
Ministerstwo Zdrowia zapowiada w przyszłości wprowadzenie obowiązku powiązania kodów ICD-10 z e-receptami. O skali wykorzystania nowego rozwiązania w placówkach medycznych zadecyduje jednak dopiero wdrożenie tego wymogu oraz integracja z systemami komercyjnymi.
Porównanie wskazań w nowym systemie refundacji
Wskazanie proste (np. Cukrzyca typu 2)
Wskazanie złożone (np. Cukrzyca z powikłaniami i otyłością)
Faza testowa i baza danych nowego narzędzia refundacyjnego
Dane Ministerstwa Zdrowia
Łukasz Rokicki: Brak terapii kosztuje więcej niż jej refundacja
@CowZdrowiu
#leki #szpital #zdrowie #refundacja
Struktura raportowanych danych sprawozdawczych w NFZ (okres roczny)
| Kategoria rozpoznania | Liczba rozpoznań (szacunkowa) | Udział procentowy | Charakterystyka rozpoznań |
|---|---|---|---|
| Rzeczywiste jednostki chorobowe | ~169 mln | ~50% | Kody kliniczne odzwierciedlające realny stan zdrowia pacjenta |
| Kody administracyjne | ~169 mln | ~50% | Kody typu Z71.0, Z76.0 (ponowne przepisywanie recept, wizyty kontrolne) |
Analizy NFZ obejmujące 338 mln rozpoznań powiązanych z receptami
Słownik pojęć
- ICD-10
- Klasyfikacja chorób i problemów zdrowotnych stworzona przez WHO, służąca do rejestrowania rozpoznań klinicznych i procedur medycznych.
- Obwieszczenie refundacyjne (lista lekowa)
- Wydawana przez Ministra Zdrowia lista leków, wyrobów medycznych i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, które podlegają dopłacie ze środków publicznych (NFZ).
- Kody administracyjne (np. Z71.0, Z76.0)
- Kody ICD-10 nieodnoszące się bezpośrednio do konkretnej jednostki chorobowej, lecz służące do celów statystyczno-sprawozdawczych (np. wizyta w celu wypisania kolejnej recepty, badania kontrolne).
- Gabinet.gov.pl
- Bezpłatna platforma Ministerstwa Zdrowia przeznaczona dla personelu medycznego do m.in. wystawiania e-recept, e-skierowań i zarządzania dokumentacją medyczną pacjenta.
