Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia przygotowuje nowe zasady refundacji bezpłatnych leków dla osób po 65. roku życia, a zmiany mają wejść w życie 1 października 2026 roku.
- •NFZ szacuje, że korekty mogą przynieść od 0,5 do nawet 1,8 mld zł oszczędności w systemie refundacji.
- •Program darmowych leków dla seniorów szybko urósł do dużego wydatku: w 2025 roku skorzystało z niego 7,2 mln osób, a łączny koszt wszystkich programów bezpłatnych leków wyniósł 3,7 mld zł.
- •Resort i NFZ zwracają uwagę na finansowanie droższych odpowiedników leków mimo dostępności tańszych generyków, co ma napędzać wzrost kosztów.
- •Planowane zmiany mają ograniczyć wydatki publiczne i lepiej dopasować finansowanie terapii, ale ostateczny wpływ na dostępność leków dla seniorów zależy od przyjętego wariantu reformy.
Ministerstwo Zdrowia planuje od 1 października 2026 r. zmiany w programie bezpłatnych leków dla seniorów 65+, które mogą przynieść nawet 1,8 mld zł oszczędności.
Seniorzy nie potrzebują deklaracji, tylko informacji
@OnkoKurier
Ministerstwo Zdrowia zapowiada zmiany w systemie refundacji leków. Wśród propozycji pojawia się https://t.co/rzPgMy7z5k. podwojenie dopłat do leków w pełni produkowanych w Polsce
Ministerstwo Zdrowia przygotowuje zmiany w programie bezpłatnych leków dla osób po 65. roku życia. Nowe zasady refundacji recept z uprawnieniem S mają zacząć obowiązywać od 1 października 2026 roku, a według analiz Narodowego Funduszu Zdrowia mogą przynieść od 0,5 do nawet 1,8 mld zł oszczędności.
Program bezpłatnych leków dla seniorów działa od 2023 roku i szybko urósł do jednego z największych wydatków refundacyjnych państwa. W 2025 roku skorzystało z niego 7,2 mln osób. Łączny koszt programu, liczony razem z bezpłatnymi lekami dla dzieci, młodzieży do 18. roku życia i kobiet w ciąży, wyniósł 3,7 mld zł. To oznacza wzrost kosztów refundacji recept z uprawnieniem S o 23,4 proc. rok do roku.
Według danych przywoływanych przez „Rzeczpospolitą” wykaz bezpłatnych leków obejmuje dziś około 3,7 tys. pozycji. Wśród nich są także leki przeciwzakrzepowe. NFZ zwraca uwagę, że w wielu przypadkach państwo finansuje w pełni preparaty o takim samym działaniu terapeutycznym, choć różnią się one ceną. Przykład dotyczy leków zawierających tę samą substancję czynną, gdzie koszt opakowania waha się od 65,45 zł do 370,07 zł.
NFZ przeprowadził analizę kosztów refundacji już 22 maja 2026 roku. Fundusz wskazał w niej, że wydatki na refundację rosną szybciej niż liczba pacjentów korzystających z programów bezpłatnych leków. Jako jedną z przyczyn wskazano sytuacje, w których lekarze przepisują droższe odpowiedniki leków o identycznym składzie i dawce, mimo dostępności tańszych generyków. Z tego powodu Fundusz rozpoczął także działania edukacyjne dla lekarzy i przekazywał im dane o kosztach ordynowanych terapii.
Kierunek zmian resort zasygnalizował już 11 czerwca podczas konferencji poświęconej refundacji. Wiceministra zdrowia Katarzyna Kacperczyk przypomniała wtedy, że ministerstwo refunduje terapie, a nie konkretne marki produktów. Dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Mateusz Oczkowski zapowiedział przygotowanie nowych wytycznych do tworzenia wykazów leków bezpłatnych.
Zmiany mają służyć waloryzacji kosztów programu i ograniczeniu wydatków publicznych w warunkach rosnącej liczby pacjentów oraz szerszej listy leków. W praktyce oznacza to, że część terapii może zostać objęta innymi zasadami finansowania niż dotychczas. Ostateczny wpływ na dostępność konkretnych leków dla seniorów będzie zależeć od tego, które rozwiązanie resort ostatecznie przyjmie.
Najważniejsze liczby dotyczące programu bezpłatnych leków dla seniorów
| Wskaźnik | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Liczba beneficjentów w 2025 r. | 7,2 mln osób | Skala korzystania z programu |
| Łączny koszt programów bezpłatnych leków | 3,7 mld zł | Wydatki na seniorów, dzieci, młodzież do 18 lat i kobiety w ciąży |
| Wzrost kosztów refundacji recept z uprawnieniem S r/r | 23,4 proc. | Tempo wzrostu wydatków |
| Liczba pozycji na wykazie bezpłatnych leków | ok. 3,7 tys. | Zakres programu |
| Potencjalne oszczędności po zmianach | 0,5–1,8 mld zł | Szacunek NFZ |
| Data planowanego wejścia zmian | 1 października 2026 r. | Termin wdrożenia nowych zasad |
Źródło: artykuł na podstawie danych NFZ i informacji cytowanych przez media.
Subcutaneous foslevodopa/foscarbidopa (LDp/CDp) in advanced Parkinson's disease (aPD): societal cost impact analysis for the UK, France, Germany, Spain, and Canada.
Journal of medical economics
Jak mogą działać nowe zasady refundacji leków dla seniorów?
Źródło: artykuł i analizy NFZ przytoczone w tekście.
Słownik pojęć
- Refundacja recept z uprawnieniem S
- Zasada finansowania leków bez dopłaty dla osób, które ukończyły 65 lat i spełniają warunki programu.
- Lek generyczny
- Tańszy odpowiednik leku oryginalnego, zawierający tę samą substancję czynną, dawkę i postać farmaceutyczną.
- Substancja czynna
- Składnik leku odpowiadający za jego działanie terapeutyczne.
- Limit refundacji
- Maksymalna kwota, do której państwo finansuje lek; powyżej limitu pacjent może dopłacić różnicę.
- Działanie terapeutyczne
- Efekt leczniczy wywoływany przez lek w organizmie pacjenta.
- Wykaz leków bezpłatnych
- Lista preparatów objętych pełną refundacją dla określonych grup pacjentów.
