Ministerstwo Zdrowia analizuje listę darmowych leków dla seniorów 65+

Ministerstwo Zdrowia zleciło Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji analizę listy bezpłatnych leków dla seniorów powyżej 65. roku życia, co uruchomiło polityczny spór o przyszłość programu i obawy o możliwe ograniczenia w dostępie do terapii. Pismo z prośbą o weryfikację wykazu datowano na 7 kwietnia 2026 r., a termin przekazania opinii przez AOTMiT wyznaczono na 4 maja. Dokument podpisany przez wiceminister zdrowia Katarzynę Kacperczyk opublikował w mediach społecznościowych poseł PiS i były wiceminister zdrowia Janusz Cieszyński. Wynika z niego, że resort oczekuje przeanalizowania substancji czynnych na liście 65+ m.in. pod kątem wysokości dopłat pacjentów, wolumenu sprzedaży i wpływu na budżet NFZ. Ministerstwo prosi także o przygotowanie scenariuszy modyfikacji wykazu, obejmujących np. wyłączenie z listy najdroższych preparatów w grupach limitowych czy ograniczenie liczby odpowiedników tej samej substancji. Cieszyński zarzucił Ministerstwu Zdrowia, że „chce okraść seniorów z bezpłatnych leków”, i wskazał, iż analiza dotyczy leków z symboliczną dopłatą pacjenta, ale dużą liczbą refundowanych opakowań, które obciążają budżet publicznego płatnika. Polityk zwrócił uwagę, że zlecenia nie opublikowano w Biuletynie Informacji Publicznej AOTMiT, co – jego zdaniem – narusza standardy transparentności, oraz powiązał termin wydania opinii z planowanym głosowaniem wotum nieufności wobec minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy. Resort zdrowia odpowiedział Cieszyńskiemu w serwisie X, podkreślając, że „żadna decyzja nie została podjęta” i apelując, by „nie straszyć pacjentów”. Ministerstwo wskazało, że analiza kosztów jest stałym elementem zarządzania systemem refundacyjnym i ma służyć „zoptymalizowaniu wydatków przy zachowaniu odpowiedniego poziomu dostępności farmakoterapii”. Wiceminister Kacperczyk zaznaczyła w piśmie, że nadrzędnym kryterium ma pozostać bezpieczeństwo pacjentów, rozumiane jako niezakłócony dostęp ekonomiczny i fizyczny do leków z wykazów „S”. Według danych przywoływanych przez resort i branżowe portale wydatki na program bezpłatnych leków dla seniorów rosną bardzo dynamicznie: z 2,05 mld zł w 2022 r. do 3,51 mld zł w 2023 r., ok. 7,37 mld zł w 2024 r. i prognozowanych 9,11 mld zł w 2025 r. Wykaz dla osób 65+ obejmuje obecnie prawie 3,8 tys. pozycji, co stanowi około 95 proc. wszystkich leków refundowanych. Ministerstwo informuje, że na całość refundacji w 2026 r. zabezpieczono blisko 32 mld zł. Program bezpłatnych leków ruszył w 2016 r. i początkowo obejmował osoby powyżej 75. roku życia, a w 2023 r. rozszerzono go na seniorów 65+ oraz dzieci i młodzież do 18. roku życia. Rozszerzenie kręgu uprawnionych i zwiększanie liczby pozycji na liście sprawiły, że bezpłatne leki odpowiadają już za znaczną część budżetu refundacyjnego NFZ, co – według resortu – wymusza przegląd wykazów. AOTMiT ma przedstawić swoje rekomendacje do 4 maja, wskazując, które ze scenariuszy zmian byłyby najbardziej zasadne z punktu widzenia kosztów i dostępności terapii. Od decyzji ministra zdrowia po tej analizie będzie zależeć, czy lista bezpłatnych leków dla seniorów pozostanie bez większych zmian, czy dojdzie do selektywnego ograniczenia finansowania części preparatów, co może wpłynąć na codzienną praktykę lekarzy i farmaceutów.