Najważniejsze
- •Od 1 października 2026 r. z listy bezpłatnych leków dla seniorów (65+) zostaną wycofane preparaty markowe, których koszt przekracza 150% ceny tańszego odpowiednika.
- •Seniorzy zachowają prawo wyboru: będą mogli otrzymać w aptece darmowy zamiennik lub dopłacić różnicę do droższego leku oryginalnego.
- •Wymiana leku na tańszy zamiennik nie wymaga wizyty u lekarza — decyzję z pacjentem podejmie farmaceuta przy realizacji recepty.
- •Modyfikacja przepisów wynika z rosnących kosztów NFZ: w 2025 roku na program darmowych leków wydano 9,89 mld zł, z czego 9,11 mld zł trafiło do pacjentów 65+.
Od 1 października 2026 roku Ministerstwo Zdrowia wycofa z listy bezpłatnych leków dla seniorów preparaty, których cena przekracza 150% kosztu tańszego odpowiednika.
Ministerstwo Zdrowia planuje od 1 października 2026 roku wycofać z listy bezpłatnych leków dla osób powyżej 65. roku życia droższe preparaty markowe, których koszt dziennej dawki przekracza 150% ceny tańszego odpowiednika. Wprowadzenie sztywnego progu cenowego ma ograniczyć dynamicznie rosnące wydatki Narodowego Funduszu Zdrowia na refundację.
Zasady regulujące dostęp do darmowych medykamentów przedstawił dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji w Ministerstwie Zdrowia, Mateusz Oczkowski. Pacjent po ukończeniu 65. roku życia zachowa prawo wyboru preparatu — otrzyma w aptece bezpłatny zamiennik lub pokryje różnicę w cenie, jeśli zdecyduje się na zakup droższego leku oryginalnego. Realizacja recepty na tańszy odpowiednik nie będzie wymagała ponownej wizyty w gabinecie lekarskim, ponieważ odpowiednie uprawnienia otrzyma bezpośrednio farmaceuta.
Resort tłumaczy modyfikację przepisów wzrostem kosztów po stronie płatnika publicznego. Całkowite wydatki na program darmowych leków w 2025 roku wyniosły 9,89 miliarda złotych, z czego aż 9,11 miliarda przeznaczono na finansowanie terapii seniorów. Ministerstwo Zdrowia nie opublikowało jeszcze oficjalnego aktu prawnego, szczegółowego wykazu leków przeznaczonych do wykreślenia ani wzoru wyliczania dopłat. Krążące w przestrzeni publicznej informacje o usunięciu z listy 570 pozycji oraz oszczędnościach sięgających 440,7 miliona złotych pozostają niepotwierdzonymi szacunkami i nie zostały ujęte w oficjalnym projekcie rozporządzenia.
Wprowadzenie mechanizmu odcinającego refundację dla najdroższych preparatów w danej grupie limitowej ma na celu wymuszenie konkurencji cenowej między koncernami farmaceutycznymi oraz ograniczenie wydatków ponoszonych przez NFZ. Resort zdrowia pracuje obecnie nad finalną wersją rozporządzenia. Publikacja oficjalnych dokumentów umożliwi ocenę skutków nowych regulacji przez Naczelną Izbę Lekarską, Naczelną Izbę Aptekarską oraz organizacje reprezentujące pacjentów.
Porównanie opcji dla seniora w aptece
Bezpłatny zamiennik (odpowiednik)
Droższy lek markowy (oryginalny)
Jak będzie wyglądać wykupienie darmowego leku od października 2026 r.?
Opracowanie własne na podstawie komunikatu Ministerstwa Zdrowia
Seniorzy nie potrzebują deklaracji, tylko informacji
Wydatki i szacunki finansowe programu darmowych leków
| Wskaźnik / Parametr | Wartość / Kwota |
|---|---|
| Całkowity budżet programu darmowych leków (2025 r.) | 9,89 mld zł |
| Wydatki na leki dla osób w wieku 65+ (2025 r.) | 9,11 mld zł |
| Maksymalny próg ceny leku markowego bez dopłaty | 150% ceny zamiennika |
| Szacowana liczba leków do wykreślenia (nieoficjalnie) | ok. 570 pozycji |
| Szacowane oszczędności NFZ (nieoficjalnie) | 440,7 mln zł |
Dane Ministerstwa Zdrowia (dane nieoficjalne oznaczone w tekście)
Słownik pojęć
- Grupa limitowa
- Kategoria leków zawierających tę samą substancję czynną lub o podobnym działaniu, dla których wyznaczany jest wspólny limit refundacji.
- Limit refundacji
- Maksymalna kwota, do wysokości której Narodowy Fundusz Zdrowia dopłaca do ceny leku. Jeśli cena leku jest wyższa niż limit, różnicę pokrywa pacjent.
- Zamiennik leku (lek generyczny)
- Lek zawierający tę samą substancję czynną, w tej samej dawce i postaci farmaceutycznej co lek innowacyjny, gwarantujący takie samo działanie terapeutyczne.
- Lek markowy (oryginalny)
- Lek wprowadzony na rynek jako pierwszy przez firmę innowacyjną, chroniony pierwotnie patentem i sprzedawany pod markową nazwą handlową.
