Najważniejsze
- •Eksperci ostrzegają, że ewentualne zmiany w programie bezpłatnych leków 65+ nie powinny opierać się wyłącznie na cenie, bo może to zaburzyć ciągłość terapii seniorów.
- •W debacie pojawiają się rozbieżne dane o kosztach programu: jedne źródła mówią o ok. 3,5–3,6 mld zł dla programów 65+ i 18-, inne o kwocie ponad 9 mld zł, bez jasnego wyjaśnienia metodologii.
- •Lekarze i organizacje pacjenckie podkreślają, że decyzja o zamianie preparatu na tańszy odpowiednik powinna należeć do lekarza, z uwzględnieniem tolerancji i bezpieczeństwa pacjenta.
- •W tle sporu są działania NFZ związane z analizą recept i wskazywaniem tańszych odpowiedników, co wzmacnia obawy o presję kosztową w preskrypcji.
- •Nadal brakuje publicznie dostępnego projektu zmian oraz jednoznacznego stanowiska MZ i NFZ, dlatego skala i skutki planowanych modyfikacji programu pozostają niejasne.
Eksperci, lekarze i organizacje pacjenckie zaapelowali w czwartek w Warszawie, aby zmiany w programie bezpłatnych leków 65+ nie opierały się wyłącznie na kryterium ceny.
Eksperci medyczni, lekarze oraz przedstawiciele organizacji pacjenckich i branżowych zaapelowali w czwartek w Warszawie, aby planowane zmiany w programie bezpłatnych leków dla seniorów 65+ nie opierały się wyłącznie na kryterium ceny. Podczas spotkania prasowego ostrzegali, że ograniczenia kosztowe mogą wpłynąć na ciągłość terapii i dostępność leków. Nie przedstawiono jednak publicznie projektu Ministerstwa Zdrowia, który potwierdzałby dokładny zakres zmian.
Uczestnicy debaty odnosili się do doniesień medialnych, według których resort zdrowia ma przygotowywać rozwiązania obejmujące m.in. usuwanie droższych zamienników z listy oraz inne mechanizmy ograniczania wydatków programu. Informacje te podały m.in. Rynek Zdrowia, Puls Medycyny i MedExpress. Jednak w dostępnych materiałach nie wskazano konkretnego projektu ustawy, rozporządzenia ani innego oficjalnego dokumentu Ministerstwa Zdrowia.
Prof. Artur Mamcarz mówił, że rozszerzenie dostępu do bezpłatnych leków poprawiło stosowanie się pacjentów do zaleceń lekarskich. Z kolei dr Michał Sutkowski oceniał, że lista ma dużą wartość terapeutyczną i daje seniorom poczucie stabilności. Jak wskazywał, na liście znajduje się około 3800 produktów.
Przedstawiciele organizacji pacjenckich zwracali uwagę, że starsi pacjenci często są przywiązani do konkretnych preparatów, które dobrze tolerują, a zmiana leku może utrudniać regularne leczenie. Magdalena Kołodziej z Fundacji My Pacjenci podkreślała, że decyzja o ewentualnym zastosowaniu tańszego odpowiednika powinna pozostać po stronie lekarza. Uczestnicy spotkania wiązali też program 65+ z bezpieczeństwem lekowym państwa i wskazywali na znaczenie preparatów wytwarzanych w Polsce dla ciągłości dostaw do aptek.
Rozbieżne dane o kosztach programu
W tle debaty pojawiają się rozbieżne dane dotyczące kosztów programu. MedExpress, powołując się na Departament Ekonomiczno-Finansowy NFZ, podał, że łączny budżet programów 65+ i 18- na 2025 r. wyniósł 3,588 mld zł. Z kolei w części publikacji medialnych pojawia się kwota ponad 9 mld zł, ale dostępne materiały nie wyjaśniają jednoznacznie, czego dokładnie dotyczy ta suma.
Podczas spotkania mec. Katarzyna Czyżewska mówiła, że dopłata do leków dla seniorów i dzieci wynosi około 3,5 mld zł, czyli 1,7 proc. budżetu NFZ. Była to jednak wypowiedź uczestniczki debaty, bez podlinkowanego dokumentu źródłowego, który potwierdzałby oba wskaźniki w tej samej formie.
Dodatkowym sygnałem działań związanych z ograniczaniem kosztów są informacje Radia ZET, według których NFZ wysyła pisma do około 200 lekarzy z analizą recept i wskazaniem tańszych odpowiedników. Potwierdza to zainteresowanie płatnika optymalizacją preskrypcji, ale nie przesądza o ostatecznym kształcie zmian w programie 65+.
Brakuje oficjalnych dokumentów
Program bezpłatnych leków ruszył w 2016 r. dla osób 75+, a w 2023 r. objął także seniorów od 65. roku życia. Spór dotyczy dziś nie tylko kosztów, lecz także tego, czy o wyborze konkretnego preparatu ma decydować lekarz, czy płatnik.
Do pełnego obrazu nadal brakuje publicznego stanowiska Ministerstwa Zdrowia i NFZ, dokumentu opisującego planowane zmiany oraz precyzyjnych danych kosztowych. Od tego będzie zależeć, czy dyskusja o oszczędnościach przełoży się na realne zmiany w terapii seniorów.
Seniorzy nie potrzebują deklaracji, tylko informacji
Kto powinien decydować o wyborze leku w programie 65+?
Decyzja oparta głównie na kryterium ceny
Decyzja pozostawiona lekarzowi
Jak rozwijał się program bezpłatnych leków dla seniorów
Opracowanie na podstawie treści artykułu i materiałów kontekstowych.
Najważniejsze liczby pojawiające się w debacie o programie 65+
| Wskaźnik / informacja | Wartość | Kontekst w artykule |
|---|---|---|
| Liczba produktów na liście | ok. 3800 | Według wypowiedzi dr. Michała Sutkowskiego |
| Budżet programów 65+ i 18- na 2025 r. | 3,588 mld zł | Kwota podawana przez MedExpress za Departamentem Ekonomiczno-Finansowym NFZ |
| Dopłata do leków dla seniorów i dzieci | ok. 3,5 mld zł | Wypowiedź mec. Katarzyny Czyżewskiej |
| Udział tej dopłaty w budżecie NFZ | 1,7 proc. | Wypowiedź uczestniczki debaty |
| Liczba lekarzy, do których NFZ miał wysyłać pisma | ok. 200 | Informacja przywołana za Radiem ZET |
| Start programu dla 75+ | 2016 r. | Początek programu bezpłatnych leków |
| Rozszerzenie programu na osoby 65+ | 2023 r. | Obniżenie progu wieku uprawnionych |
Na podstawie danych i wypowiedzi przytoczonych w artykule oraz materiałach kontekstowych.
Słownik pojęć
- Refundacja
- Mechanizm finansowania leków ze środków publicznych, dzięki któremu pacjent płaci mniej albo nie płaci za lek wcale.
- Zamiennik leku
- Preparat zawierający tę samą substancję czynną, w tej samej dawce i postaci farmaceutycznej co inny lek, zwykle oferowany w innej cenie.
- Preskrypcja
- Proces ordynowania leków przez lekarza, obejmujący wybór konkretnego preparatu i wystawienie recepty.
- Ciągłość terapii
- Nieprzerwane, regularne stosowanie leczenia zgodnie z zaleceniami, bez zmian utrudniających pacjentowi przyjmowanie leków.
- NFZ
- Narodowy Fundusz Zdrowia, czyli publiczny płatnik finansujący znaczną część świadczeń zdrowotnych i refundacji leków w Polsce.
- Compliance gap
- Luka między lekiem przepisanym pacjentowi a lekiem faktycznie wykupionym i stosowanym; może wynikać m.in. z kosztów terapii.
