Ministerstwo Zdrowia szykuje zmiany w refundacji leków. Chce ograniczyć wykupywanie na zapas

Komentarz redakcji

Resort planuje nowelizację ustaw o refundacji, receptach i lekach. Zmiany mają uszczelnić system, w którym — jak wskazuje MZ — pojawiają się nadwykonania, nadużycia i problemy z finansowaniem programów lekowych.

Najważniejsze

  • Ministerstwo Zdrowia planuje zmiany w refundacji leków, receptach i finansowaniu terapii, aby ograniczyć wykupywanie leków na zapas i lepiej kontrolować wydatki publiczne.
  • Resort chce uszczelnić system m.in. przez ograniczenie wielokrotnego wystawiania recept, lepszy nadzór nad receptami rocznymi oraz uporządkowanie zasad posiadania leków przez pacjentów.
  • W planach są także zmiany dotyczące programów lekowych, w tym przenoszenie części terapii do aptek oraz ograniczenie zjawisk określanych przez MZ jako „szara strefa refundacyjna”.
  • Ministerstwo wskazuje, że Polska wydała w ubiegłym roku 29 mld zł na leki, więc nowe przepisy mają pomóc utrzymać szeroki dostęp do refundacji bez wzrostu kosztów.
  • Wśród rozważanych rozwiązań pojawia się nowy tryb compassionate use, którego dotąd w Polsce nie było, oraz lepsze uregulowanie terapii finansowanych obecnie różnymi ścieżkami.
·
2 min

Ministerstwo Zdrowia szykuje zmiany w refundacji leków, by ograniczyć kupowanie ich na zapas i lepiej kontrolować wydatki publiczne.

Testy wielogenowe w raku piersi wciąż bez refundacji. Ministerstwo: "Analizujemy"

@OnkoKurier

Ministerstwo Zdrowia zapowiada zmiany w systemie refundacji leków. Wśród propozycji pojawia się https://t.co/rzPgMy7z5k. podwojenie dopłat do leków w pełni produkowanych w Polsce

Źródło zdjęcia: unsplash.com - by freestocks
Źródło zdjęcia: unsplash.com - by freestocks

Ministerstwo Zdrowia przygotowuje pakiet zmian w przepisach dotyczących refundacji leków, recept i leków, który ma ograniczyć wykupywanie preparatów na zapas oraz wzmocnić kontrolę nad wydatkami publicznymi. Resort zapowiada, że nowe regulacje mają uszczelnić system i poprawić bilansowanie kosztów refundacji.

Jak wynika z wypowiedzi Mateusza Oczkowskiego, dyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia, jednym z głównych celów jest utrzymanie szerokiego dostępu do refundacji przy jednoczesnym lepszym nadzorze nad tym, gdzie trafiają pieniądze z budżetu. Urzędnik wskazał, że resort widzi problemy m.in. w receptach rocznych, lekach gromadzonych w domach oraz terapiach finansowanych przez lata poza standardową refundacją.

Oczkowski mówił także o nadwykonaniach w programach lekowych i o pacjentach, którzy są w tych programach kolejkowani. Jego zdaniem część rozwiązań nie sprawdza się w praktyce, dlatego ministerstwo przygotowuje nowelizację ustawy o refundacji, ustawę o receptach oraz ustawę o refundacji indywidualnej. W założeniu mają one uporządkować zasady finansowania terapii i przenieść część leczenia z programów lekowych do aptek.

Resort zwraca uwagę na skalę wydatków. W ubiegłym roku Polska przeznaczyła na leki 29 miliardów złotych. Ministerstwo chce więc ograniczyć zjawiska, które zwiększają koszty, takie jak wielokrotne wystawianie recept przez różnych lekarzy czy realizacja recept rocznych w sposób prowadzący do gromadzenia leków. W ocenie MZ nie ma obecnie skutecznego limitu ilości leków refundowanych, które pacjent może posiadać jednocześnie.

Oczkowski wskazał również na tzw. szarą strefę refundacyjną. Chodzi o finansowanie produktów i terapii, które przez lata funkcjonują w trybach alternatywnych, takich jak ratunkowy dostęp do technologii lekowych, import docelowy czy badania niekomercyjne, bez przejścia do standardowej refundacji. Resort chce też wprowadzić nowy tryb compassionate use, którego dotąd w Polsce nie było.

Zmiany wpisują się w szerszą próbę uporządkowania finansowania leków w systemie ochrony zdrowia. Ministerstwo zakłada, że dzięki nowym przepisom będzie mogło utrzymać tempo wprowadzania nowych terapii, a jednocześnie lepiej kontrolować koszty i ograniczyć nadużycia. Niewykluczone jednak, że przy wdrażaniu regulacji pojawi się presja na doprecyzowanie zasad dostępu do terapii, zwłaszcza tam, gdzie dziś korzystają z nich pacjenci w różnych ścieżkach finansowania.

Jakie zmiany w refundacji przygotowuje MZ?

Cel reformy
Ograniczenie nadużyć i lepsza kontrola kosztów refundacji.
Problem 1
Resort chce ograniczyć gromadzenie preparatów w domach.
Problem 2
Wskazywane jako mechanizm sprzyjający nadmiarowym wykupom.
Problem 3
Pojawiają się nadwykonania i kolejki pacjentów.
Zmiana systemowa
Nowelizacja ustawy o refundacji, ustawy o receptach i ustawy o refundacji indywidualnej.
Efekt
Utrzymanie szerokiego dostępu do terapii przy większej kontroli wydatków.

Na podstawie wypowiedzi przedstawiciela Ministerstwa Zdrowia przytoczonej w artykule.

Najważniejsze liczby i obszary zmian w refundacji leków

ElementWartość / opisZnaczenie
Wydatki Polski na leki w ubiegłym roku29 mld złPokazuje skalę kosztów, które resort chce lepiej kontrolować
Recepty roczneWskazywane jako źródło gromadzenia lekówMinisterstwo chce ograniczyć wykupywanie preparatów na zapas
Programy lekoweNadwykonania i kolejki pacjentówJedna z przyczyn planowanej nowelizacji
Szara strefa refundacyjnaRATUNKOWY dostęp, import docelowy, badania niekomercyjneResort chce ograniczyć finansowanie terapii poza standardową refundacją
Nowy tryb compassionate useDotąd nieobecny w PolsceMa uporządkować dostęp do wybranych terapii

Na podstawie treści artykułu oraz wypowiedzi przedstawiciela Ministerstwa Zdrowia.

Słownik pojęć

Refundacja leków
Pokrywanie przez państwo części lub całości kosztów terapii pacjenta, jeśli lek znajduje się w wykazie refundacyjnym.
Recepta roczna
Recepta wystawiana na dłuższy okres, której realizacja może prowadzić do wykupywania większych ilości leków na zapas.
Program lekowy
Specjalny mechanizm finansowania terapii dla określonych grup pacjentów, zwykle z dodatkowymi kryteriami kwalifikacji.
Nadwykonania
Wykonanie świadczeń lub terapii ponad założony limit finansowania lub kontraktu.
Ratunkowy dostęp do technologii lekowych (RDTL)
Tryb umożliwiający zastosowanie leku w sytuacjach, gdy standardowa refundacja nie jest dostępna, a terapia jest pilnie potrzebna.
Import docelowy
Sprowadzenie leku z zagranicy na potrzeby konkretnego pacjenta, gdy produkt nie jest dostępny na rynku krajowym.
Compassionate use
Planowany tryb umożliwiający pacjentowi dostęp do terapii w szczególnych sytuacjach, zwykle zanim lek stanie się standardowo dostępny.

Najczęstsze pytania

Dlaczego Ministerstwo Zdrowia chce ograniczyć wykupywanie leków na zapas?
Resort podkreśla, że nadmierne wykupywanie preparatów zwiększa koszty refundacji i utrudnia kontrolę nad tym, gdzie trafiają pieniądze z budżetu.
Czy nowe przepisy oznaczają ograniczenie dostępu do refundacji?
Według deklaracji MZ celem jest utrzymanie szerokiego dostępu do refundacji, ale przy lepszym nadzorze i ograniczeniu nadużyć.
Co może się zmienić w receptach rocznych?
Ministerstwo sygnalizuje potrzebę uporządkowania zasad ich wystawiania i realizacji, aby ograniczyć gromadzenie leków w domach.
Czym jest szara strefa refundacyjna?
To określenie dla terapii finansowanych przez wiele lat w trybach alternatywnych, takich jak RDTL, import docelowy czy badania niekomercyjne, bez przejścia do standardowej refundacji.
Co oznacza compassionate use?
To nowy tryb dostępu do terapii, który ma zostać wprowadzony w Polsce i ma ułatwiać korzystanie z wybranych leków w szczególnych sytuacjach klinicznych.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000
Następny artykuł

Ministerstwo Zdrowia: unijne reformy mają przyspieszyć dostęp do tańszych leków i zwiększyć produkcję w Polsce

Ministerstwo Zdrowia wiąże zapowiadane zmiany z Pakietem Farmaceutycznym i Aktem o Lekach Krytycznych. Resort mówi o pierwszych efektach jeszcze w 2026 r., ale część rozwiązań pozostaje na etapie legislacyjnym, a nie podano konkretnych leków ani skali oszczędności dla pacjentów.

Czytaj dalej

Powiązane artykuły

Ministerstwo Zdrowia: unijne reformy mają przyspieszyć dostęp do tańszych leków i zwiększyć produkcję w Polsce

Wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk zapowiedziała 25 maja w Warszawie, że wdrażane reformy UE mają przyspieszyć dostęp do tańszych leków i zwiększyć ich produkcję w Polsce.

mzdrowie.pl
politykazdrowotna.com
+5
27 maj

Eksperci apelują o ostrożność przy zmianach w programie leków 65+. „Cena nie może być jedynym kryterium”

Eksperci, lekarze i organizacje pacjenckie zaapelowali w czwartek w Warszawie, aby zmiany w programie bezpłatnych leków 65+ nie opierały się wyłącznie na kryterium ceny.

rynekzdrowia.pl
pulsmedycyny.pl
+5
29 maj

Nowa lista refundacyjna: głośne terapie onkologiczne, ciche podwyżki w aptekach

Kwietniowa lista refundacyjna to z jednej strony realna ulga dla części ciężko chorych pacjentów – zwłaszcza onkologicznych – z drugiej zaś cichy rachunek do zapłacenia w aptekach przez setki tysięcy osób z chorobami przewlekłymi. Państwo ogłasza sukces nowych terapii, ale równolegle podnosi dopłaty do 380 leków i wycofuje z refundacji 48 pozycji, licząc, że w gąszczu nazw mało kto to zauważy.

gov.pl
aptekarzpolski.pl
+2
1 kwi

Jak sprawa lekarza milionera wpływa na reformy w ochronie zdrowia?

Donald Tusk zapowiedział kontrolę wydatków w ochronie zdrowia oraz zmiany w zasadach wynagradzania lekarzy po sprawie Dawida Kacprzyka, który miał zarobić 1,6 mln zł w 2025 r.

tvn24.pl
info.wiara.pl
+8
17 cze

Resort zdrowia: lista darmowych leków dla seniorów bez zmian, wydatki wzrosną do 30 mld zł

Wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk zapewniła, że od lipca 2026 r. lista bezpłatnych leków dla seniorów pozostanie bez zmian, a wydatki na refundację będą nadal rosnąć.

medonet.pl
rynekzdrowia.pl
+2
11 cze

Eksperci: bez jasnych kryteriów i nowych narzędzi refundacyjnych nie będzie szerszego dostępu do nowoczesnych terapii hemofilii

Eksperci apelują o jasne kryteria i szersze wykorzystanie instrumentów refundacyjnych, by zwiększyć dostęp do nowoczesnych terapii hemofilii bez nadmiernego obciążenia budżetu ochrony zdrowia.

medexpress.pl
17 kwi
StartSzukaj