Resort zdrowia proponuje przeniesienie części leków biologicznych do aptek

Komentarz redakcji

Resort chce w ten sposób połączyć apteczną refundację z dotychczasowym systemem programów lekowych i odciążyć szpitale. To na razie projekt, a nie obowiązujące prawo, i nie wszystkie szczegóły są jeszcze znane.

Najważniejsze

  • Ministerstwo Zdrowia rozważa przeniesienie części leków biologicznych, generycznych i wybranych terapii małocząsteczkowych z programów lekowych do aptek ogólnodostępnych.
  • Wydawanie miałoby odbywać się na nowej recepcie Rp PL, a pacjent co do zasady nie płaciłby za lek do wysokości limitu refundacyjnego.
  • Dla każdej substancji ma powstać osobna grupa limitowa, co ma wymuszać konkurencję ceną i poprawić dostępność terapii.
  • Programy lekowe nie znikną z systemu — miałyby pełnić rolę drugiej linii leczenia, jeśli terapia apteczna okaże się niewystarczająca.
  • Reforma ma ułatwić dostęp pacjentom i odciążyć szpitale, ale jej ostateczny kształt zależy od dalszych prac legislacyjnych i uzgodnień z producentami.
·
2 min

Ministerstwo Zdrowia w projekcie nowelizacji ustawy refundacyjnej proponuje, by część leków biologicznych i innych terapii można było odbierać także w aptekach.

Subcutaneous foslevodopa/foscarbidopa (LDp/CDp) in advanced Parkinson's disease (aPD): societal cost impact analysis for the UK, France, Germany, Spain, and Canada.

Journal of medical economics

@OnkoKurier

Ministerstwo Zdrowia zapowiada zmiany w systemie refundacji leków. Wśród propozycji pojawia się https://t.co/rzPgMy7z5k. podwojenie dopłat do leków w pełni produkowanych w Polsce

Źródło zdjęcia: unsplash.com - by Towfiqu barbhuiya
Źródło zdjęcia: unsplash.com - by Towfiqu barbhuiya

Ministerstwo Zdrowia w projekcie nowelizacji ustawy refundacyjnej proponuje zmianę zasad wydawania części leków biologicznych i innych terapii z programów lekowych. Zgodnie z założeniami pacjent miałby odbierać je nie tylko w szpitalu, lecz także w aptece ogólnodostępnej na podstawie nowej kategorii recepty Rp PL.

Jak ma działać nowe rozwiązanie

W materiałach do projektu wskazano, że rozwiązanie nie obejmie wszystkich terapii. Do kanału aptecznego mają trafić przede wszystkim leki generyczne, biologiczne oraz wybrane leki małocząsteczkowe. Wśród przykładów wymieniono adalimumab, fingolimod i nintedanib. Pacjent co do zasady nie miałby płacić za lek do wysokości limitu, a dla każdej substancji miałaby powstać odrębna grupa limitowa, by firmy konkurowały ceną i dostępnością.

Projekt zakłada też negocjacje cenowe z producentami oraz zgodę podmiotów odpowiedzialnych, których produkty miałyby wejść do danej grupy limitowej. Resort przewiduje również ograniczenia dotyczące wskazań klinicznych, liczby opakowań, czasu leczenia i zasad kontynuacji terapii. Programy lekowe nie miałyby zniknąć z systemu, lecz pełnić rolę drugiej linii leczenia, jeśli terapia dostępna w aptece okaże się niewystarczająca.

Co to oznacza dla pacjentów i szpitali

Krajowi Producenci Leków oceniają, że zmiana mogłaby ułatwić dostęp do leczenia, zwłaszcza osobom mieszkającym daleko od ośrodków szpitalnych. W materiale wskazują też na mniejsze obciążenie szpitali, które dziś zajmują się wydawaniem leków i dokumentacją związaną z programami lekowymi. Jednocześnie autorzy projektu i branża odwołują się do modeli stosowanych w Danii, Wielkiej Brytanii i Norwegii, gdzie leczenie prowadzi się bardziej liniowo, zaczynając od terapii tańszych.

Programy lekowe w Polsce są dziś specjalnymi ścieżkami finansowania drogich terapii, prowadzonymi głównie w wybranych szpitalach. Pacjent musi przejść kwalifikację, a lek odbiera w określonym miejscu. Propozycja Rp PL ma zmienić przede wszystkim kanał dystrybucji, ale nie sam mechanizm szczególnej refundacji i limitowania.

To nadal projekt nowelizacji, więc ostateczny kształt reformy zależy od dalszych prac legislacyjnych. Potrzebne są jeszcze pełne zapisy wykonawcze, oficjalne stanowiska resortu, NFZ i środowisk medycznych oraz doprecyzowanie listy leków, które rzeczywiście trafią do aptek.

Program lekowy vs. refundacja apteczna Rp PL

Program lekowy
+Dobrze sprawdza się przy terapiach wymagających ścisłej kwalifikacji i nadzoru.
+Umożliwia kontrolę wskazań, czasu leczenia i kontynuacji terapii.
+Pozostaje ważną opcją dla bardziej złożonych lub drugoliniowych schematów leczenia.
Pacjent musi odbierać lek w wybranym ośrodku, zwykle szpitalnym.
Wiąże się z większą biurokracją i obciążeniem placówek.
Mniej wygodny dla osób mieszkających daleko od ośrodków.
Miejsce wydaniawybrane szpitale / ośrodki
Rola w systemiedocelowo druga linia leczenia
Refundacja apteczna Rp PL
+Pozwala odbierać część terapii w aptece ogólnodostępnej.
+Może poprawić dostępność dla pacjentów z małych miejscowości.
+Ma odciążyć szpitale od wydawania leków i części dokumentacji.
Nie obejmie wszystkich terapii.
Wymaga zgód producentów, negocjacji cenowych i doprecyzowania zasad.
Może być ograniczona do określonych wskazań, opakowań i czasu leczenia.
Nowa receptaRp PL
Mechanizm kosztowybez opłaty do wysokości limitu

Jak miałoby działać wydawanie leków z programów lekowych w aptece

Kwalifikacja
Pacjent nadal musi spełniać określone kryteria leczenia.
Recepta
Lek ma być wydawany na nowej kategorii recepty.
Apteka
Część terapii trafia do apteki ogólnodostępnej zamiast wyłącznie do szpitala.
Limit refundacji
Pacjent co do zasady nie płaci za lek do limitu refundacyjnego.
Negocjacje
Resort ma ustalać ceny i warunki wejścia substancji do grup limitowych.
Druga linia
Jeśli terapia apteczna nie wystarczy, program lekowy pozostaje opcją dalszego leczenia.

Na podstawie projektu nowelizacji ustawy refundacyjnej i materiałów Ministerstwa Zdrowia.

Słownik pojęć

Program lekowy
Specjalna ścieżka finansowania drogich terapii, prowadzona zwykle w wybranych ośrodkach medycznych i obwarowana kryteriami kwalifikacji.
Leki biologiczne
Leki wytwarzane z użyciem żywych komórek lub organizmów, często stosowane w leczeniu chorób przewlekłych i autoimmunologicznych.
Leki małocząsteczkowe
Terapie o niewielkiej masie cząsteczkowej, działające na określone cele biologiczne; część z nich może być refundowana podobnie jak leki biologiczne.
Grupa limitowa
Zestaw leków objętych wspólnym limitem refundacyjnym; ma wpływać na konkurencję cenową między producentami.
Rp PL
Proponowana nowa kategoria recept przeznaczona do wydawania części leków z programów lekowych w aptekach ogólnodostępnych.
Podmiot odpowiedzialny
Firma lub podmiot formalnie odpowiedzialny za produkt leczniczy, który musi wyrazić zgodę na wejście produktu do danej grupy limitowej.

Najczęstsze pytania

Czy wszystkie leki biologiczne trafią do aptek?
Nie. Projekt zakłada, że do aptek mają trafić tylko wybrane terapie, głównie leki generyczne, biologiczne i część leków małocząsteczkowych.
Czy pacjent będzie musiał płacić za lek Rp PL?
Co do zasady nie — pacjent ma nie ponosić opłaty do wysokości limitu refundacyjnego, choć szczegóły mogą zależeć od finalnych przepisów.
Czy programy lekowe znikną?
Nie. Mają pozostać w systemie i pełnić rolę drugiej linii leczenia, jeśli terapia dostępna w aptece okaże się niewystarczająca.
Dlaczego wprowadzana jest osobna grupa limitowa dla każdej substancji?
Ma to zwiększyć konkurencję cenową między producentami i poprawić dostępność leków w refundacji aptecznej.
Kiedy nowe zasady wejdą w życie?
Na razie to projekt nowelizacji. Ostateczny termin zależy od dalszych prac legislacyjnych i doprecyzowania przepisów wykonawczych.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Nowy projekt ustawy: farmaceuci mają udzielać świadczeń zdrowotnych

Oddolna inicjatywa samorządu aptekarskiego ma na celu uregulowanie warunków wykonywania zawodu poza apteką oraz rozszerzenie uprawnień farmaceutów o świadczenia zdrowotne. W trzygodzinnych rozmowach w siedzibie izby wzięli udział przedstawiciele pracodawców, uczelni wyższych i urzędnicy państwowi. Projekt nie trafił jeszcze do rządowego wykazu prac legislacyjnych.

29 lipca 2026

Nowe limity recept i automatyzacja refundacji od września 2026 roku

Planowane zmiany zakładają m.in. przeniesienie odpowiedzialności za wyliczanie refundacji na system teleinformatyczny P1 oraz ograniczenie jednorazowego wydawania leków do zapasu na 60 dni. Projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego rozszerzy także uprawnienia techników farmaceutycznych i wprowadzi limity na sprzedaż wybranych leków bez recepty.

18 sierpnia 2026

Krajowi Producenci Leków apelują o biorównoważne terapie biologiczne w Polsce

Krajowi Producenci Leków postulują wprowadzenie rozwiązań stosowanych w Danii, Wielkiej Brytanii i Norwegii, aby lepiej wykorzystać leki biologiczne biorównoważne w programach lekowych. Według organizacji taki ruch mógłby zmniejszyć wydatki NFZ i objąć leczeniem więcej chorych, zwłaszcza w reumatologii. Związek mówi o ponad 74 mln zł oszczędności i około 8 tys. dodatkowych pacjentów.

4 czerwca 2026

Nowy system w gabinet.gov.pl sugeruje poziom odpłatności za leki

Nowy system sugeruje poziom refundacji na podstawie kodów ICD-10 oraz ankiet klinicznych. Pełna automatyzacja procesu nie jest jednak możliwa przez ograniczenia techniczne e-recepty oraz niską jakość danych sprawozdawczych. Choć resort deklaruje zwolnienie lekarzy z kar finansowych, w przepisach wciąż brakuje odpowiednich regulacji prawnych.

22 lipca 2026

Ministerstwo Zdrowia proponuje nowe zasady refundacji indywidualnej

Projekt ogłoszono 2 lipca 2026 roku. Resort chce nim objąć m.in. ratunkowy dostęp do technologii lekowych, import docelowy i compassionate use oraz powiązać te tryby ze standardową refundacją.

3 lipca 2026

Ministerstwo Zdrowia szykuje zmiany w refundacji leków. Chce ograniczyć wykupywanie na zapas

Resort planuje nowelizację ustaw o refundacji, receptach i lekach. Zmiany mają uszczelnić system, w którym — jak wskazuje MZ — pojawiają się nadwykonania, nadużycia i problemy z finansowaniem programów lekowych.

11 czerwca 2026

StartSzukaj