Najważniejsze
- •Krajowi Producenci Leków postulują szersze wykorzystanie leków biologicznych biorównoważnych, aby zwiększyć dostęp pacjentów do terapii i zmniejszyć wydatki NFZ.
- •Organizacja wskazuje, że największe środki refundacyjne trafiają do programów lekowych, a od 2023 r. wydatki NFZ na te programy wzrosły o ponad 5 mld zł.
- •Według producentów szersze stosowanie leków biorównoważnych może obniżyć koszt terapii biologicznych nawet o 50% i zbliżyć Polskę do standardów krajów takich jak Dania, Wielka Brytania czy Norwegia.
- •W przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów większe wykorzystanie tych leków mogłoby przynieść ponad 74 mln zł oszczędności i umożliwić leczenie około 8 tys. dodatkowych pacjentów.
- •Związek proponuje także udostępnienie leków biologicznych biorównoważnych w aptekach oraz pilotaż tego rozwiązania, np. w reumatologii.
Krajowi Producenci Leków chcą szerszego stosowania leków biologicznych biorównoważnych, wskazując na możliwe oszczędności dla NFZ i większy dostęp pacjentów do terapii.
Krajowi Producenci Leków apelują o szersze wykorzystanie leków biologicznych biorównoważnych w Polsce. Organizacja przekonuje, że wdrożenie rozwiązań stosowanych w Danii, Wielkiej Brytanii i Norwegii mogłoby zwiększyć dostęp pacjentów do terapii oraz ograniczyć wydatki Narodowego Funduszu Zdrowia.
Jak wskazał prezes związku Krzysztof Kopeć, największe środki refundacyjne trafiają do programów lekowych, a nie do leków wydawanych w aptekach. Od 2023 r. wydatki NFZ na programy lekowe wzrosły o ponad 5 mld zł. Zdaniem producentów to właśnie tam można szukać oszczędności, zwłaszcza że szersze stosowanie leków biologicznych biorównoważnych może obniżać koszt terapii biologicznych nawet o połowę.
Organizacja podaje, że dostępność terapii biologicznych w Polsce sięga obecnie kilku procent, podczas gdy średnia w Europie wynosi 15–20 procent. Jedną z barier ma być fakt, że leki te są udostępniane głównie w programach realizowanych przez szpitale. Krajowi Producenci Leków proponują więc model liniowości leczenia, w którym pacjent rozpoczyna terapię od najbardziej efektywnego kosztowo preparatu, a droższe opcje stosuje się dopiero wtedy, gdy wymaga tego stan kliniczny.
Związek odwołuje się też do doświadczeń rynku europejskiego po wygaśnięciu monopolu na lek biologiczny w 2006 r. Według przytoczonych danych konkurencja w tym obszarze przyniosła systemom ochrony zdrowia w Unii Europejskiej 56 mld euro oszczędności. W tym samym czasie liczba leczonych pacjentów, na przykład w onkologii, wzrosła o kilkadziesiąt procent, a koszt terapii spadł o 30–50 procent.
Najbardziej konkretny przykład dotyczy reumatoidalnego zapalenia stawów. W ocenie Krajowych Producentów Leków większe wykorzystanie biorównoważnych leków biologicznych, zwłaszcza na początku terapii, mogłoby przynieść ponad 74 mln zł oszczędności i pozwolić na leczenie około 8 tys. dodatkowych pacjentów za te same pieniądze.
Grzegorz Rychwalski, wiceprezes związku, ocenił też, że Polska powinna rozważyć udostępnienie leków biologicznych biorównoważnych w aptekach. Jego zdaniem odciążyłoby to szpitale i skróciłoby pacjentom drogę po leki, które dziś często odbierają w aptekach szpitalnych. Organizacja sugeruje pilotaż takiego rozwiązania, na przykład w reumatologii.
W praktyce postulaty producentów wpisują się w szerszą debatę o tym, jak ograniczać koszty refundacji bez zmniejszania liczby leczonych pacjentów. Na razie artykuł przedstawia stanowisko branży i wyliczenia dotyczące potencjalnych oszczędności, bez odniesienia do stanowiska resortu zdrowia, NFZ czy organizacji pacjenckich.
Najważniejsze dane liczbowe z artykułu
| Wskaźnik | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Wydatki NFZ na programy lekowe od 2023 r. | + ponad 5 mld zł | Autorzy artykułu wskazują ten obszar jako źródło potencjalnych oszczędności |
| Dostępność terapii biologicznych w Polsce | kilka procent | Poziom niższy niż średnia europejska |
| Średnia dostępność w Europie | 15–20% | Punkt odniesienia dla Polski |
| Oszczędności w UE od 2006 r. | 56 mld euro | Skutek konkurencji na rynku leków biologicznych |
| Spadek kosztu terapii | 30–50% | Szacowany efekt większego wykorzystania biorównoważnych leków biologicznych |
| Oszczędności w RZS | ponad 74 mln zł | Potencjalne oszczędności w programie lekowym |
| Dodatkowi pacjenci w RZS | ok. 8 tys. | Liczba chorych, których można byłoby leczyć za te same środki |
Na podstawie danych przytoczonych w artykule i materiale źródłowym MedExpress.
Jak według producentów można zwiększyć dostęp do terapii biologicznych?
Na podstawie stanowiska Krajowych Producentów Leków przedstawionego w artykule.
Słownik pojęć
- lek biologiczny biorównoważny
- Preparat biologiczny podobny pod względem jakości, skuteczności i bezpieczeństwa do leku referencyjnego, dopuszczony po wygaśnięciu ochrony patentowej.
- program lekowy
- Forma finansowania terapii w ramach NFZ, zwykle dla określonych chorób i ściśle zdefiniowanych warunków leczenia.
- refundacja
- Pokrywanie przez system publiczny części lub całości kosztów leku dla pacjenta.
- liniowość leczenia
- Model terapeutyczny, w którym zaczyna się od opcji najbardziej efektywnej kosztowo, a kolejne, droższe rozwiązania włącza się tylko przy uzasadnieniu klinicznym.
- reumatoidalne zapalenie stawów
- Przewlekła choroba zapalna stawów o podłożu autoimmunologicznym, wymagająca często długotrwałego leczenia biologicznego.
- NFZ
- Narodowy Fundusz Zdrowia, publiczny płatnik finansujący świadczenia zdrowotne i refundację leków w Polsce.
