Najważniejsze
- •PPOZ po raz kolejny alarmuje, że pisma NFZ sugerujące tańsze odpowiedniki leków mogą wywierać presję na lekarzy POZ i ograniczać ich niezależność terapeutyczną.
- •Organizacja podnosi argument „efektu mrożącego”: monitorowanie ordynacji i wskazywanie potencjalnych oszczędności może skłaniać lekarzy do ostrożniejszych, ale nie zawsze najlepszych klinicznie decyzji.
- •PPOZ przypomina, że lekarze POZ często jedynie kontynuują leczenie rozpoczęte przez specjalistów lub w szpitalach, więc statystyki NFZ mogą nie odzwierciedlać pełnego kontekstu ordynacji.
- •Zdaniem PPOZ wybór leku powinien należeć do lekarza prowadzącego, ponieważ nawet preparaty z tą samą substancją czynną mogą być różnie tolerowane przez pacjentów.
- •Spór pokazuje napięcie między polityką oszczędnościową płatnika a zasadą, że decyzje medyczne mają służyć przede wszystkim dobru pacjenta.
PPOZ 1 lipca ponownie wezwało NFZ do zaprzestania nacisku na lekarzy POZ, aby przepisywali tańsze leki refundowane.

Porozumienie Pracodawców Ochrony Zdrowia 1 lipca ponownie zwróciło się do prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie pism kierowanych do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. W korespondencji NFZ sugeruje ordynowanie tańszych odpowiedników leków refundowanych. PPOZ twierdzi, że takie działania mogą wywierać presję na lekarzy i wpływać na ich niezależność przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych.
Organizacja podała, że mimo wcześniejszej interwencji z 21 maja NFZ nie odpowiedział na zgłoszone zastrzeżenia. Jak zaznacza PPOZ, podobne pisma nadal trafiają do lekarzy. W kolejnych wystąpieniach organizacja zwróciła się także do Ministerstwa Zdrowia oraz do prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej, prosząc o działania w obronie swobody zawodowej lekarzy.
Bożena Janicka, prezes PPOZ, podkreśliła, że lekarz powinien kierować się dobrem pacjenta, a nie rachunkiem ekonomicznym płatnika. W jej ocenie poszukiwanie najskuteczniejszej terapii wynika zarówno z prawa, jak i z Kodeksu Etyki Lekarskiej. Janicka wskazała też, że nawet leki z tą samą substancją czynną nie zawsze są przez pacjentów jednakowo tolerowane, dlatego wybór preparatu powinien należeć do lekarza prowadzącego.
PPOZ zwraca uwagę na tzw. efekt mrożący. Organizacja uważa, że przekazywanie lekarzom informacji o potencjalnych oszczędnościach oraz monitorowanie ich ordynacji może skłaniać ich do ostrożniejszego, ale niekoniecznie bardziej właściwego medycznie wyboru terapii. Fundusz nie wyjaśnił dotąd, jaki jest cel gromadzenia imiennych danych o oszczędnościach przypisywanych poszczególnym lekarzom ani jakie efekty chce osiągnąć taką korespondencją.
PPOZ przypomina też, że lekarze POZ bardzo często kontynuują leczenie rozpoczęte przez specjalistów ambulatoryjnych lub w szpitalach. Zdaniem organizacji statystyki używane przez NFZ nie uwzględniają tego faktu, co może prowadzić do błędnych ocen ordynacji w podstawowej opiece zdrowotnej. PPOZ chce także rozpoczęcia dyskusji o zasadności dalszego przenoszenia obowiązku wystawiania recept kontynuowanych na lekarzy POZ, zwłaszcza w czasie funkcjonowania recept rocznych.
W piśmie do Ministerstwa Zdrowia PPOZ przypomniało, że to resort odpowiada za kształt list refundacyjnych i ma narzędzia do racjonalizowania wydatków. Organizacja uważa, że jeśli NFZ chce promować tańsze zamienniki, powinien wystąpić z taką inicjatywą do ministerstwa, a nie wywierać presji na lekarzy. Spór pokazuje napięcie między polityką oszczędnościową płatnika a niezależnością decyzji medycznych w POZ.
Słownik pojęć
- lek refundowany
- Lek objęty częściową lub pełną refundacją ze środków publicznych, zgodnie z obowiązującymi przepisami i listami refundacyjnymi.
- odpowiednik leku
- Preparat zawierający tę samą substancję czynną co lek referencyjny, zwykle oferowany pod inną nazwą handlową.
- efekt mrożący
- Sytuacja, w której obawa przed oceną lub konsekwencjami skłania do bardziej zachowawczych działań, nawet jeśli nie są one optymalne medycznie.
- POZ
- Podstawowa opieka zdrowotna — pierwszy poziom kontaktu pacjenta z systemem ochrony zdrowia, obejmujący m.in. lekarzy rodzinnych.
- recepta roczna
- Recepta umożliwiająca realizację leczenia przez dłuższy okres, z możliwością wydawania kolejnych partii leku w określonych terminach.
- Kodeks Etyki Lekarskiej
- Zbiór zasad określających standardy etyczne wykonywania zawodu lekarza, w tym nadrzędność dobra pacjenta.
