Najważniejsze
- •Rząd rozważa nową daninę w wysokości 0,25 proc. rocznej wartości sprzedaży alkoholu i wyrobów tytoniowych.
- •Pieniądze miałyby zasilać Fundusz Zdrowia Publicznego, działający obok budżetu państwa i NFZ.
- •Przedsiębiorcy musieliby liczyć się nie tylko z dodatkowym kosztem, ale też z corocznym raportowaniem sprzedaży.
- •Ministerstwo Rozwoju i Technologii ostrzega, że nowa opłata może być kolejnym obciążeniem administracyjnym i naruszać swobodę działalności gospodarczej.
- •Na razie trwają prace koncepcyjne, a kluczowe szczegóły — m.in. zakres podmiotowy i sposób weryfikacji danych — nie są jeszcze znane.
Rząd rozważa wprowadzenie 0,25-procentowej opłaty od rocznej sprzedaży alkoholu i wyrobów tytoniowych. Pieniądze miałyby zasilać Fundusz Zdrowia Publicznego.
Rząd rozważa nową opłatę od sprzedaży alkoholu i wyrobów tytoniowych. Według „Rzeczpospolitej” danina miałaby wynosić 0,25 proc. rocznej wartości sprzedaży i zasilać Fundusz Zdrowia Publicznego, który działałby obok budżetu państwa i Narodowego Funduszu Zdrowia.
Pomysł oznaczałby dla przedsiębiorców nie tylko nowy koszt, ale też dodatkowe obowiązki sprawozdawcze. Firmy z sektora alkoholowego i tytoniowego miałyby co roku raportować wysokość sprzedaży. W materiałach nie doprecyzowano jednak, które podmioty objęłaby danina ani jak wyglądałaby weryfikacja danych.
Resorty pracują nad nowym mechanizmem
Ministerstwo Zdrowia przyznało, że trwają prace nad nowymi sposobami finansowania działań w obszarze zdrowia publicznego. Resort nie podał szczegółów, ale wskazał, że część kosztów ponoszonych dziś przez system ochrony zdrowia, system zabezpieczenia społecznego i całe społeczeństwo miałaby zostać w większym stopniu powiązana z podmiotami czerpiącymi korzyści ekonomiczne z obrotu alkoholem i tytoniem.
Zastrzeżenia zgłasza Ministerstwo Rozwoju i Technologii. W piśmie do Kancelarii Premiera z 10 sierpnia wiceminister Michał Baranowski zwrócił uwagę, że wyroby alkoholowe i tytoniowe już podlegają akcyzie. Ocenił też, że nowe opłaty mogą stanowić nadmierną ingerencję w prawo prowadzenia działalności gospodarczej i nałożyć na firmy kolejny obowiązek dokumentacyjny.
Ile mogłaby wynieść nowa opłata
W obiegu pojawia się także szacunek wpływów. Jeśli przyjąć, że łączna roczna sprzedaż alkoholu i tytoniu wynosi około 90 mld zł, nowa danina mogłaby przynieść około 225 mln zł rocznie. To jednak wyliczenie robocze, bo nie wiadomo, czy opłata byłaby liczona od wartości netto czy brutto sprzedaży.
Nowa opłata pojawiła się na tle już ostrzejszej polityki fiskalnej wobec używek. W ustawie akcyzowej obowiązuje mapa drogowa podwyżek stawek, a w 2024 r. zaostrzono harmonogram wzrostu akcyzy na wyroby tytoniowe. Rząd chciał też zwiększyć dynamikę podwyżek akcyzy na alkohole, ale nowelizację zawetował prezydent Karol Nawrocki.
Prace nad nowym rozwiązaniem trwają, ale z materiałów nie wynika, czy rząd szykuje formalny projekt ustawy, czy dopiero koncepcję roboczą. Na tym etapie spór dotyczy przede wszystkim tego, czy dodatkowa danina ma realnie wzmocnić finansowanie zdrowia publicznego, czy jedynie podnieść koszty działalności firm.
Jak miałaby działać nowa opłata od alkoholu i tytoniu?
Na podstawie treści artykułu i przytoczonych założeń projektu.
Najważniejsze liczby z propozycji nowej daniny
| Wskaźnik | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Stawka opłaty | 0,25 proc. | Udział od rocznej wartości sprzedaży alkoholu i wyrobów tytoniowych |
| Szacowana roczna sprzedaż | 90 mld zł | Robocza baza do wyliczeń wpływów |
| Szacowane wpływy | 225 mln zł | Potencjalny roczny zastrzyk dla funduszu |
| Termin pisma MRiT | 10 sierpnia | Data, w której zgłoszono zastrzeżenia do projektu |
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu i przytoczonych szacunków.
Obecna akcyza a proponowana nowa danina
Akcyza
Nowa danina 0,25 proc.
Słownik pojęć
- Danina
- Obowiązkowe świadczenie pieniężne nakładane przez państwo; w artykule chodzi o nową opłatę od sprzedaży alkoholu i tytoniu.
- Akcyza
- Podatek pośredni nakładany m.in. na alkohol i wyroby tytoniowe; już dziś obciąża te produkty.
- Fundusz Zdrowia Publicznego
- Planowany mechanizm finansowania działań w obszarze zdrowia publicznego, mający działać obok budżetu państwa i NFZ.
- Sprawozdawczość
- Obowiązek przekazywania danych i raportów organom publicznym; w tym przypadku dotyczyłby wysokości sprzedaży.
- Nowelizacja
- Zmiana obowiązującej ustawy lub przepisów; w artykule odnosi się do modyfikacji zasad podwyżek akcyzy.
- Weryfikacja danych
- Sprawdzenie poprawności i rzetelności informacji podawanych przez przedsiębiorców w raportach.
