Najważniejsze
- •NFZ planuje od 1 lipca 2026 r. finansować badania przesiewowe raka płuca z użyciem niskodawkowej tomografii komputerowej.
- •Program ma zastąpić pilotaż prowadzony od końca 2019 r. i stać się stałym elementem profilaktyki, podobnie jak mammografia czy cytologia.
- •Badanie ma być bezpłatne dla osób z grup ryzyka, spełniających kryteria wiekowe i zdrowotne.
- •Resort zdrowia wskazuje, że rak płuca pozostaje w Polsce jednym z najczęściej diagnozowanych i najbardziej śmiertelnych nowotworów.
- •Zmiana przepisów ma usunąć lukę prawną i umożliwić NFZ ogłaszanie konkursów na placówki spełniające wymagania sprzętowe i kadrowe.
NFZ planuje uruchomić od 1 lipca 2026 r. powszechne, finansowane badania przesiewowe w kierunku raka płuca z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej.
Narodowy Fundusz Zdrowia planuje wprowadzenie od 1 lipca 2026 roku powszechnie finansowanych badań przesiewowych w kierunku raka płuca z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej. Projekt rozporządzenia w tej sprawie trafił już do konsultacji społecznych i ma otworzyć pacjentom z grup ryzyka dostęp do bezpłatnej diagnostyki.
Nowe przepisy mają umożliwić NFZ ogłaszanie konkursów na realizację badania i wybór placówek spełniających wymagania sprzętowe oraz kadrowe. Dotychczas niskodawkowa tomografia komputerowa była w Polsce dostępna wyłącznie w ramach pilotażu prowadzonego od końca 2019 roku, co ograniczało liczbę pacjentów mogących skorzystać z badania. Po zmianie przepisów świadczenie ma stać się stałym elementem profilaktyki, podobnie jak mammografia czy cytologia.
Niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej pozwala ocenić płuca bez podawania kontrastu. Badanie jest szybkie i ma służyć wykrywaniu zmian nowotworowych na wczesnym etapie, zanim pojawią się objawy. Według założeń resortu zdrowia program ma obejmować osoby spełniające kryteria wiekowe i zdrowotne, czyli pacjentów z podwyższonym ryzykiem zachorowania.
Skala problemu pozostaje duża. Z danych Ministerstwa Zdrowia wynika, że w Polsce rocznie wykrywa się około 22,1 tys. nowych przypadków raka płuca. W ciągu ostatnich dwóch dekad średnio około 22,1 tys. osób rocznie umierało z powodu tej choroby. Rak płuca pozostaje jednym z najczęściej diagnozowanych nowotworów w kraju i należy do najbardziej śmiertelnych.
Wprowadzenie powszechnych badań przesiewowych ma odpowiadać na potrzebę wcześniejszego wykrywania choroby i szybszego kierowania pacjentów do leczenia. W uzasadnieniu projektu wskazano też, że zmiana ma usunąć lukę prawną i dać NFZ podstawę do uruchomienia programu w skali ogólnopolskiej. Nie podano jednak jeszcze szczegółowych informacji o liczbie placówek ani pełnych kryteriach kwalifikacji pacjentów.
Jeśli program ruszy zgodnie z planem, stanie się jednym z głównych narzędzi profilaktyki onkologicznej w Polsce. Dla systemu ochrony zdrowia oznacza to większy nacisk na wczesną diagnostykę i organizację ścieżki pacjenta już na etapie podejrzenia choroby.
@Puls_Medycyny
NFZ chce płacić tylko 40 proc. za część badań. @NaczelnaL: to uderzy przede wszystkim w pacjentów, kolejki będą jeszcze dłuższe.
Skala problemu raka płuca w Polsce
| Wskaźnik | Wartość | Opis |
|---|---|---|
| Nowe przypadki rocznie | ok. 22,1 tys. | Liczba nowych rozpoznań raka płuca w Polsce według danych MZ |
| Zgony rocznie (średnio z 20 lat) | ok. 22,1 tys. | Średnia liczba zgonów z powodu raka płuca w ciągu ostatnich dwóch dekad |
| Termin planowanego startu programu | 1 lipca 2026 r. | Data wejścia w życie nowych przepisów wskazana w projekcie rozporządzenia |
Źródło: treść artykułu i informacje Ministerstwa Zdrowia przytoczone w materiale.
Jak ma działać program przesiewowy raka płuca?
Źródło: projekt rozporządzenia i treść artykułu.
Słownik pojęć
- Niskodawkowa tomografia komputerowa (NDTK)
- Badanie obrazowe płuc wykonywane przy użyciu mniejszej dawki promieniowania niż standardowa tomografia; ma służyć wczesnemu wykrywaniu zmian nowotworowych.
- Badania przesiewowe
- Badania wykonywane u osób bez objawów choroby w celu wykrycia jej we wczesnym stadium.
- Grupa ryzyka
- Zbiór osób, u których prawdopodobieństwo zachorowania jest wyższe z powodu wieku, palenia tytoniu lub innych czynników.
- Pilotaż
- Czasowy program testowy wdrażany w ograniczonej skali przed wprowadzeniem rozwiązania do systemu powszechnego.
- Świadczenia gwarantowane
- Zakres świadczeń finansowanych ze środków publicznych przez NFZ, dostępnych dla uprawnionych pacjentów.
