Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia analizuje koszty budżetowe przed podjęciem decyzji o ujednoliceniu refundacji systemów monitorowania glikemii (CGM-RT i FGM).
- •Obecne przepisy ograniczają pacjentom z cukrzycą typu 2 oraz kobietom w ciąży dostęp wyłącznie do systemów skanowanych (FGM), podczas gdy systemy z alarmami (CGM-RT) przysługują tylko wybranym grupom pacjentów z cukrzycą typu 1 i 3.
- •Koszty refundacji systemów monitorowania glikemii gwałtownie wzrosły – z 55 mln zł w 2021 roku do ponad 542 mln zł w 2025 roku, co stanowi 15,6% budżetu NFZ na wyroby medyczne na zlecenie.
- •Organizacje pacjenckie i AOTMiT popierają rozszerzenie dostępu do systemów z alarmami, wskazując na ochronę przed groźną hipoglikemią i potencjalną neutralność kosztową zmian.
Ministerstwo Zdrowia uzależniło ujednolicenie zasad refundacji systemów monitorowania glikemii CGM-RT i FGM od analizy kosztów budżetowych. Resort poinformował o tym w czerwcu i lipcu 2026 roku.
Ministerstwo Zdrowia uzależniło ujednolicenie zasad refundacji systemów monitorowania glikemii CGM-RT oraz FGM od szczegółowej analizy kosztów budżetowych. Stanowisko to resort przedstawił w odpowiedziach na interpelacje poselskie posła Bartłomieja Wróblewskiego z 8 czerwca 2026 roku oraz posłanki Małgorzaty Pępek z 15 lipca 2026 roku.
Obecne przepisy dzielą urządzenia na grupy i ograniczają dostęp do technologii z automatycznymi alarmami (CGM-RT). Pacjenci z cukrzycą typu 2 oraz kobiety w ciąży mogą wnioskować wyłącznie o systemy skanowane (FGM). Droższe systemy CGM-RT przysługują tylko chorym na cukrzycę typu 1 i 3 po 26. roku życia, pod warunkiem udokumentowanej nieświadomości hipoglikemii. Choć 15 czerwca 2026 roku Ministerstwo Zdrowia opublikowało projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie wykazu wyrobów medycznych, nie zadeklarowało w nim wprost ujednolicenia tych kryteriów.
Resort uzasadnia swoją wstrzemięźliwość gwałtownym wzrostem wydatków. Z danych ministerstwa wynika, że roczne koszty refundacji systemów monitorowania glikemii wzrosły z niespełna 55 mln zł w 2021 roku do około 542,2 mln zł w 2025 roku. Kwota ta stanowiła aż 15,6% łącznego budżetu Narodowego Funduszu Zdrowia na wyroby medyczne wydawane na zlecenie, który w 2025 roku wyniósł niemal 3,47 mld zł. Przedstawione dane pochodzą bezpośrednio z resortu zdrowia. Nie ma możliwości ich niezależnej weryfikacji w sprawozdaniach finansowych NFZ, a urzędnicy nie przedstawili wyliczeń kosztów alternatywnych, takich jak wydatki na hospitalizacje z powodu powikłań.
O ujednolicenie zasad refundacji apelują organizacje pacjenckie, w tym Ogólnopolskie Stowarzyszenie „Moje Nerki”. Wskazują one, że systemy wyposażone w alarmy chronią chorych z grup najwyższego ryzyka, w tym osoby dializowane, przed zagrażającą życiu hipoglikemią. Pacjenci argumentują, że zmiana kryteriów nie wygeneruje dodatkowych kosztów, ponieważ chory korzysta równocześnie tylko z jednego systemu. Obecny podział technologiczny sprawia, że w segmencie FGM jedynym refundowanym produktem na rynku pozostaje wyrób firmy Abbott. Ministerstwo nie odniosło się przy tym do opinii Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, która uznała wzrost wydatków na CGM-RT za akceptowalny. W dokumentacji brakuje także stanowisk klinicystów oraz producentów sprzętu.
Projekt nowelizacji rozporządzenia trafił do konsultacji społecznych. Ostateczny kształt przepisów zdecyduje o tym, czy Ministerstwo Zdrowia rozszerzy dostęp do urządzeń z alarmami dla pacjentów o podwyższonym ryzyku nagłych spadków poziomu glukozy we krwi.
Porównanie systemów monitorowania glikemii: FGM vs CGM-RT
FGM (Flash Glucose Monitoring) - System monitorowania skanowanego
CGM-RT (Continuous Glucose Monitoring - Real Time) - System monitorowania w czasie rzeczywistym
Kluczowe wskaźniki i bariery w dostępie do systemów CGM-RT
Dane i argumentacja pacjentów na podstawie informacji z Ministerstwa Zdrowia oraz stowarzyszeń pacjenckich.
Continuous Glucose Monitoring in Type 2 Diabetes: Clinical Outcomes, Disparities in Access, and Cost-effectiveness.
Current diabetes reports
Prof. Grzegorz Dzida: Nowoczesne leczenie cukrzycy opłaca się bardziej niż leczenie powikłań
Wzrost kosztów refundacji systemów monitorowania glikemii w Polsce w latach 2021-2025
| Rok | Roczny koszt refundacji (mln zł) | Udział w budżecie NFZ na wyroby medyczne na zlecenie (%) |
|---|---|---|
| 2021 | poniżej 55,0 mln zł | Brak danych |
| 2025 | ok. 542,2 mln zł | 15,6% (przy budżecie ogółem 3,47 mld zł) |
Dane Ministerstwa Zdrowia przytoczone w odpowiedziach na interpelacje poselskie.
Słownik pojęć
- CGM-RT
- System ciągłego monitorowania glikemii w czasie rzeczywistym (Continuous Glucose Monitoring - Real Time), który automatycznie mierzy poziom cukru i wysyła dane oraz ostrzeżenia (alarmy) do urządzenia odbiorczego bez konieczności skanowania sensora.
- FGM
- System monitorowania glikemii metodą skanowania (Flash Glucose Monitoring), w którym dane o poziomie cukru są przesyłane do czytnika lub smartfona dopiero po fizycznym zbliżeniu go do sensora (zeskanowaniu). System ten nie posiada automatycznych alarmów ostrzegawczych w czasie rzeczywistym.
- Hipoglikemia (niedocukrzenie)
- Stan chorobowy charakteryzujący się obniżeniem stężenia glukozy we krwi poniżej normy (zwykle <70 mg/dl), mogący prowadzić do utraty przytomności, drgawek, a w skrajnych przypadkach do śmierci.
- Nieświadomość hipoglikemii
- Stan, w którym pacjent z cukrzycą nie odczuwa wczesnych, ostrzegawczych objawów spadku stężenia glukozy we krwi (np. drżenia rąk, potów, kołatania serca), co drastycznie zwiększa ryzyko nagłej i ciężkiej hipoglikemii.
- AOTMiT
- Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji – państwowa instytucja doradcza Ministerstwa Zdrowia, odpowiedzialna m.in. za ocenę leków i wyrobów medycznych pod kątem ich skuteczności klinicznej oraz opłacalności refundacji.
