Najważniejsze
- •Zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu E (HEV) u pacjentów z marskością wątroby w 56,3% przypadków prowadzi do ostrej niewydolności tego narządu (ACLF).
- •Około 67% pacjentów z marskością wątroby nie posiada przeciwciał chroniących przed wirusem HEV.
- •W Europie główną drogą zakażenia HEV jest spożycie niedogotowanego mięsa wieprzowego.
- •Obecnie w Europie nie ma zarejestrowanego leku celowanego przeciwko HEV ani zatwierdzonej szczepionki.
- •Naukowcy pracują nad nową terapią opartą na pasywnej immunizacji w celu zapobiegania ciężkiemu przebiegowi zakażeń.
Badanie zespołu dr Katji Dinkelborg z Hanoweru wykazało, że u pacjentów z marskością wątroby zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu E (HEV) aż w 56,3% przypadków prowadzi do ostrej niewydolności tego narządu.
Zespół badawczy pod kierownictwem dr Katji Dinkelborg z Wyższej Szkoły Medycznej w Hanowerze (MHH) wykazał, że zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu E (HEV) u pacjentów z marskością wątroby w 56,3% przypadków prowadzi do ostrej niewydolności wątroby na tle przewlekłym (ACLF). Wyniki tych analiz naukowcy opublikowali w czasopiśmie „Liver International”.
Wysokie ryzyko ostrej niewydolności wątroby
Badacze przeanalizowali próbki krwi 249 pacjentów z marskością wątroby, którzy byli hospitalizowani w klinice MHH. Badanie wykryło aktywne zakażenie wirusem HEV u 16 osób. Spośród nich u 9 pacjentów rozwinęła się ostra niewydolność wątroby na tle przewlekłym. W grupie tej zmarło czterech pacjentów, a jeden wymagał pilnej transplantacji. Łącznie powikłania te dotyczyły 55,6% chorych z ostrą niewydolnością wywołaną przez HEV.
Analiza wykazała również, że około 67% badanych z marskością wątroby nie miało przeciwciał anty-HEV, co oznacza brak odporności na to zakażenie. W Europie wirus ten przenosi się głównie drogą pokarmową wskutek spożycia niedogotowanego mięsa wieprzowego. Niemiecki Instytut Roberta Kocha rejestruje rocznie od 3 do 4 tysięcy potwierdzonych klinicznie przypadków zakażeń. Autorzy badania zastrzegają jednak, że analiza objęła wyłącznie jeden ośrodek o najwyższym stopniu referencyjności, co mogło zawyżyć wskaźnik śmiertelności. Warto dodać, że badacze z MHH oraz powiązanego z nimi centrum TWINCORE uczestniczą w procedurach patentowych dotyczących przeciwciał neutralizujących tego wirusa.
Brak leków celowanych i szczepionki
Marskość wątroby dotyka od 450 do 900 tysięcy osób w całej Unii Europejskiej, w tym do 300 tysięcy w samych Niemczech. Pacjenci ci są szczególnie narażeni na ciężkie powikłania, ponieważ w Europie nie ma obecnie zarejestrowanego leku celowanego przeciwko HEV ani dopuszczonej do użytku szczepionki. Europejskie Stowarzyszenie Badań nad Wątrobą zaleca testowanie pacjentów pod kątem HEV w przypadku nagłego zaostrzenia stanu zdrowia. Rutynowe badania przesiewowe nie są jednak standardem w europejskich szpitalach. Wynika to zarówno z kosztów testów PCR (wynoszących od 50 do 100 euro), jak i z niskiej świadomości personelu medycznego.
Autorzy badania postulują wprowadzenie rutynowych testów przesiewowych u pacjentów z marskością wątroby. Z kolei specjaliści w dziedzinie ekonomiki zdrowia kwestionują opłacalność masowych badań przesiewowych. Obecnie naukowcy z MHH i TWINCORE pracują nad nowym lekiem opartym na pasywnej immunizacji, który ma zapobiegać ciężkiemu przebiegowi zakażeń HEV.
Wyniki badania klinicznego nad zakażeniami HEV u pacjentów z marskością wątroby (MHH)
| Parametr badany | Liczba/Wskaźnik | Procentowy udział / Szczegóły |
|---|---|---|
| Badana grupa pacjentów z marskością wątroby | 249 pacjentów | 100% badanych |
| Wykryte aktywne zakażenie HEV | 16 pacjentów | 6,4% badanej grupy |
| Rozwój ostrej niewydolności wątroby (ACLF) na tle zakażenia HEV | 9 pacjentów | 56,3% zakażonych HEV |
| Zgony wśród pacjentów z ACLF wywołanym przez HEV | 4 pacjentów | 44,4% pacjentów z ACLF |
| Pacjenci wymagający pilnej transplantacji wątroby | 1 pacjent | 11,1% pacjentów z ACLF |
| Brak przeciwciał anty-HEV (brak odporności) | ok. 167 pacjentów | ok. 67% ogółu badanych |
Badanie Wyższej Szkoły Medycznej w Hanowerze (MHH), opublikowane w Liver International
Przebieg i skutki zakażenia HEV u pacjenta z marskością wątroby
Opracowanie na podstawie danych z badania klinicznego MHH.
Słownik pojęć
- HEV (Hepatitis E Virus)
- Wirus zapalenia wątroby typu E, wywołujący wirusowe zapalenie wątroby (WZW E), przenoszony głównie drogą pokarmową.
- ACLF
- Ostra niewydolność wątroby na tle przewlekłym (Acute-on-Chronic Liver Failure) – zespół chorobowy charakteryzujący się nagłym załamaniem funkcji wątroby u chorych z już istniejącym przewlekłym schorzeniem wątroby.
- Przeciwciała anty-HEV
- Przeciwciała specyficzne dla wirusa zapalenia wątroby typu E, których obecność w organizmie świadczy o przebytym kontakcie z patogenem i potencjalnej odporności.
- Marskość wątroby
- Zaawansowane stadium przewlekłych chorób wątroby, w którym dochodzi do uszkodzenia i włóknienia miąższu narządu, co upośledza jego funkcje i przepływ krwi.
- Screening (testy przesiewowe)
- Badania przesiewowe mające na celu wykrycie zakażenia lub choroby w populacji osób bez widocznych objawów klinicznych.
- Pasywna immunizacja
- Metoda uodparniania polegająca na podawaniu gotowych przeciwciał (np. immunoglobulin) w celu natychmiastowej ochrony przed patogenem.
