Najważniejsze
- •W dwóch badaniach fazy 3 bepirovirsen doprowadził do funkcjonalnego wyleczenia przewlekłego WZW B u 19 proc. leczonych pacjentów, wobec 0 proc. w grupie placebo.
- •Najlepsze wyniki obserwowano u wyselekcjonowanych chorych z niższym poziomem HBsAg — w tej podgrupie odsetek funkcjonalnego wyleczenia wzrósł do 26 proc.
- •Funkcjonalne wyleczenie oznacza utrzymanie niewykrywalnych HBV DNA i HBsAg przez co najmniej 6 miesięcy po zakończeniu leczenia, a nie całkowite usunięcie wirusa z organizmu.
- •Choć wynik jest przełomowy na tle obecnej terapii, większość pacjentów nadal nie osiągnęła takiej odpowiedzi, a trwałość efektu i bezpieczeństwo wymagają dalszej obserwacji.
- •Bepirovirsen jest już w procedurach rejestracyjnych w USA, Japonii, Chinach i Europie, a decyzja FDA jest oczekiwana 26 października.
GSK i badacze poinformowali, że w dwóch badaniach fazy 3 lek bepirovirsen zapewnił funkcjonalne wyleczenie u 19 proc. wybranych pacjentów z przewlekłym WZW B, wobec 0 proc. w grupie placebo.
Naukowcy i firma GSK poinformowali w czwartek, 28 maja, że eksperymentalny lek bepirovirsen pomógł części pacjentów z przewlekłym WZW B odstawić terapię i utrzymać niewykrywalny poziom wirusa. Wyniki dwóch międzynarodowych badań fazy 3 przedstawiono na kongresie EASL w Barcelonie i równolegle opublikowano w „New England Journal of Medicine”.
W badaniach uczestniczyło łącznie 1838 dorosłych pacjentów z przewlekłym WZW B i poziomem HBsAg do 3000 IU/ml. Chorzy otrzymywali cotygodniowe zastrzyki z bepirovirsenu albo placebo przez 24 tygodnie, równolegle ze standardowym leczeniem doustnym. W analizie zbiorczej funkcjonalne wyleczenie osiągnęło 233 z 1220 pacjentów leczonych bepirovirsenem, czyli 19 proc., wobec 0 z 614 w grupie placebo.
Autorzy definiowali funkcjonalne wyleczenie jako niewykrywalne HBV DNA i HBsAg przez co najmniej sześć miesięcy po zakończeniu całego leczenia. W podgrupie pacjentów z niższym stężeniem HBsAg, do 1000 IU/ml, odsetek ten wzrósł do 26 proc. Jednocześnie oznacza to, że około 80 proc. leczonych bepirovirsenem nie osiągnęło takiego efektu. Skuteczność wykazano przy tym w wyselekcjonowanej populacji, a nie u wszystkich chorych z przewlekłym WZW B.
Badania finansowała GSK. Główny badacz Seng Gee Lim z National University Health System of Singapore powiedział, że terapia przyniosła poziom odpowiedzi, którego wcześniej nie obserwowano w tej chorobie. Niezależna ekspertka Anna Lok z University of Michigan oceniła w komentarzu towarzyszącym publikacji, że wyniki są ważnym krokiem, ale wymagają dalszej obserwacji pod kątem trwałości efektu. Z dostępnych opisów wynika też, że badania nie obejmowały części pacjentów z bardziej złożonym przebiegiem choroby, w tym osób z marskością lub wyższym poziomem HBsAg.
Znaczenie wyników i ograniczenia
Przewlekłe WZW B dotyczy na świecie ponad 240–250 mln osób i pozostaje jedną z głównych przyczyn raka wątroby. Obecne leczenie zwykle dobrze tłumi wirusa, ale często musi być stosowane długotrwale, a funkcjonalne wyleczenie osiąga tylko niewielki odsetek pacjentów — według różnych źródeł od mniej niż 1 proc. do 1–4 proc. Funkcjonalne wyleczenie nie oznacza całkowitego usunięcia wirusa z organizmu, lecz trwałą kontrolę zakażenia bez dalszego leczenia.
Bepirovirsen jest obecnie w procedurach regulacyjnych w USA, Japonii, Chinach i Europie. Decyzji amerykańskiej FDA oczekuje się 26 października. Do tego czasu kluczowe pozostaną pytania o bezpieczeństwo, trwałość odpowiedzi oraz o to, jak duża grupa pacjentów realnie kwalifikowałaby się do terapii.
Najważniejsze wyniki badań fazy 3 bepirovirsenu w przewlekłym WZW B
| Wskaźnik / grupa | Bepirovirsen | Placebo / standard | Komentarz |
|---|---|---|---|
| Łączna liczba uczestników | 1220 leczonych | 614 | Razem 1838 dorosłych pacjentów |
| Funkcjonalne wyleczenie w całej analizie | 233/1220 (19%) | 0/614 (0%) | Pacjenci z HBsAg ≤3000 IU/ml |
| Funkcjonalne wyleczenie w podgrupie z niższym HBsAg | 200/768 (26%) | 0/393 (0%) | Pacjenci z HBsAg ≤1000 IU/ml |
| Czas podawania badanego leku | 24 tygodnie | 24 tygodnie placebo | Cotygodniowe zastrzyki równolegle ze standardowym leczeniem doustnym |
| Definicja funkcjonalnego wyleczenia | ≥6 miesięcy niewykrywalnych HBV DNA i HBsAg po zakończeniu leczenia | — | Nie oznacza całkowitej eliminacji wirusa |
| Skala problemu na świecie | 240–250 mln osób z przewlekłym WZW B | — | Choroba pozostaje jedną z głównych przyczyn raka wątroby |
| Skuteczność obecnego standardu leczenia | <1% do 1–4% | — | Według różnych źródeł, zwykle wymaga długotrwałej terapii |
Źródło: dane z artykułu oraz opis badań B-Well przedstawionych na EASL i opublikowanych w NEJM.
Jak oceniano funkcjonalne wyleczenie w badaniach B-Well
Na podstawie opisu metodologii badań w artykule.
Słownik pojęć
- WZW B
- Wirusowe zapalenie wątroby typu B — przewlekłe zakażenie wirusem HBV, które może prowadzić do marskości i raka wątroby.
- HBV DNA
- Materiał genetyczny wirusa HBV wykrywany we krwi; jego obecność świadczy o aktywnej replikacji wirusa.
- HBsAg
- Antygen powierzchniowy wirusa HBV; jego utrzymywanie się we krwi jest markerem zakażenia.
- Funkcjonalne wyleczenie
- Stan, w którym po zakończeniu terapii HBV DNA i HBsAg pozostają niewykrywalne przez określony czas, mimo że wirus nie musi zostać całkowicie usunięty z organizmu.
- Badanie fazy 3
- Późny etap badań klinicznych oceniający skuteczność i bezpieczeństwo terapii w dużej grupie pacjentów, zwykle przed rejestracją leku.
- Placebo
- Preparat nie zawierający substancji czynnej, używany w badaniach jako punkt odniesienia dla oceny działania leku.
