Najważniejsze
- •Raport NIK ujawnił skrajne przypadki pracy lekarzy na SOR-ach bez przerwy przez 144 godziny (sześć dób) w Sulęcinie i Radomiu.
- •Rekordy czasu pracy dotyczą też ratowników medycznych – jeden ze szczecińskich ratowników przepracował 456 godzin w ciągu jednego miesiąca.
- •Główną przyczyną długich dyżurów są braki kadrowe oraz powszechne stosowanie umów cywilnoprawnych, które nie podlegają limitom Kodeksu pracy.
- •Blisko połowa pacjentów zgłaszających się na SOR-y nie wymagała pomocy doraźnej, co prowadzi do przeciążenia oddziałów.
- •Pozytywnie oceniono stan wyposażenia karetek, śmigłowców LPR oraz dostępność nowoczesnego sprzętu diagnostycznego.
Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport z kontroli systemu ratownictwa medycznego. Dokument ujawnia skrajne przypadki nieprzerwanej pracy lekarzy na SOR-ach nawet do 144 godzin oraz systemowe przeciążenie oddziałów ratunkowych.
Najwyższa Izba Kontroli opublikowała 17 lipca 2026 roku raport z kontroli systemu ratownictwa medycznego i oddziałów ratunkowych w Polsce za lata 2023–2025. Dokument ujawnia przypadki nieprzerwanej pracy lekarzy trwającej nawet 144 godziny. Kontrolerzy wykryli skrajne sytuacje m.in. w Szpitalu Powiatowym w Sulęcinie oraz w Radomskiej Stacji Pogotowia Ratunkowego, gdzie lekarze pracowali bez przerwy przez sześć dób. Z kolei w Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Szczecinie jeden z ratowników medycznych przepracował w czerwcu 2024 roku łącznie 456 godzin.
Rekordowe dyżury i braki kadrowe
Inspektorzy wykazali powtarzające się przypadki łamania norm czasu pracy w wielu placówkach. W Szpitalu Powiatowym w Sulęcinie w pierwszych kwartałach 2024 i 2025 roku lekarze pracowali bez przerwy ponad dobę w 58 przypadkach. Z kolei w Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Bydgoszczy jeden z lekarzy dyżurował nieprzerwanie przez 72 godziny, a ratownicy medyczni w 35 przypadkach pracowali bez przerwy przez 48 godzin. W Powiatowym Centrum Medycznym w Grójcu sześciu etatowych lekarzy przekroczyło w 2024 roku miesięczny wymiar czasu pracy o od 24 do blisko 398 godzin.
Kontrola ujawniła także krytyczny deficyt kadrowy w specjalistycznych zespołach ratownictwa medycznego (ZRM). Zespoły te w Szczecinie funkcjonowały bez obsady lekarskiej przez ponad 86 tysięcy godzin, co stanowiło 29,1% ich zaplanowanego czasu pracy. Jednocześnie na kontrolowanych oddziałach ratunkowych średnio zaledwie 3,4% lekarzy posiadało specjalizację z medycyny ratunkowej.
Pacjenci bez nagłego zagrożenia życia
Problem przeciążenia SOR-ów potęguje struktura zgłoszeń. Blisko połowa osób zgłaszających się na szpitalne oddziały ratunkowe nie wymagała pomocy doraźnej. Ponad 60% pacjentów przetransportowanych przez zespoły ratownictwa medycznego nie wymagało hospitalizacji, a do grupy najwyższego zagrożenia życia zakwalifikowano jedynie 6,2% chorych. NIK pozytywnie oceniła natomiast stan wyposażenia ambulansów, śmigłowców Lotniczego Pogotowia Ratunkowego oraz dostęp oddziałów do aparatury diagnostycznej.
Systemowa luka prawna i braki specjalistów
Ekstremalnie długie dyżury personelu medycznego wynikają ze stosowania umów cywilnoprawnych. W polskim prawie kontrakty te nie podlegają limitom czasu pracy i odpoczynku, które określa Kodeks pracy. Sytuację pogłębia głęboki deficyt kadrowy. W Polsce aktywnych zawodowo pozostaje obecnie około 1000–1200 lekarzy specjalistów medycyny ratunkowej, podczas gdy zapotrzebowanie jest trzykrotnie wyższe. W efekcie karetki specjalistyczne wyjeżdżają do pacjentów w składzie podstawowym (bez lekarza), a dyżury na SOR-ach muszą obsadzać lekarze innych specjalności.
Najwyższa Izba Kontroli skierowała zalecenia do Ministerstwa Zdrowia, wzywając do wypracowania rozwiązań zwiększających liczbę lekarzy w systemie ratownictwa. Z kolei nowe wytyczne dla kierowników szpitali mają na celu usprawnienie procedur przyjmowania i wypisywania pacjentów z oddziałów ratunkowych.
Wybrane rekordy i nieprawidłowości w czasie pracy personelu medycznego (raport NIK 2026)
| Placówka / Miasto | Stanowisko / Rola | Skrajne przypadki czasu pracy / Skutki kadrowe |
|---|---|---|
| Szpital Powiatowy w Sulęcinie | Lekarz SOR | Praca bez przerwy przez 144 godziny (6 dób); 58 przypadków pracy ponad dobę |
| Radomska Stacja Pogotowia Ratunkowego | Lekarz ZRM | Praca bez przerwy przez 144 godziny (6 dób) |
| WSPR w Szczecinie | Ratownik medyczny / Lekarze | Ratownik przepracował 456 godzin w miesiącu; lekarze dyżurowali do 120 godzin bez przerwy |
| WSPR w Bydgoszczy | Lekarz / Ratownicy medyczni | Lekarz dyżurował nieprzerwanie przez 72 godziny; ratownicy pracowali przez 48 godzin (35 przypadków) |
| PCM w Grójcu | Lekarz etatowy | Przekroczenie miesięcznego wymiaru pracy o 24 do 398 godzin (6 lekarzy) |
| ZRM Szczecin (typ S) | Obsada lekarska | Brak obsady lekarskiej przez ponad 86 tys. godzin (29,1% planu pracy) |
Źródło: Raport Najwyższej Izby Kontroli (lipiec 2026)
How productive emergency physicians work: a qualitative interview study of clinical workflow in the emergency department.
Scandinavian journal of trauma, resuscitation and emergency medicine
Struktura zgłoszeń na SOR i zasoby kadrowe systemów ratunkowych
Źródło danych: Raport NIK, lipiec 2026 r.
Słownik pojęć
- SOR
- Szpitalny Oddział Ratunkowy; wyodrębniona komórka organizacyjna szpitala, w której udziela się świadczeń opieki zdrowotnej osobie w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
- ZRM
- Zespół Ratownictwa Medycznego; wyjazdowa jednostka systemu ratownictwa, która może być typu podstawowego (skład bez lekarza, oznaczony jako P) lub specjalistycznego (ze specjalistą lekarzem w składzie, oznaczony jako S).
- Umowa cywilnoprawna (kontrakt)
- Zatrudnienie lekarza bądź innego personelu medycznego na zasadzie kontraktu (np. jednoosobowej działalności gospodarczej). Taka forma prawna omija dobowe i tygodniowe limity czasu pracy przewidziane w Kodeksie pracy.
- Lekarz systemu (specjalista medycyny ratunkowej)
- Lekarz posiadający dedykowane przeszkolenie i dyplom specjalizacyjny w dziedzinie medycyny ratunkowej, przeszkolony do natychmiastowego diagnozowania i leczenia stanów nagłego zagrożenia życia.
