Najważniejsze
- •NIK stwierdziła w szpitalach klinicznych liczne naruszenia dotyczące czasu pracy lekarzy i obowiązkowego odpoczynku dobowego.
- •Kontrolerzy odnotowali 719 przypadków pracy na umowach cywilnoprawnych trwającej ponad 24 godziny bez przerwy, a rekordowy dyżur sięgnął 96 godzin.
- •Problem długich dyżurów wiąże się z niedoborami kadrowymi i opieraniem organizacji pracy na umowach cywilnoprawnych.
- •Izba ponawia apel o wprowadzenie ustawowych norm czasu pracy, które obejmą konkretną osobę niezależnie od liczby umów.
- •Nadmierne wydłużanie pracy personelu medycznego może zagrażać bezpieczeństwu pacjentów i jakości świadczeń.
NIK ujawniła, że w polskich szpitalach klinicznych lekarze pracowali bez przerwy nawet 96 godzin, a 719 dyżurów trwało ponad 24 godziny.
Najważniejsze liczby z raportu NIK
| Wskaźnik | Wartość | Kontekst |
|---|---|---|
| Skontrolowane szpitale kliniczne | 10 | We wszystkich placówkach stwierdzono uchybienia |
| Przypadki pracy >24 godz. na umowach cywilnoprawnych | 719 | Dotyczyły lekarzy zatrudnionych na kontraktach |
| Rekordowy nieprzerwany dyżur | 96 godzin | Najdłuższy opisany przypadek pracy bez przerwy |
| Praca bez zachowania 11-godzinnego odpoczynku | Występowała | Naruszenie prawa do odpoczynku dobowego |
| Lekarz w wojewódzkiej stacji pogotowia | 488 godzin/miesiąc | Przypadek wspomniany w raporcie |
Źródło: raport Najwyższej Izby Kontroli z 26 czerwca 2026 r., przytoczony w artykule.
Najwyższa Izba Kontroli opublikowała 26 czerwca 2026 r. raport, z którego wynika, że lekarze w polskich szpitalach klinicznych pracowali nieprzerwanie nawet 96 godzin. Kontrolerzy odnotowali również 719 przypadków pracy na umowach cywilnoprawnych, w których lekarze przekroczyli 24 godziny w ramach jednego dyżuru.
NIK sprawdziła 10 szpitali klinicznych i stwierdziła uchybienia we wszystkich placówkach. Najczęściej dotyczyły one przekraczania dopuszczalnego czasu pracy oraz naruszania prawa do 11-godzinnego, nieprzerwanego odpoczynku dobowego, które wynika z art. 97 ustawy o działalności leczniczej. W raporcie pojawia się także przypadek lekarza w wojewódzkiej stacji pogotowia ratunkowego, który odnotował 488 godzin pracy w miesiącu, choć NIK nie podała szczegółów tego zdarzenia.
Wśród opisanych przez Izbę sytuacji znalazły się placówki w Białymstoku, Gdańsku, Zabrzu, Krakowie, Łodzi, Lublinie, Warszawie i Rzeszowie. Kontrolerzy wskazali też, że w praktyce część szpitali opierała organizację pracy na umowach cywilnoprawnych, które nie podlegają Kodeksowi pracy w takim zakresie jak etaty. Decyzję o kontynuacji pracy po długim dyżurze lekarze często podejmowali sami, kierując się oceną stanu pacjentów.
NIK podkreśla, że problem długich dyżurów wiąże się z niedoborami kadrowymi. Szpitale, zwłaszcza kliniczne, miały w ten sposób utrzymywać ciągłość pracy oddziałów mimo braków personelu i nieprzewidzianych absencji. Izba zaznaczyła jednocześnie, że podobne zjawiska występują także w innych krajach Unii Europejskiej, gdzie sektor ochrony zdrowia również zmaga się z przekraczaniem limitów czasu pracy.
Raport jest kolejnym sygnałem, że obecne przepisy nie obejmują wszystkich form zatrudnienia i nie zapewniają spójnej ochrony przed skrajnym wydłużaniem dyżurów. NIK ponowiła wniosek do Ministerstwa Zdrowia o wprowadzenie norm czasowych dla personelu medycznego, tak aby limit nieprzerwanej pracy był określony w ustawie i odnosił się do konkretnej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów.
W praktyce oznacza to presję na zmianę zasad organizacji pracy w szpitalach klinicznych i w całym systemie publicznej opieki zdrowotnej. Jeśli resort podejmie działania, kolejne kontrole mogą sprawdzić, czy nowe reguły rzeczywiście ograniczają liczbę ekstremalnie długich dyżurów.
XVII Krajowy Zjazd Lekarzy - wideorelacja
How productive emergency physicians work: a qualitative interview study of clinical workflow in the emergency department.
Scandinavian journal of trauma, resuscitation and emergency medicine
Jakie problemy wykazała kontrola NIK?
Źródło: raport NIK opisany w artykule oraz streszczenia źródłowe Researchera.
Słownik pojęć
- Umowa cywilnoprawna
- Forma współpracy inna niż etat, zwykle na zasadach prawa cywilnego; w tym modelu część przepisów Kodeksu pracy ma ograniczone zastosowanie.
- Odpoczynek dobowy
- Minimalna przerwa między okresami pracy, która ma zapewnić regenerację pracownika; w artykule mowa o 11 godzinach nieprzerwanego odpoczynku.
- Dyzur medyczny
- Okres wykonywania pracy przez lekarza poza standardowymi godzinami, często związany z zapewnieniem ciągłości opieki nad pacjentami.
- Szpital kliniczny
- Placówka lecznicza prowadząca jednocześnie działalność leczniczą, dydaktyczną i naukową, zwykle powiązana z uczelnią medyczną.
- Działalność lecznicza
- Zorganizowane udzielanie świadczeń zdrowotnych, którego zasady i organizację określa ustawa o działalności leczniczej.
- Kontrakt
- Potoczne określenie umowy cywilnoprawnej zawieranej przez lekarza z podmiotem leczniczym.
