Najważniejsze
- •Rekordowe dyżury w ratownictwie medycznym dochodziły nawet do 144 godzin nieprzerwanej pracy lekarzy, a jeden z ratowników przepracował aż 456 godzin w miesiącu.
- •System boryka się z krytycznym brakiem lekarzy ze specjalizacją medycyny ratunkowej – stanowią oni tylko 24% personelu w zespołach ratunkowych i zaledwie 3,4% na kontrolowanych SOR-ach.
- •Wykazano drastyczne opóźnienia w dojazdach karetek; w skrajnych przypadkach (gmina Nowe Warpno) opóźnienia dotyczyły ponad 99% wyjazdów.
- •Ponad 60% pacjentów przetransportowanych przez zespoły ratownictwa medycznego nie wymagało hospitalizacji, co wskazuje na przeciążenie systemu przypadkami niekwalifikującymi się na SOR.
Najwyższa Izba Kontroli ujawniła w najnowszym raporcie krytyczne braki kadrowe w ratownictwie medycznym. Inspektorzy wskazują na przypadki nieprzerwanej pracy lekarzy trwającej nawet 144 godziny oraz na poważne opóźnienia w dojazdach karetek.
17 lipca 2026 roku Najwyższa Izba Kontroli (NIK) opublikowała raport z kontroli Państwowego Ratownictwa Medycznego za lata 2023–2025. Dokument ujawnia krytyczne niedobory kadrowe, przypadki nieprzerwanej pracy lekarzy przez 144 godziny oraz poważne opóźnienia w dojazdach karetek w badanych województwach. Inspektorzy przeanalizowali działalność Ministerstwa Zdrowia, Lotniczego Pogotowia Ratunkowego, pięciu urzędów wojewódzkich, dziesięciu szpitali z SOR oraz pięciu dysponentów zespołów ratownictwa medycznego w województwach lubuskim, lubelskim, zachodniopomorskim, kujawsko-pomorskim i mazowieckim.
Ekstremalne dyżury i braki kadrowe
W dziewięciu z dziesięciu kontrolowanych szpitali lekarze pełnili na szpitalnych oddziałach ratunkowych (SOR) dyżury trwające nieprzerwanie ponad dobę. Rekordowy czas pracy wyniósł 144 godziny i dotyczył lekarza na oddziale ratunkowym w Sulęcinie oraz lekarza pogotowia w Radomiu. Z kolei w stacji pogotowia w Szczecinie jeden z ratowników medycznych, zatrudnionych na umowę cywilnoprawną, przepracował w ciągu miesiąca aż 456 godzin. Dodatkowo pięciu lekarzy 74-krotnie dyżurowało tam dłużej niż 48 godzin. Raport wskazuje również, że specjaliści medycyny ratunkowej stanowili jedynie 24% personelu w zespołach ratownictwa i tylko 3,4% na badanych oddziałach ratunkowych.
Opóźnienia karetek i problemy systemowe
Kontrola wykazała także poważne opóźnienia w dojazdach karetek do pacjentów. W gminie Nowe Warpno problem ten dotyczył aż 99,1% wyjazdów, a w gminie Dzierzgowo – 96,9%. W skali województw odsetek spóźnień wahał się od 21,5% w kujawsko-pomorskim do 37,8% w mazowieckim. Jednocześnie ponad 60% pacjentów przywiezionych przez pogotowie nie wymagało hospitalizacji, a zaledwie 6,2% zakwalifikowano do grupy najwyższego zagrożenia zdrowotnego.
Kontrolerzy odnotowali też nieprawidłowości w rejestracji zgłoszeń. W systemie TOPSOR w 76% przypadków czas między rejestracją triażu (triage) a wypisaniem pacjenta wynosił do 10 sekund. Z kolei w Lotniczym Pogotowiu Ratunkowym aż 134 ze 137 lekarzy nie przeszło obowiązkowych szkoleń z obsługi nowego wyposażenia medycznego śmigłowców.
Przyczyny kryzysu i zalecenia NIK
Wielodobowe dyżury w ratownictwie wynikają z faktu, że lekarze i ratownicy zatrudnieni na kontraktach nie podlegają limitom czasu pracy określonym w Kodeksie pracy. Głęboki deficyt specjalistów medycyny ratunkowej zmusza dyrekcje placówek do obsadzania grafików tymi samymi osobami. Z kolei wysoki odsetek pacjentów na oddziałach ratunkowych, którzy nie wymagają hospitalizacji, wiąże się bezpośrednio z utrudnionym dostępem do podstawowej i ambulatoryjnej opieki zdrowotnej.
Błyskawiczne wpisywanie danych w systemie TOPSOR wynika ze specyfiki pracy personelu, który wprowadza informacje pakietowo po udzieleniu pomocy pacjentom. Raport nie zawiera stanowiska Ministerstwa Zdrowia ani Narodowego Funduszu Zdrowia wobec przedstawionych zarzutów. NIK skierowała do resortu zdrowia i wojewodów wnioski o wdrożenie działań naprawczych, w tym o zwiększenie liczby personelu oraz lepsze planowanie rozmieszczenia karetek.
Krytyczne statystyki czasu pracy i personelu w ratownictwie medycznym
Raport NIK za lata 2023–2025
How productive emergency physicians work: a qualitative interview study of clinical workflow in the emergency department.
Scandinavian journal of trauma, resuscitation and emergency medicine
Apteki na pierwszej linii kryzysu. System nadal niegotowy na potrzeby pacjentów przewlekłych
Opóźnienia w dojazdach zespołów ratownictwa medycznego oraz struktura pacjentów według raportu NIK
| Wskaźnik / Region | Wartość procentowa | Opis / Kontekst |
|---|---|---|
| Gmina Nowe Warpno | 99,1% | Odsetek opóźnionych wyjazdów ZRM |
| Gmina Dzierzgowo | 96,9% | Odsetek opóźnionych wyjazdów ZRM |
| Województwo mazowieckie | 37,8% | Odsetek spóźnień ZRM w skali województwa |
| Województwo kujawsko-pomorskie | 21,5% | Odsetek spóźnień ZRM w skali województwa (najniższy) |
| Pacjenci bez potrzeby hospitalizacji | ponad 60,0% | Osoby przywiezione przez ZRM niewymagające przyjęcia do szpitala |
| Pacjenci w najwyższym stanie zagrożenia | 6,2% | Najwyższa kategoria pilności (triage) |
Raport NIK za lata 2023–2025
Słownik pojęć
- SOR
- Szpitalny Oddział Ratunkowy – wyodrębniona komórka organizacyjna szpitala, w której udziela się świadczeń opieki zdrowotnej osobie w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
- TOPSOR
- Zarządzanie czasem i kategoryzacja pacjentów (triage) w szpitalnych oddziałach ratunkowych. System teleinformatyczny służący do monitorowania czasu pobytu pacjenta na SOR.
- Triage (segregacja medyczna)
- Procedura medyczna polegająca na segregacji i kwalifikacji pacjentów w zależności od stopnia zagrożenia życia lub zdrowia, pozwalająca określić kolejność udzielania pomocy medycznej.
- ZRM
- Zespół Ratownictwa Medycznego – jednostka systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego (karetka z obsadą), podejmująca medyczne czynności ratunkowe w warunkach pozaszpitalnych.
- NIK (Najwyższa Izba Kontroli)
- Najwyższy organ kontroli państwowej w Polsce, podlegający Sejmowi, stojący na straży m.in. legalności, gospodarności i celowości wydatkowania środków publicznych.
