Najważniejsze
- •Sześciomiesięczna kuracja kwasami omega-3 (3 g/dobę) i małą dawką aspiryny po skalingu osiągnęła 57,7% skuteczności w leczeniu ciężkiej paradontozy.
- •Skuteczność alternatywnej terapii jest niemal identyczna ze standardową 14-dniową antybiotykoterapią amoksycyliną i metronidazolem (58%).
- •Efekt terapeutyczny nowej metody utrzymywał się przez co najmniej 6 miesięcy od momentu zakończenia suplementacji.
- •Terapia opiera się na stymulacji naturalnego wygaszania stanu zapalnego bez niszczenia mikrobiomu jamy ustnej i jelit.
- •Głównymi wyzwaniami pozostają wyższy koszt kuracji (600–1200 zł) oraz konieczność przeprowadzenia wieloośrodkowych badań klinicznych III fazy.
Sześciomiesięczna kuracja kwasami omega-3 i aspiryną po skalingu wykazuje 57,7 proc. skuteczności w leczeniu ciężkiej paradontozy, dorównując tradycyjnej antybiotykoterapii (58 proc.) – wynika z badania opublikowanego w sierpniu 2026 roku.
Przebieg i mechanizm terapii Omega-3 + Aspiryna w paradontozie
Międzynarodowy zespół badaczy z instytucji naukowych w Brazylii oraz Uniwersytetu Harvarda przeprowadził roczne badanie kliniczne, z którego wynika, że sześciomiesięczna kuracja kwasami omega-3 połączona z małą dawką aspiryny i skalingiem poddziąsłowym wykazuje 57,7 proc. skuteczności u pacjentów z zaawansowaną paradontozą. Wynik ten jest niemal identyczny ze skutecznością standardowej, 14-dniowej antybiotykoterapii (58 proc.). Rezultaty prac opublikowano w sierpniu 2026 roku na łamach czasopisma naukowego Journal of Periodontology.
Przebieg badania i wyniki
Badaniem objęto 109 pacjentów z ciężką postacią zapalenia przyzębia, których podzielono na cztery grupy. Wszyscy uczestnicy przeszli zabieg mechanicznego usunięcia biofilmu bakteryjnego z kieszonek dziąsłowych. Pierwsza grupa przyjmowała placebo, druga stosowała amoksycylinę z metronidazolem przez 14 dni, trzecia przyjmowała 3 gramy kwasów omega-3 oraz małą dawkę aspiryny dziennie przez pół roku, a czwarta łączyła oba schematy. Zespół określił cel terapeutyczny jako obecność nie więcej niż czterech głębokich kieszonek przyzębnych po zakończeniu leczenia. Grupa poddana wyłącznie skalingowi i przyjmowaniu placebo osiągnęła ten cel w 23,1 proc. przypadków. Co istotne, połączenie antybiotykoterapii z suplementacją nie przyniosło dodatkowych korzyści klinicznych.
Autorki publikacji – dr Nídia Cristina Castro dos Santos z Instytutu Einsteina oraz prof. Magda Feres z Harvard School of Dental Medicine – zwróciły uwagę na trwałość uzyskanych rezultatów. Pacjenci z grupy przyjmującej suplementy utrzymali efekt terapeutyczny przez sześć miesięcy od momentu zakończenia kuracji. Projekt badawczy sfinansowała brazylijska fundacja publiczna FAPESP. Naukowcy zaznaczyli jednocześnie ograniczenia próby, z której wykluczono palaczy oraz osoby z chorobami ogólnoustrojowymi. W publikacji nie podano dokładnej dawki aspiryny w miligramach ani statystyk dotyczących potencjalnych działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego.
Alternatywa dla antybiotyków i wyzwania
Stomatologia odpowiada obecnie za 7–10 proc. wszystkich recept na antybiotyki stosowane ogólnoustrojowo, przy czym specjaliści szacują odsetek niepotrzebnie przepisywanych leków z tej grupy na 30–50 proc. Nowe podejście wykorzystuje kwasy omega-3 i aspirynę do stymulowania syntezy mediatorów wygaszających stan zapalny. Mechanizm ten skłania układ odpornościowy do samodzielnego oczyszczania tkanek, w przeciwieństwie do antybiotyków, które wyjaławiają mikrobiom. Wyzwaniem pozostaje jednak koszt kuracji: półroczna suplementacja wynosi od 600 do 1200 zł, podczas gdy dwutygodniowa antybiotykoterapia kosztuje pacjenta od 30 do 60 zł.
Wdrożenie nowej metody do codziennej praktyki stomatologicznej wymaga przeprowadzenia wieloośrodkowych badań klinicznych III fazy na szerszej i bardziej zróżnicowanej populacji. Wyniki stanowią obiecującą przesłankę do poszukiwania alternatywnych metod leczenia paradontozy, ale nie dają jeszcze podstaw do natychmiastowej zmiany wytycznych klinicznych.
Porównanie skuteczności grup w badaniu klinicznym leczenia ciężkiej paradontozy
| Grupa badana | Interwencja terapeutyczna | Skuteczność (osiągnięcie ≤4 głębokich kieszonek) |
|---|---|---|
| Grupa 1 (Control / Placebo) | Skaling poddziąsłowy + placebo | 23,1% |
| Grupa 2 (Antybiotyki) | Skaling + Amoksycylina + Metronidazol (14 dni) | 58,0% |
| Grupa 3 (Omega-3 + Aspiryna) | Skaling + Omega-3 (3 g/d) + aspiryna (6 miesięcy) | 57,7% |
| Grupa 4 (Kombinowana) | Skaling + antybiotyki + Omega-3 + aspiryna | Brak dodatkowych korzyści klinicznych |
Journal of Periodontology (sierpień 2026)
Porównanie metod leczenia zaawansowanej paradontozy po skalingu
Standardowa antybiotykoterapia (Amoksycylina + Metronidazol)
Terapia immunomodulująca (Omega-3 + Aspiryna)
Słownik pojęć
- Paradontoza (zapalenie przyzębia)
- Przewlekła choroba zapalna tkanek otaczających i kości podpierających zęby (przyzębia), prowadząca bez leczenia do rozchwiania i utraty zębów.
- Skaling poddziąsłowy
- Zabieg stomatologiczny polegający na głębokim oczyszczeniu powierzchni korzeni zębów z kamienia i płytki bakteryjnej znajdujących się poniżej linii dziąseł.
- Biofilm bakteryjny
- Zorganizowana struktura mikroorganizmów (głównie bakterii) przylegająca do powierzchni zębów i tkanki dziąsłowej, odpowiedzialna za rozwój stanu zapalnego.
- Kieszonka przyzębna
- Przestrzeń powstała w wyniku niszczenia tkanek przyzębia między brzegiem dziąsła a powierzchni zęba; jej głębokość jest wskaźnikiem zaawansowania choroby.
- Mediatory wygaszające stan zapalny
- Wyspecjalizowane cząsteczki pochodzące z niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, które czynnie wyciszają odpowiedź zapalną i wspomagają gojenie tkanek.
