Najważniejsze
- •Metaanaliza sugeruje, że apikalna parodontitis występuje częściej u pacjentów z przewlekłymi zapalnymi chorobami jelit (CED) niż u osób zdrowych.
- •W analizie uwzględniono 5 badań, 657 uczestników i 7142 zęby; częstość AP wyniosła 58 proc. na poziomie pacjenta i 7 proc. na poziomie zęba.
- •Ryzyko apikalnej parodontitis było istotnie wyższe w CED: OR 1,57 na poziomie pacjenta i OR 1,91 na poziomie zęba.
- •Autorzy podkreślają jednak niską do bardzo niskiej jakość dowodów, więc wnioski należy interpretować ostrożnie.
- •Wyniki mogą mieć znaczenie dla współpracy gastroenterologów i stomatologów oraz dla większej czujności w ocenie stanu jamy ustnej u chorych z CED.
Badania opublikowane 15 czerwca 2026 roku wskazują, że zapalenie tkanek okołowierzchołkowych dotyczy 58 proc. pacjentów z CED i występuje u nich częściej niż u osób zdrowych.
Badania opublikowane 15 czerwca 2026 roku wskazują, że apikalna parodontitis występuje u 58 proc. pacjentów z przewlekłymi zapalnymi chorobami jelit, a więc częściej niż u osób zdrowych. Wyniki pochodzą z systematycznego przeglądu i metaanalizy obejmującej pięć badań.
Analiza objęła łącznie 657 uczestników i 7142 zęby. Na poziomie pacjenta częstość apikalnej parodontitis wyniosła 58 proc., a na poziomie zęba 7 proc. Autorzy podali też, że ryzyko tej choroby było istotnie wyższe u osób z CED niż w grupie kontrolnej. Na poziomie pacjenta wzrost ryzyka wyniósł 57 proc. (OR 1,57; 95 proc. CI: 1,04–2,35; p = 0,038), a na poziomie zęba prawie się podwoił (OR 1,91; 95 proc. CI: 1,16–3,15; p = 0,011).
Zapalenie okołowierzchołkowe a CED
Apikalna parodontitis to miejscowy stan zapalny tkanek wokół wierzchołka korzenia zęba, zwykle rozwijający się w następstwie chorób miazgi. Przewlekłe zapalne choroby jelit, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wiążą się z licznymi powikłaniami i procesami zapalnymi w całym organizmie. Związek między stanem zdrowia jamy ustnej a chorobami przewodu pokarmowego jest przedmiotem coraz większej liczby badań, ale nadal nie został dobrze wyjaśniony.
Autorzy przeglądu podkreślili jednak, że jakość dowodów ocenia się jako niską do bardzo niskiej. Oznacza to, że wyniki trzeba interpretować ostrożnie, mimo statystycznie istotnej różnicy między pacjentami z CED a zdrowymi kontrolami. W materiale nie przedstawiono danych, które pozwalałyby ocenić wpływ wieku, płci ani innych cech demograficznych na wynik analizy.
Metaanaliza sugeruje, że pacjenci z CED mogą częściej wymagać uwagi także w obszarze stomatologii, zwłaszcza jeśli mają objawy sugerujące przewlekły stan zapalny wokół korzeni zębów. Autorzy wskazali na potrzebę dalszych badań obserwacyjnych i eksperymentalnych, które pozwolą sprawdzić, czy związek ma charakter przyczynowy i jak może to wpłynąć na diagnostykę oraz leczenie pacjentów z CED.
Jak interpretować wyniki metaanalizy o CED i apikalnej parodontitis
Na podstawie danych z metaanalizy opublikowanej 15 czerwca 2026 r.
Najważniejsze dane z metaanalizy dotyczącej apikalnej parodontitis u pacjentów z CED
| Wskaźnik | Wynik |
|---|---|
| Liczba badań | 5 |
| Liczba uczestników | 657 |
| Liczba zębów | 7142 |
| Częstość AP na poziomie pacjenta | 58 proc. |
| Częstość AP na poziomie zęba | 7 proc. |
| OR na poziomie pacjenta | 1,57 (95 proc. CI: 1,04–2,35; p = 0,038) |
| OR na poziomie zęba | 1,91 (95 proc. CI: 1,16–3,15; p = 0,011) |
| Jakość dowodów | niska do bardzo niskiej |
Opracowanie na podstawie opisanego systematycznego przeglądu i metaanalizy opublikowanej 15 czerwca 2026 r.
Słownik pojęć
- Apikalna parodontitis
- Miejscowy stan zapalny tkanek otaczających wierzchołek korzenia zęba, zwykle związany z zakażeniem lub martwicą miazgi.
- CED
- Przewlekłe zapalne choroby jelit, najczęściej choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
- Metaanaliza
- Metoda łączenia wyników kilku badań, aby uzyskać bardziej precyzyjny obraz badanego zjawiska.
- OR (odds ratio)
- Wskaźnik szans opisujący, jak bardzo częste jest dane zjawisko w jednej grupie względem drugiej.
- 95 proc. CI
- Przedział ufności; pokazuje zakres, w którym z określonym prawdopodobieństwem mieści się rzeczywisty efekt.
- p-value
- Wartość statystyczna pomagająca ocenić, czy obserwowany wynik mógł wystąpić przypadkowo.
