Badanie: owoce, kawa i sałata powiązane z remisją w chorobach zapalnych jelit

Komentarz redakcji

W badaniu objęto 2514 pacjentów z chorobą Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego leczonych ambulatoryjnie we Francji i Belgii. Autorzy opisali związek między wybranymi produktami a kliniczną remisją, ale podkreślili, że z projektu przekrojowego nie da się wyciągnąć wniosków o przyczynach.

Najważniejsze

  • •Francusko-belgijskie badanie objęło 2514 pacjentów z chorobami zapalnymi jelit i wykazało związek między częstszym jedzeniem owoców a remisją w obu analizowanych chorobach.
  • •U chorych na chorobę Crohna remisja wiązała się także z większym spożyciem kawy oraz silniejszym przestrzeganiem diety śródziemnomorskiej.
  • •W colitis ulcerosa remisję powiązano z większym spożyciem owoców i sałaty, ale nie z dietą śródziemnomorską ani ogólnie uznawaną za zdrową dietą.
  • •Badanie miało charakter przekrojowy, więc pokazuje związek, ale nie pozwala stwierdzić, czy dieta wpływa na remisję, czy odwrotnie.
  • •Wyniki mogą pomóc w projektowaniu dalszych badań i bardziej precyzyjnych zaleceń żywieniowych dla pacjentów z nieswoistymi zapaleniami jelit.
·
2 min

Badanie prowadzone w 40 ośrodkach we Francji i Belgii wiąże większe spożycie owoców, kawy i sałaty z kliniczną remisją w chorobach zapalnych jelit.

Pexels — Gizem Gökce
Pexels — Gizem Gökce

Badanie przeprowadzone w 40 ośrodkach we Francji i Belgii wykazało związek między częstszym jedzeniem owoców, a w części przypadków także kawy i sałaty, oraz kliniczną remisją u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit. Analiza objęła 2514 chorych z chorobą Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, którzy wypełniali ankiety między kwietniem a majem 2023 roku.

Wśród uczestników 1715 osób chorowało na chorobę Leśniowskiego-Crohna, a 799 na wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Średni wiek badanych wynosił 42,4 roku, a kobiety stanowiły 52,3 proc. grupy. Ponad połowa pacjentów, dokładnie 56,4 proc., znajdowała się w klinicznej remisji. Autorzy analizowali związki po uwzględnieniu m.in. wieku, płci, wskaźnika masy ciała, poziomu wykształcenia, palenia tytoniu oraz wcześniejszych operacji u chorych na chorobę Leśniowskiego-Crohna.

W przypadku choroby Leśniowskiego-Crohna kliniczna remisja była związana z wyższym spożyciem owoców. Współczynnik OR wyniósł 1,60, a 95-procentowy przedział ufności 1,20–2,14. Związek wykazano także dla kawy, dla której OR wyniósł 1,57 przy 95-procentowym przedziale ufności 1,17–2,11. U pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego remisja wiązała się z większym spożyciem owoców (OR 1,72; 95 proc. CI 1,15–2,56) oraz sałaty (OR 1,73; 95 proc. CI 1,12–2,66).

Badanie pokazało też, że silniejsze trzymanie się diety śródziemnomorskiej było związane z remisją tylko w chorobie Leśniowskiego-Crohna. Taki wynik nie pojawił się w przypadku wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Z kolei ogólnie uznawana za zdrową dieta nie wykazała związku z remisją żadnej z dwóch chorób.

Choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego to przewlekłe choroby zapalne jelit, które mogą przebiegać z okresami zaostrzeń i remisji. Dieta od dawna pozostaje jednym z obszarów zainteresowania lekarzy i pacjentów, ale dotąd nie było jasne, które produkty mogą mieć znaczenie w codziennym zarządzaniu objawami i aktywnością choroby.

Autorzy zaznaczyli, że badanie miało charakter przekrojowy. Oznacza to, że nie da się ustalić, czy dieta wpływała na remisję, czy też poprawa stanu chorych zmieniała ich wybory żywieniowe. Wyniki mogą być jednak podstawą do dalszych badań i do bardziej precyzyjnego formułowania zaleceń dietetycznych dla pacjentów z nieswoistymi zapaleniami jelit.

Jak wyglądało badanie i jakie były najważniejsze wyniki?

2514 pacjentów
1. Rekrutacja
Badanie objęło chorych na Morbus Crohn i colitis ulcerosa z 40 ośrodków we Francji i Belgii.
Średni wiek 42,4 roku
2. Charakterystyka grupy
Kobiety stanowiły 52,3% uczestników, a 56,4% całej grupy było w klinicznej remisji.
Owoce, kawa, sałata
3. Główne skojarzenia
Najmocniej z remisją łączyło się częstsze spożycie owoców; w części analiz także kawy i sałaty.

Na podstawie opisu badania francusko-belgijskiego opublikowanego w artykule.

Najważniejsze wyniki badania dotyczące diety i remisji w chorobach zapalnych jelit

ChorobaCzynnik żywieniowyZwiązek z remisjąOR95% CI
Morbus CrohnOwoceTak1,601,20–2,14
Morbus CrohnKawaTak1,571,17–2,11
Colitis ulcerosaOwoceTak1,721,15–2,56
Colitis ulcerosaSałataTak1,731,12–2,66
Morbus CrohnDieta śródziemnomorskaTakbrak danych liczbowych w tekście—
Colitis ulcerosaDieta śródziemnomorskaNie wykazano——
Obie chorobyOgólnie uznawana za zdrową dietaNie wykazano——

Opracowanie własne na podstawie opisu badania francusko-belgijskiego (2514 pacjentów, 40 ośrodków).

Słownik pojęć

Morbus Crohn
Przewlekła, zapalna choroba jelit, która może obejmować każdy odcinek przewodu pokarmowego.
Colitis ulcerosa
Przewlekła choroba zapalna jelita grubego, przebiegająca z okresami zaostrzeń i remisji.
Kliniczna remisja
Okres, w którym objawy choroby są nieobecne lub wyraźnie złagodzone.
Współczynnik OR
Odds ratio; miara statystyczna określająca siłę związku między czynnikiem a wynikiem.
95% przedział ufności
Zakres wartości, w którym z określonym prawdopodobieństwem mieści się prawdziwy efekt w populacji.
Badanie przekrojowe
Badanie obserwacyjne analizujące związek między zmiennymi w jednym momencie, bez ustalania zależności przyczynowo-skutkowej.
Dieta śródziemnomorska
Model żywienia oparty m.in. na warzywach, owocach, rybach, oliwie z oliwek i produktach pełnoziarnistych.

Najczęstsze pytania

Czy owoce i kawa leczą chorobę Crohna lub colitis ulcerosa?▼
Nie. Badanie pokazuje związek ze stanem remisji, ale nie dowodzi, że te produkty same wywołują remisję.
Czy pacjenci z nieswoistymi zapaleniami jelit powinni zmienić dietę na śródziemnomorską?▼
To zależy od choroby i sytuacji klinicznej. W tym badaniu taki związek wykazano tylko w chorobie Crohna, więc decyzję warto omówić z gastroenterologiem lub dietetykiem.
Czy wyniki badania można traktować jako zalecenie dietetyczne?▼
Na razie ostrożnie. To badanie przekrojowe, dlatego potrzebne są dalsze, lepiej zaprojektowane badania, zanim wyciągnie się twarde wnioski praktyczne.
Dlaczego w colitis ulcerosa nie wykazano związku z dietą śródziemnomorską?▼
Autorzy nie podają jednej przyczyny. Możliwe, że wpływ diety różni się między chorobą Crohna a colitis ulcerosa albo że potrzebne są dokładniejsze badania.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Witaminy z grupy B łagodzą zmęczenie u pacjentów z WZJG

Najnowsze badanie kliniczne z udziałem 98 pacjentów wykazało różnice w odpowiedzi na suplementację witaminami z grupy B i magnezem w zależności od typu nieswoistego zapalenia jelit. Autorzy podkreślają, że wpływ interwencji na stan zapalny pozostaje niewyjaśniony.

21 września 2026

Probiotyki obniżają poziom markerów zapalnych w chorobach autoimmunologicznych

Metaanaliza 12 randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych z udziałem 703 pacjentów wykazała statystycznie istotne obniżenie parametrów zapalnych, w tym IL-6, IL-10, TNF-α oraz CRP. Efekt ten zależy jednak od ciągłości suplementacji, a analizowane badania charakteryzowały się brakiem standaryzacji stosowanych szczepów i dawek. Praca zespołu kierowanego przez Hsin-Yuan Fanga ukazała się w czasopiśmie „Nutrients”.

1 sierpnia 2026

Prof. Rydzewska: dodatki do żywności mogą wiązać się ze wzrostem zachorowań na NChZJ, trwają badania nad prewencją

W rozmowie z PAP 29 maja w Warszawie prof. Grażyna Rydzewska wskazała, że część dodatków do żywności może wiązać się ze wzrostem zachorowań na nieswoiste choroby zapalne jelit. Jednocześnie opisała projekt INTERCEPT, który ma pomóc wcześniej wykrywać osoby zagrożone chorobą Leśniowskiego-Crohna i sprawdzić, czy interwencje dietetyczne mogą ograniczyć ryzyko jej rozwoju.

29 maja 2026

Dieta śródziemnomorska w ciąży zmniejsza ryzyko kolki i egzemy u niemowląt

Analiza danych ponad 1300 kobiet uczestniczących w projekcie Project Viva wykazała związek między dietą ciężarnych bardziej zbliżoną do modelu śródziemnomorskiego a rzadszym występowaniem kolki oraz jednoczesnego występowania kolki i egzemy u ich dzieci. Kobiety rekrutowano w poradniach prenatalnych we wschodniej części stanu Massachusetts od kwietnia 1999 do listopada 2002 roku. Materiały wskazują, że publikację zamieszczono w czasopiśmie „JAMA Network Open”.

14 października 2026

Rozbieżności w diagnozowaniu zaburzeń odżywiania u pacjentów z NZJ

Wyniki analizy różnią się znacząco w zależności od sposobu oceny stanu pacjenta – odsetek ten jest najwyższy przy zastosowaniu kwestionariuszy samooceny. Wskaźniki te nie zależą od wieku, płci ani stopnia aktywności choroby jelit. Autorzy badania wskazują na potrzebę wdrożenia wczesnej diagnostyki przesiewowej.

20 lipca 2026

Dieta przeciwzapalna łagodzi aktywne WZJG, ale nie potwierdza remisji

Analiza objęła 359 pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. Dieta przeciwzapalna poprawiała odpowiedź kliniczną i obniżała stężenie kalprotektyny, ale nie wykazano jej wpływu na remisję ani zapobieganie nawrotom.

14 września 2026

StartSzukaj