Najważniejsze
- •Francusko-belgijskie badanie objęło 2514 pacjentów z chorobami zapalnymi jelit i wykazało związek między częstszym jedzeniem owoców a remisją w obu analizowanych chorobach.
- •U chorych na chorobę Crohna remisja wiązała się także z większym spożyciem kawy oraz silniejszym przestrzeganiem diety śródziemnomorskiej.
- •W colitis ulcerosa remisję powiązano z większym spożyciem owoców i sałaty, ale nie z dietą śródziemnomorską ani ogólnie uznawaną za zdrową dietą.
- •Badanie miało charakter przekrojowy, więc pokazuje związek, ale nie pozwala stwierdzić, czy dieta wpływa na remisję, czy odwrotnie.
- •Wyniki mogą pomóc w projektowaniu dalszych badań i bardziej precyzyjnych zaleceń żywieniowych dla pacjentów z nieswoistymi zapaleniami jelit.
Badanie prowadzone w 40 ośrodkach we Francji i Belgii wiąże większe spożycie owoców, kawy i sałaty z kliniczną remisją w chorobach zapalnych jelit.

Badanie przeprowadzone w 40 ośrodkach we Francji i Belgii wykazało związek między częstszym jedzeniem owoców, a w części przypadków także kawy i sałaty, oraz kliniczną remisją u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit. Analiza objęła 2514 chorych z chorobą Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, którzy wypełniali ankiety między kwietniem a majem 2023 roku.
Wśród uczestników 1715 osób chorowało na chorobę Leśniowskiego-Crohna, a 799 na wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Średni wiek badanych wynosił 42,4 roku, a kobiety stanowiły 52,3 proc. grupy. Ponad połowa pacjentów, dokładnie 56,4 proc., znajdowała się w klinicznej remisji. Autorzy analizowali związki po uwzględnieniu m.in. wieku, płci, wskaźnika masy ciała, poziomu wykształcenia, palenia tytoniu oraz wcześniejszych operacji u chorych na chorobę Leśniowskiego-Crohna.
W przypadku choroby Leśniowskiego-Crohna kliniczna remisja była związana z wyższym spożyciem owoców. Współczynnik OR wyniósł 1,60, a 95-procentowy przedział ufności 1,20–2,14. Związek wykazano także dla kawy, dla której OR wyniósł 1,57 przy 95-procentowym przedziale ufności 1,17–2,11. U pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego remisja wiązała się z większym spożyciem owoców (OR 1,72; 95 proc. CI 1,15–2,56) oraz sałaty (OR 1,73; 95 proc. CI 1,12–2,66).
Badanie pokazało też, że silniejsze trzymanie się diety śródziemnomorskiej było związane z remisją tylko w chorobie Leśniowskiego-Crohna. Taki wynik nie pojawił się w przypadku wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Z kolei ogólnie uznawana za zdrową dieta nie wykazała związku z remisją żadnej z dwóch chorób.
Choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego to przewlekłe choroby zapalne jelit, które mogą przebiegać z okresami zaostrzeń i remisji. Dieta od dawna pozostaje jednym z obszarów zainteresowania lekarzy i pacjentów, ale dotąd nie było jasne, które produkty mogą mieć znaczenie w codziennym zarządzaniu objawami i aktywnością choroby.
Autorzy zaznaczyli, że badanie miało charakter przekrojowy. Oznacza to, że nie da się ustalić, czy dieta wpływała na remisję, czy też poprawa stanu chorych zmieniała ich wybory żywieniowe. Wyniki mogą być jednak podstawą do dalszych badań i do bardziej precyzyjnego formułowania zaleceń dietetycznych dla pacjentów z nieswoistymi zapaleniami jelit.
Jak wyglądało badanie i jakie były najważniejsze wyniki?
Na podstawie opisu badania francusko-belgijskiego opublikowanego w artykule.
Najważniejsze wyniki badania dotyczące diety i remisji w chorobach zapalnych jelit
| Choroba | Czynnik żywieniowy | Związek z remisją | OR | 95% CI |
|---|---|---|---|---|
| Morbus Crohn | Owoce | Tak | 1,60 | 1,20–2,14 |
| Morbus Crohn | Kawa | Tak | 1,57 | 1,17–2,11 |
| Colitis ulcerosa | Owoce | Tak | 1,72 | 1,15–2,56 |
| Colitis ulcerosa | Sałata | Tak | 1,73 | 1,12–2,66 |
| Morbus Crohn | Dieta śródziemnomorska | Tak | brak danych liczbowych w tekście | — |
| Colitis ulcerosa | Dieta śródziemnomorska | Nie wykazano | — | — |
| Obie choroby | Ogólnie uznawana za zdrową dieta | Nie wykazano | — | — |
Opracowanie własne na podstawie opisu badania francusko-belgijskiego (2514 pacjentów, 40 ośrodków).
Słownik pojęć
- Morbus Crohn
- Przewlekła, zapalna choroba jelit, która może obejmować każdy odcinek przewodu pokarmowego.
- Colitis ulcerosa
- Przewlekła choroba zapalna jelita grubego, przebiegająca z okresami zaostrzeń i remisji.
- Kliniczna remisja
- Okres, w którym objawy choroby są nieobecne lub wyraźnie złagodzone.
- Współczynnik OR
- Odds ratio; miara statystyczna określająca siłę związku między czynnikiem a wynikiem.
- 95% przedział ufności
- Zakres wartości, w którym z określonym prawdopodobieństwem mieści się prawdziwy efekt w populacji.
- Badanie przekrojowe
- Badanie obserwacyjne analizujące związek między zmiennymi w jednym momencie, bez ustalania zależności przyczynowo-skutkowej.
- Dieta śródziemnomorska
- Model żywienia oparty m.in. na warzywach, owocach, rybach, oliwie z oliwek i produktach pełnoziarnistych.