Najważniejsze
- •Ponad 18,1 mln dorosłych Polaków ma nadmierną masę ciała, a ponad 13 mln – podwyższone stężenie cholesterolu LDL.
- •Nadciśnienie tętnicze dotyczy 38,5 proc. dorosłej populacji, czyli około 12 mln osób; około 4 mln pacjentów nie przyjmuje leków.
- •Niemal 900 tys. osób może żyć z nierozpoznaną cukrzycą, co wskazuje na potrzebę skuteczniejszej diagnostyki chorób metabolicznych.
- •Odsetek osób palących spadł w ciągu dwóch dekad z 31 proc. do około 15,2–17 proc., ale poprawa kontroli ciśnienia dotyczy głównie osób po 50. roku życia.
- •WOBASZ3 objął mieszkańców 107 gmin we wszystkich 16 województwach; wyniki mają wspierać planowanie profilaktyki chorób układu krążenia.
Badanie WOBASZ3 pokazuje, że ponad 18 mln dorosłych Polaków ma nadmierną masę ciała. Mimo poprawy kontroli ciśnienia tętniczego miliony osób nadal wymagają diagnozy i leczenia.

Narodowy Instytut Kardiologii zaprezentował 14 września w Warszawie wyniki badania WOBASZ3. Z danych wynika, że ponad 18,1 mln dorosłych Polaków ma nadmierną masę ciała. Jednocześnie odsetek osób palących spadł w ciągu dwóch dekad z 31 proc. do około 15,2–17 proc., zależnie od przyjętej interpretacji raportu.
Nadciśnienie i nierozpoznana cukrzyca
Nadciśnienie tętnicze dotyczy 38,5 proc. dorosłej populacji, czyli około 12 mln osób. Około 4 mln pacjentów nie przyjmuje leków. Wśród leczonych skuteczna kontrola ciśnienia występuje u 56 proc. osób. Badacze wskazali, że poprawa dotyczy przede wszystkim osób po 50. roku życia. W młodszej grupie wiekowej nie odnotowano podobnego postępu.
Badanie ujawniło także skalę nierozpoznanej cukrzycy. Niemal 900 tys. Polaków żyje z chorobą, o której nie wie. Wyniki wskazują również na problem podwyższonego stężenia cholesterolu LDL, które — według przedstawionych danych — dotyczy ponad 13 mln osób. Poszczególne wskaźniki nadmiernej masy ciała zależą od zastosowanej definicji, między innymi od BMI, obwodu talii i wskaźnika talia–wzrost.
Zakres i znaczenie badania
WOBASZ3 objął losowo wybranych mieszkańców 107 gmin we wszystkich 16 województwach. Plan badania zakładał udział 10 tys. osób, a frekwencja wyniosła 58 proc. Uczestnicy wypełniali ankiety, przechodzili pomiary ciśnienia, wzrostu, masy ciała i obwodu talii, a także wykonywali laboratoryjne badania krwi i moczu. Dobrowolny udział może oznaczać, że osoby bardziej zainteresowane zdrowiem częściej zgłaszały się do badania. Raport nie uwzględnia również użytkowników e-papierosów.
WOBASZ3 to trzecia edycja projektu prowadzonego w Polsce od 20 lat. Porównanie wyników pozwala oceniać zmiany czynników ryzyka chorób układu krążenia oraz efekty profilaktyki. Ministerstwo Zdrowia zapowiada wykorzystanie danych przy planowaniu działań w ramach Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia. Dla systemu oznacza to konieczność lepszego wykrywania chorób metabolicznych oraz zapewnienia leczenia rosnącej liczbie pacjentów z nadwagą, cukrzycą i zaburzeniami lipidowymi.
Effectiveness of rosemary extract on the cardiovascular risk of emergency nursing professionals - an intervention study.
Revista da Escola de Enfermagem da U S P
Metodologia badania WOBASZ3
Metodologia badania WOBASZ3.
Skala głównych czynników ryzyka chorób układu krążenia w Polsce (badanie WOBASZ3)
| Czynnik ryzyka | Szacowana liczba osób (mln) | Uwagi |
|---|---|---|
| Nadmierna masa ciała | > 18,1 | Zależne od definicji (BMI, obwód talii) |
| Podwyższony cholesterol LDL | > 13 | - |
| Nadciśnienie tętnicze | ~ 12 | 38,5% dorosłej populacji |
| Nierozpoznana cukrzyca | ~ 0,9 | Pacjenci nieświadomi choroby |
Na podstawie wyników badania WOBASZ3, Narodowy Instytut Kardiologii.
Słownik pojęć
- BMI
- Wskaźnik masy ciała (Body Mass Index), obliczany jako masa ciała w kg podzielona przez kwadrat wysokości w metrach.
- Nadciśnienie tętnicze
- Stan, w którym ciśnienie tętnicze krwi jest stale podwyższone (powyżej 140/90 mmHg).
- Cholesterol LDL
- Lipoproteiny o niskiej gęstości, potocznie nazywane "złym cholesterolem", których nadmiar prowadzi do miażdżycy.
- Cukrzyca
- Grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się podwyższonym poziomem cukru we krwi.
- WOBASZ3
- Wieloośrodkowe ogólnopolskie badanie stanu zdrowia ludności, monitorujące czynniki ryzyka chorób układu krążenia.

