WOBASZ3: ponad 18 mln dorosłych Polaków ma nadmierną masę ciała

Komentarz redakcji

Narodowy Instytut Kardiologii przedstawił wyniki trzeciej edycji badania WOBASZ3. Dane wskazują na spadek odsetka palaczy i poprawę kontroli nadciśnienia, ale także na dużą skalę nadwagi, otyłości oraz nierozpoznanej cukrzycy.

Najważniejsze

  • Ponad 18,1 mln dorosłych Polaków ma nadmierną masę ciała, a ponad 13 mln – podwyższone stężenie cholesterolu LDL.
  • Nadciśnienie tętnicze dotyczy 38,5 proc. dorosłej populacji, czyli około 12 mln osób; około 4 mln pacjentów nie przyjmuje leków.
  • Niemal 900 tys. osób może żyć z nierozpoznaną cukrzycą, co wskazuje na potrzebę skuteczniejszej diagnostyki chorób metabolicznych.
  • Odsetek osób palących spadł w ciągu dwóch dekad z 31 proc. do około 15,2–17 proc., ale poprawa kontroli ciśnienia dotyczy głównie osób po 50. roku życia.
  • WOBASZ3 objął mieszkańców 107 gmin we wszystkich 16 województwach; wyniki mają wspierać planowanie profilaktyki chorób układu krążenia.
·
1 min

Badanie WOBASZ3 pokazuje, że ponad 18 mln dorosłych Polaków ma nadmierną masę ciała. Mimo poprawy kontroli ciśnienia tętniczego miliony osób nadal wymagają diagnozy i leczenia.

Pexels — https://kaboompics.com/
Pexels — https://kaboompics.com/

Narodowy Instytut Kardiologii zaprezentował 14 września w Warszawie wyniki badania WOBASZ3. Z danych wynika, że ponad 18,1 mln dorosłych Polaków ma nadmierną masę ciała. Jednocześnie odsetek osób palących spadł w ciągu dwóch dekad z 31 proc. do około 15,2–17 proc., zależnie od przyjętej interpretacji raportu.

Nadciśnienie i nierozpoznana cukrzyca

Nadciśnienie tętnicze dotyczy 38,5 proc. dorosłej populacji, czyli około 12 mln osób. Około 4 mln pacjentów nie przyjmuje leków. Wśród leczonych skuteczna kontrola ciśnienia występuje u 56 proc. osób. Badacze wskazali, że poprawa dotyczy przede wszystkim osób po 50. roku życia. W młodszej grupie wiekowej nie odnotowano podobnego postępu.

Badanie ujawniło także skalę nierozpoznanej cukrzycy. Niemal 900 tys. Polaków żyje z chorobą, o której nie wie. Wyniki wskazują również na problem podwyższonego stężenia cholesterolu LDL, które — według przedstawionych danych — dotyczy ponad 13 mln osób. Poszczególne wskaźniki nadmiernej masy ciała zależą od zastosowanej definicji, między innymi od BMI, obwodu talii i wskaźnika talia–wzrost.

Zakres i znaczenie badania

WOBASZ3 objął losowo wybranych mieszkańców 107 gmin we wszystkich 16 województwach. Plan badania zakładał udział 10 tys. osób, a frekwencja wyniosła 58 proc. Uczestnicy wypełniali ankiety, przechodzili pomiary ciśnienia, wzrostu, masy ciała i obwodu talii, a także wykonywali laboratoryjne badania krwi i moczu. Dobrowolny udział może oznaczać, że osoby bardziej zainteresowane zdrowiem częściej zgłaszały się do badania. Raport nie uwzględnia również użytkowników e-papierosów.

WOBASZ3 to trzecia edycja projektu prowadzonego w Polsce od 20 lat. Porównanie wyników pozwala oceniać zmiany czynników ryzyka chorób układu krążenia oraz efekty profilaktyki. Ministerstwo Zdrowia zapowiada wykorzystanie danych przy planowaniu działań w ramach Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia. Dla systemu oznacza to konieczność lepszego wykrywania chorób metabolicznych oraz zapewnienia leczenia rosnącej liczbie pacjentów z nadwagą, cukrzycą i zaburzeniami lipidowymi.

Effectiveness of rosemary extract on the cardiovascular risk of emergency nursing professionals - an intervention study.

Revista da Escola de Enfermagem da U S P

Metodologia badania WOBASZ3

107 gmin
Zasięg badania
Losowo wybrani mieszkańcy 107 gmin.
10 tys. osób
Planowana próba
Założona liczba uczestników.
58%
Frekwencja
Realny odsetek osób, które wzięły udział w badaniu.

Metodologia badania WOBASZ3.

Skala głównych czynników ryzyka chorób układu krążenia w Polsce (badanie WOBASZ3)

Czynnik ryzykaSzacowana liczba osób (mln)Uwagi
Nadmierna masa ciała> 18,1Zależne od definicji (BMI, obwód talii)
Podwyższony cholesterol LDL> 13-
Nadciśnienie tętnicze~ 1238,5% dorosłej populacji
Nierozpoznana cukrzyca~ 0,9Pacjenci nieświadomi choroby

Na podstawie wyników badania WOBASZ3, Narodowy Instytut Kardiologii.

Słownik pojęć

BMI
Wskaźnik masy ciała (Body Mass Index), obliczany jako masa ciała w kg podzielona przez kwadrat wysokości w metrach.
Nadciśnienie tętnicze
Stan, w którym ciśnienie tętnicze krwi jest stale podwyższone (powyżej 140/90 mmHg).
Cholesterol LDL
Lipoproteiny o niskiej gęstości, potocznie nazywane "złym cholesterolem", których nadmiar prowadzi do miażdżycy.
Cukrzyca
Grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się podwyższonym poziomem cukru we krwi.
WOBASZ3
Wieloośrodkowe ogólnopolskie badanie stanu zdrowia ludności, monitorujące czynniki ryzyka chorób układu krążenia.

Najczęstsze pytania

Jakie znaczenie mają wyniki badania WOBASZ3 dla systemu ochrony zdrowia?
Tak, wyniki badania WOBASZ3 zostaną wykorzystane przez Ministerstwo Zdrowia do planowania działań w ramach Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia, aby lepiej wykrywać i leczyć choroby metaboliczne.
Jakie konkretnie badania przechodzili uczestnicy projektu WOBASZ3?
W badaniu mierzono m.in. masę ciała, obwód talii, ciśnienie tętnicze, a także wykonywano badania laboratoryjne krwi i moczu w celu oceny stanu zdrowia uczestników.
Czy wyniki badania WOBASZ3 są reprezentatywne dla całego społeczeństwa?
W badaniu wzięło udział 58% osób z losowo wybranej grupy 10 tys. mieszkańców 107 gmin. Badacze zaznaczają, że dobrowolność udziału mogła wpłynąć na to, że częściej zgłaszały się osoby bardziej zainteresowane zdrowiem.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Palenie i BMI najlepiej prognozują ryzyko chorób przewlekłych

Szwajcarscy epidemiolodzy przeanalizowali dane ponad 76 tysięcy uczestników projektu UK Biobank z okresu ponad dziesięciu lat. Badanie porównujące trzynaście wskaźników stylu życia opublikowano w czasopiśmie „BMC Medicine”. Wykazało ono, że styl życia najsilniej wpływa na ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2.

5 sierpnia 2026

Choroby serca zaczynają się już w szkolnej ławce! WOBASZ DZIECI ma temu zapobiec

Od września 2026 r. Ministerstwo Zdrowia, we współpracy z resortami edukacji i sportu, uruchomi program WOBASZ DZIECI – największe dotąd w Polsce badanie zdrowia dzieci i młodzieży. Ponad 300 mobilnych zespołów przebada ok. 3,5 tys. uczniów w wieku 7–18 lat w 107 gminach, analizując czynniki ryzyka chorób układu krążenia. Udział w projekcie będzie dobrowolny i możliwy wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody rodziców lub opiekunów.

7 maja 2026

Badanie Lund University: samo BMI gorzej wykrywa ryzyko cukrzycy, chorób nerek i serca

Badacze z Lund University i AstraZeneca przedstawili 19 maja wyniki analizy danych 489 311 uczestników UK Biobank, opublikowane w „eBioMedicine”. Z badania wynika, że połączenie BMI z procentem tkanki tłuszczowej i obwodem talii lepiej identyfikuje ryzyko cukrzycy typu 2, przewlekłej choroby nerek i incydentów sercowo-naczyniowych niż sam wskaźnik BMI.

21 maja 2026

Eksperci biją na alarm: otyłość to choroba, której wciąż nie widzimy

Europejski Dzień Walki z Otyłością stał się w tym roku okazją do przypomnienia danych WHO o skali nadwagi i otyłości na świecie oraz ostrzeżeń dotyczących dzieci i młodzieży. Eksperci podkreślają, że otyłość jest klasyfikowana w ICD-10 i wymaga rozpoznania oraz leczenia, choć polskie dane na temat skali problemu pozostają rozproszone i niejednolite.

23 maja 2026

Ponad 50% Polaków nie stosuje się do zaleceń lekarzy

Ponad 50 proc. pacjentów w Polsce ignoruje zalecenia lekarzy, a skutkiem są większa liczba hospitalizacji oraz straty dla systemu ochrony zdrowia szacowane na ponad 20 mld zł rocznie. Eksperci podkreślają, że problem dotyczy nie tylko przyjmowania leków, ale też stylu życia, diety i regularnych kontroli, a jego skala może być niedoszacowana. Zwracają uwagę, że poprawa relacji lekarz–pacjent i zmiany systemowe, wzorowane m.in. na Portugalii, mogłyby znacząco poprawić wyniki leczenia.

29 kwietnia 2026

Co czwarta osoba z prawidłowym BMI spełnia kryteria klinicznej otyłości

Naukowcy z Keck Medicine of USC przeanalizowali dane 5642 dorosłych z amerykańskiego badania NHANES z lat 2021–2023. Wyniki pokazują, że wskaźnik BMI może pomijać część osób z nadmiarem tkanki tłuszczowej i związanymi z nim problemami zdrowotnymi.

4 czerwca 2026

StartSzukaj