Najważniejsze
- •Nadciśnienie tętnicze dotyka już 11,5 mln dorosłych Polaków (w tym 10% osób w wieku 20–35 lat), a 9 mln zmaga się z otyłością.
- •Aż 33% dorosłych Polaków nie podejmuje żadnej aktywności fizycznej w ciągu tygodnia; WHO zaleca 150–300 minut umiarkowanego wysiłku tygodniowo.
- •Choroby układu krążenia odpowiadają za 35–40% zgonów w Polsce, stanowiąc główną przyczynę śmiertelności w kraju.
- •Eksperci kardiologii zalecają rygorystyczną kontrolę cholesterolu LDL (poniżej 55 mg/dl po zawale) oraz regularne, domowe pomiary ciśnienia i tętna.
Z okazji Światowego Dnia Serca, przypadającego 29 września 2026 r., kardiolodzy prof. Łukasz Małek i prof. Maciej Wybraniec przedstawili najnowsze dane epidemiologiczne dotyczące chorób układu krążenia w Polsce.
@CowZdrowiu
#kardiologia #zdrowie #pacjent
Z okazji Światowego Dnia Serca, przypadającego 29 września 2026 roku, kardiolodzy prof. Łukasz Małek oraz prof. Maciej Wybraniec przedstawili aktualne dane epidemiologiczne dotyczące chorób układu krążenia w Polsce oraz najnowsze wytyczne profilaktyczne. Eksperci zaapelowali do społeczeństwa o zwiększenie cotygodniowej aktywności fizycznej i regularne monitorowanie kluczowych parametrów krwi oraz ciśnienia tętniczego.
Epidemia chorób układu krążenia w Polsce
Według wyników badania WOBASZ III w Polsce na nadciśnienie tętnicze choruje obecnie 11,5 miliona dorosłych. Problem ten dotyka już 10% osób w wieku od 20 do 35 lat. Dodatkowo aż 9 milionów Polaków zmaga się z otyłością, a dynamika jej wzrostu wśród dzieci i młodzieży należy do najwyższych w Europie.
Z badania MultiSport Index 2025 wynika z kolei, że 33% dorosłych mieszkańców kraju nie podejmuje żadnej aktywności fizycznej w ciągu tygodnia. W odpowiedzi na te statystyki specjaliści przypominają o wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), która zaleca osobom dorosłym od 150 do 300 minut umiarkowanego wysiłku fizycznego tygodniowo.
Normy lipidowe, migotanie przedsionków i bariery systemowe
Obok aktywności ruchowej kardiolodzy kładą duży nacisk na ścisłe przestrzeganie norm lipidowych. Wytyczne Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego wskazują, że docelowy poziom cholesterolu LDL u pacjentów po przebytym zawale serca powinien wynosić poniżej 55 mg/dl.
Eksperci zwracają również uwagę na zagrożenie ze strony migotania przedsionków. Ta arytmia występuje u około 5% populacji po 60. roku życia i odpowiada za 20–25% udarów niedokrwiennych mózgu. Z tego powodu w Górnośląskim Centrum Medycznym w Katowicach-Ochojcu specjaliści prowadzą badanie kliniczne PILOS AF, dotyczące zabiegowego leczenia migotania przedsionków u pacjentów po udarze.
Przedstawione dane wpisują się w szerszy kryzys epidemiologiczny – choroby układu krążenia stanowią główną przyczynę zgonów w Polsce i odpowiadają za 35–40% wszystkich przypadków śmiertelnych. Publiczny system ochrony zdrowia boryka się jednak z barierami dostępowymi. Średni czas oczekiwania na rutynową wizytę profilaktyczną u kardiologa w ramach NFZ wynosi od kilku do kilkunastu miesięcy. Taka sytuacja skłania lekarzy do promowania samodzielnych pomiarów ciśnienia i tętna w warunkach domowych oraz korzystania z komercyjnych pakietów badań laboratoryjnych.
Utrzymywanie się obecnych trendów braku aktywności fizycznej i wysokiego poziomu czynników ryzyka spowoduje dalszy wzrost liczby nagłych zdarzeń sercowo-naczyniowych, co znacząco obciąży budżet systemu ochrony zdrowia. Skuteczna profilaktyka oparta na codziennym ruchu i regularnej kontroli wskaźników zdrowotnych pozostaje jedynym sposobem na obniżenie wskaźników śmiertelności.
Statystyki epidemiologiczne i normy profilaktyki kardiologicznej w Polsce
| Parametr / Wskaźnik | Wartość | Kontekst / Źródło |
|---|---|---|
| Liczba dorosłych z nadciśnieniem tętniczym | 11,5 mln | Badanie WOBASZ III |
| Nadciśnienie wśród osób w wieku 20–35 lat | 10% | Badanie WOBASZ III |
| Liczba dorosłych Polaków z otyłością | 9 mln | Dane epidemiologiczne |
| Brak jakiejkolwiek aktywności fizycznej | 33% dorosłych | Badanie MultiSport Index 2025 |
| Zalecana aktywność fizyczna (WHO) | 150–300 min/tydz. | Umiarkowany wysiłek dla dorosłych |
| Docelowy poziom LDL po zawale serca | < 55 mg/dl | Wytyczne Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego |
| Częstość migotania przedsionków (>60 r.ż.) | ok. 5% | Przyczyna 20–25% udarów niedokrwiennych |
| Udział chorób krążenia w zgonach ogółem | 35–40% | Główna przyczyna śmiertelności w Polsce |
Organizacja pacjentów ukierunkowana na profilaktykę
Wskaźniki i zalecenia profilaktyki kardiologicznej
Opracowanie na podstawie danych PTK, WHO oraz badania WOBASZ III
Exercise Training in High-Risk Populations: A Scientific Statement From the American Heart Association.
Circulation
Słownik pojęć
- Nadciśnienie tętnicze
- Przewlekłe schorzenie układu krążenia charakteryzujące się stałym lub okresowym podwyższeniem ciśnienia tętniczego krwi powyżej normy (najczęściej ≥140/90 mmHg).
- Cholesterol LDL
- Frakcja cholesterolu o niskiej gęstości, tzw. zły cholesterol; jego wysokie stężenie we krwi prowadzi do powstawania blaszki miażdżycowej i zwężenia naczyń.
- Migotanie przedsionków
- Najczęstsza utrwalona lub napadowa arytmia serca, polegająca na nieskoordynowanej akcji przedsionków; znacznie podnosi ryzyko powstawania skrzepów i udaru mózgu.
- Udar niedokrwienny mózgu
- Niezapalne obumarcie części tkanki mózgowej w wyniku zatrzymania dopływu krwi, powszechnie wywołane zamknięciem naczynia przez zator lub skrzep.
- Badanie PILOS AF
- Randomizowane badanie kliniczne prowadzone w Górnośląskim Centrum Medycznym w Katowicach-Ochojcu, oceniasjące zabiegowe leczenie migotania przedsionków po udarze.
