Najważniejsze
- •Aby obniżyć ryzyko chorób serca o ponad 30%, potrzeba 560–610 minut umiarkowanej lub intensywnej aktywności fizycznej tygodniowo.
- •Zalecane przez badaczy normy są niemal czterokrotnie wyższe niż obecne wytyczne WHO (150 minut tygodniowo).
- •Dotychczasowe minimum WHO redukuje ryzyko chorób układu krążenia jedynie o 8 do 9 procent.
- •Osoby o niższej kondycji fizycznej potrzebują o 30–50 minut ćwiczeń tygodniowo więcej niż osoby wysportowane, aby uzyskać podobną ochronę serca.
- •Wnioski wyciągnięto na podstawie analizy danych 17 088 uczestników UK Biobank za pomocą obiektywnych pomiarów akcelerometrem.
Badacze z Politechniki w Makau wykazali, że aby obniżyć ryzyko chorób serca o ponad 30%, potrzeba od 560 do 610 minut aktywności fizycznej tygodniowo. Wynik ten niemal czterokrotnie przekracza obecne zalecenia WHO.
Porównanie rekomendacji dotyczących tygodniowej aktywności fizycznej
Zalecenia autorów badania (560-610 min/tydz.)
Dotychczasowe normy WHO (150 min/tydz.)
Badacze z Politechniki w Makau przeanalizowali dane z brytyjskiego biobanku (UK Biobank). Wyniki ich pracy ukazały się w sierpniu 2026 roku w czasopiśmie „British Journal of Sports Medicine”. Autorzy wykazali, że aby obniżyć ryzyko chorób układu krążenia o ponad 30%, należy poświęcić na umiarkowaną lub intensywną aktywność fizyczną od 560 do 610 minut tygodniowo. Taki wymiar ruchu niemal czterokrotnie przekracza obecne zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), które wynoszą 150 minut na tydzień. Realizacja dotychczasowego minimum WHO zmniejsza ryzyko sercowo-naczyniowe zaledwie o 8–9%.
Do ostatecznej analizy naukowcy zakwalifikowali dane 17 088 osób, których średnia wieku wynosiła 57,4 roku. Kobiety stanowiły 56% badanej grupy, a 96% uczestników było rasy białej. W latach 2013–2015 uczestnicy nosili akcelerometry na nadgarstku nieprzerwanie przez siedem dni. Autorzy badania śledzili stan ich zdrowia średnio przez 7,8 roku. W tym okresie odnotowano 1233 zdarzenia sercowo-naczyniowe: 874 przypadki migotania przedsionków, 156 zawałów serca, 111 przypadków niewydolności serca oraz 92 udary mózgu.
Metodologia i znaczenie wydolności krążeniowej
Zalecane przez autorów 560–610 minut aktywności oznacza, że na ćwiczenia – takie jak szybki marsz, bieg czy jazda na rowerze – należy poświęcić około 80–87 minut dziennie. Dotychczasowa norma WHO opierała się na subiektywnych kwestionariuszach, w których uczestnicy często zawyżali poziom rzeczywistego wysiłku. Wykorzystanie obiektywnych pomiarów z akcelerometrów pozwoliło zweryfikować te dane. Dodatkowo badacze zastosowali analizę genetyczną metodą randomizacji mendlowskiej. Wykazała ona silny związek przyczynowo-skutkowy między wyższą wydolnością krążeniowo-oddechową (VO2 max) a niższym ryzykiem niewydolności serca. Zależność ta okazała się słabsza w przypadku genetycznych markerów samej aktywności ruchowej. Ponadto osoby o najniższej sprawności fizycznej potrzebowały od 30 do 50 minut aktywności tygodniowo więcej niż osoby wysportowane, aby osiągnąć zbliżony poziom ochrony serca.
Ograniczenia badania i wyzwania dla zdrowia publicznego
Autorzy badania zastrzegają, że kohorta UK Biobank jest obciążona tak zwanym błędem zdrowego ochotnika, a 96% grupy stanowią osoby rasy białej w średnim wieku. Naukowcy założyli również, że siedmiodniowy pomiar z lat 2013–2015 odzwierciedlał styl życia uczestników przez kolejne lata obserwacji. Publikacja nie wyjaśnia szczegółowo kryteriów, na mocy których z początkowej grupy wykluczono ponad 86 tysięcy osób. W pracy zabrakło także opinii kardiologów klinicznych na temat bezpieczeństwa tak intensywnego wysiłku u osób starszych. Mimo to uzyskane wyniki mogą skłonić instytucje zdrowia publicznego do zmiany dotychczasowych norm. Eksperci medyczni stają jednak przed dylematem, czy podniesienie poprzeczki nie zniechęci pacjentów do podejmowania jakiejkolwiek aktywności.
Zdarzenia sercowo-naczyniowe zarejestrowane podczas 7,8 roku obserwacji uczestników badania
| Rodzaj zdarzenia sercowo-naczyniowego | Liczba zarejestrowanych przypadków |
|---|---|
| Migotanie przedsionków | 874 |
| Zawał serca | 156 |
| Niewydolność serca | 111 |
| Udar mózgu | 92 |
| Suma zdarzeń sercowo-naczyniowych | 1233 |
Opracowanie własne na podstawie danych z analizy UK Biobank opublikowanej w British Journal of Sports Medicine.
Różnice w redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego w zależności od objętości treningowej
Źródło danych: Analiza Politechniki w Makau opublikowana w BJSM, sierpień 2026.
Słownik pojęć
- Akcelerometr
- Urządzenie służące do pomiaru przyspieszenia liniowego i kątowego. W badaniach medycznych noszone na nadgarstku pozwala na obiektywne rejestrowanie czasu trwania i intensywności aktywności fizycznej pacjenta.
- VO2 max
- Wskaźnik określający maksymalną ilość tlenu, jaką organizm może pobrać i zużyć podczas intensywnego wysiłku fizycznego. Jest kluczowym miernikiem wydolności krążeniowo-oddechowej.
- Randomizacja mendlowska
- Metoda analizy statystycznej wykorzystująca warianty genetyczne jako zmienne instrumentalne. Pozwala ona na ocenę związków przyczynowo-skutkowych pomiędzy czynnikami ryzyka (np. wydolnością fizyczną) a wystąpieniem choroby, minimalizując błędy wynikające z czynników zakłócających.
- Migotanie przedsionków
- Zaburzenie rytmu serca charakteryzujące się nieskoordynowanym, szybkim i chaotycznym skurczem przedsionków. Zwiększa ryzyko powstawania skrzeplin i udaru mózgu.
- Błąd zdrowego ochotnika
- Błąd systematyczny w badaniach kohortowych, polegający na tym, że osoby zgłaszające się dobrowolnie do długofalowych badań zdrowotnych są zazwyczaj zdrowsze, bardziej aktywne fizycznie i lepiej wyedukowane niż średnia populacja.
