Najważniejsze
- •Badanie BJSM na danych 17 088 uczestników UK Biobank wykazało, że większa tygodniowa aktywność umiarkowana do intensywnej wiązała się z niższym ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych.
- •Około 150 minut aktywności tygodniowo było związane z ok. 8–9 proc. niższym ryzykiem, co wspiera obecne zalecenia WHO i NHS jako praktyczne minimum.
- •Ponad 30-proc. redukcję ryzyka obserwacyjnie wiązano z poziomem ok. 560–610 minut tygodniowo, ale eksperci podkreślają, że nie należy traktować tego jako nowego prostego celu zdrowia publicznego.
- •Osoby o niższej wydolności potrzebowały zwykle o 30–50 minut więcej aktywności tygodniowo niż osoby najbardziej sprawne, by osiągnąć podobny poziom korzyści.
- •To pojedyncze badanie obserwacyjne z ograniczoną możliwością uogólniania wyników, dlatego najważniejszy praktyczny przekaz pozostaje bez zmian: 150 minut tygodniowo to nadal aktualny punkt odniesienia.
Badanie opublikowane w BJSM, obejmujące 17 088 osób z UK Biobank, wiąże wyższy tygodniowy poziom aktywności fizycznej z niższym ryzykiem sercowo-naczyniowym. Ponad 30-proc. spadek ryzyka obserwowano przy 560–610 minutach ruchu tygodniowo.
Badacze z Macao Polytechnic University opublikowali 19 maja w „British Journal of Sports Medicine” analizę danych 17 088 uczestników UK Biobank z Wielkiej Brytanii. Wyniki wskazują, że wyższy tygodniowy poziom umiarkowanej do intensywnej aktywności fizycznej wiązał się z niższym ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych. Z modelu opisanego w pracy wynika, że ponad 30-proc. redukcję ryzyka obserwacyjnie powiązano z poziomem około 560–610 minut takiej aktywności tygodniowo.
Autorzy określili pracę jako badanie kohortowe z komponentem Mendelian randomisation, jednak główne liczby przywoływane w relacjach medialnych pochodzą przede wszystkim z części obserwacyjnej. Uczestnicy mieli średnio 57 lat, 56 proc. stanowiły kobiety, a 96 proc. badanych było białych. Poziom aktywności naukowcy mierzyli za pomocą urządzeń noszonych na nadgarstku przez siedem kolejnych dni, a wydolność krążeniowo-oddechową oszacowali na podstawie testu rowerowego i wskaźnika VO2 max.
Wyniki analizy
Średni czas obserwacji wyniósł 7,8 roku. W tym okresie badacze odnotowali 1233 zdarzenia sercowo-naczyniowe, w tym 874 przypadki migotania przedsionków, 156 zawałów serca, 111 przypadków niewydolności serca i 92 udary. Według przekazu opartego na publikacji osiąganie obecnego minimum 150 minut umiarkowanej do intensywnej aktywności tygodniowo wiązało się z około 8–9-proc. niższym ryzykiem takich zdarzeń.
Analiza sugerowała także różnice zależne od wydolności. Osoby o niższej sprawności potrzebowały około 30–50 minut więcej aktywności tygodniowo niż osoby o najwyższej wydolności, aby osiągnąć podobny poziom korzyści. Przykładowo poziom wiązany z 20-proc. redukcją ryzyka wynosił około 370 minut tygodniowo dla osób najmniej sprawnych i 340 minut dla najbardziej sprawnych.
Jak interpretować te dane
Eksperci cytowani przez Science Media Centre zwracają uwagę, że wyniku 560–610 minut nie należy traktować jako nowego, prostego celu zdrowia publicznego. Prof. Aiden Doherty z University of Oxford ocenił, że komunikat prasowy mógł nadmiernie wyostrzyć przekaz, choć sama praca wspiera obowiązujące minimum 150 minut tygodniowo. Z kolei prof. Steffen Petersen z Queen Mary University of London wskazał, że mocną stroną badania jest użycie obiektywnych pomiarów aktywności i sprawności.
Obecne wytyczne WHO i NHS zalecają co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności tygodniowo jako praktyczne minimum, a nie docelową dawkę dla wszystkich. Nowe badanie nie podważa tego zalecenia, lecz wpisuje się we wcześniejsze obserwacje, że większa aktywność zwykle wiąże się z większą korzyścią. Uogólnianie wyników pozostaje jednak ograniczone, ponieważ UK Biobank obejmuje głównie osoby białe, w średnim i starszym wieku, prawdopodobnie zdrowsze od ogółu populacji.
W praktyce najważniejszy przekaz dotyczący ochrony zdrowia pozostaje bez zmian: 150 minut tygodniowo nadal stanowi aktualny punkt odniesienia. Ewentualna zmiana zaleceń wymagałaby szerszego korpusu dowodów niż pojedyncze badanie obserwacyjne.
Jak interpretować 150 minut tygodniowo vs 560–610 minut tygodniowo?
150 minut tygodniowo
560–610 minut tygodniowo
Co pokazało badanie BJSM o ruchu i sercu?
Źródło: treść artykułu na podstawie publikacji w British Journal of Sports Medicine.
Najważniejsze liczby z badania BJSM i opisu kohorty
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Liczba uczestników | 17 088 |
| Średni wiek | 57 lat |
| Kobiety | 56% |
| Osoby białe | 96% |
| Czas pomiaru aktywności | 7 kolejnych dni |
| Średni czas obserwacji | 7,8 roku |
| Wszystkie zdarzenia sercowo-naczyniowe | 1233 |
| Migotanie przedsionków | 874 |
| Zawały serca | 156 |
| Niewydolność serca | 111 |
| Udary | 92 |
| Minimum aktywności wspierane przez wytyczne | 150 min/tydz. |
| Szacowany spadek ryzyka przy 150 min/tydz. | ok. 8–9% |
| Poziom aktywności wiązany z >30% redukcją ryzyka | ok. 560–610 min/tydz. |
| Poziom aktywności wiązany z 20% redukcją ryzyka u osób najmniej sprawnych | ok. 370 min/tydz. |
| Poziom aktywności wiązany z 20% redukcją ryzyka u osób najbardziej sprawnych | ok. 340 min/tydz. |
Źródło: treść artykułu na podstawie analizy BJSM i UK Biobank.
Słownik pojęć
- Aktywność umiarkowana do intensywnej (MVPA)
- Wysiłek fizyczny o nasileniu od umiarkowanego do dużego, np. szybki marsz, bieg, jazda na rowerze.
- Zdarzenia sercowo-naczyniowe
- Poważne incydenty dotyczące układu krążenia, np. zawał serca, udar, niewydolność serca czy migotanie przedsionków.
- Mendelian randomisation
- Metoda analityczna wykorzystująca dane genetyczne, by lepiej ocenić, czy obserwowany związek może mieć charakter przyczynowy.
- VO2 max
- Wskaźnik maksymalnego zużycia tlenu podczas wysiłku, używany do oceny wydolności krążeniowo-oddechowej.
- Badanie kohortowe
- Badanie obserwacyjne, w którym grupę uczestników śledzi się w czasie, aby sprawdzić związek między ekspozycją a późniejszymi zdarzeniami zdrowotnymi.
