Najważniejsze
- •Komunikat NTNU/CERG sugeruje, że już ok. 30 minut intensywnego wysiłku tygodniowo może wiązać się z korzyściami zdrowotnymi, ale nie jest to wynik jednego nowego, rozstrzygającego badania.
- •Kluczowe w przekazie jest natężenie wysiłku: około 85 proc. tętna maksymalnego, z wyraźną zadyszką i możliwością mówienia tylko krótkimi zdaniami.
- •Przywoływane liczby, takie jak 40–50 proc. niższe ryzyko przedwczesnej śmierci, dotyczą głównie zależności obserwacyjnych, a nie prostego dowodu przyczynowo-skutkowego.
- •Przekaz nie zastępuje zaleceń WHO dotyczących 150–300 minut umiarkowanej lub 75–150 minut intensywnej aktywności tygodniowo, lecz sugeruje, że korzyści mogą pojawiać się już przy mniejszej dawce ruchu.
- •Materiał ma częściowo charakter popularyzatorski i promuje szerszą koncepcję oceny aktywności przez intensywność oraz wskaźnik AQ, dlatego wymaga ostrożnej interpretacji.
Badacze z NTNU i CERG poinformowali 15 maja, że ok. 30 minut intensywnego wysiłku tygodniowo może przynosić korzyści zdrowotne. Przekaz ten oparto jednak na wcześniejszych analizach, a nie na jednym nowym badaniu.
Naukowcy z Norwegian University of Science and Technology oraz ośrodka CERG poinformowali 15 maja 2026 r., że już około 30 minut intensywnego wysiłku tygodniowo może przynosić korzyści zdrowotne. Przedstawiają to jednak jako wniosek z około 20 lat wcześniejszych badań i analiz, a nie wynik jednego nowego badania, które rozstrzygałoby tę tezę.
Dzień później przekaz opisał serwis ScienceDaily, wskazując wśród autorów m.in. Ulrika Wisløffa, profesora NTNU i szefa CERG, oraz badaczkę Atefe R. Tari. Z materiału wynika, że kluczowe znaczenie ma nie długość treningu, lecz jego intensywność. Badacze podają, że wysiłek powinien odpowiadać mniej więcej 85 proc. tętna maksymalnego i być na tyle duży, by ćwiczący mógł mówić tylko krótkimi zdaniami oraz wyraźnie łapał oddech. Wisløff stwierdził w komunikacie, że taka aktywność poprawia wydolność krążeniowo-oddechową, którą zespół uznaje za ważny wskaźnik obecnego i przyszłego zdrowia.
W materiale pojawiają się też mocne liczby. Autorzy piszą o ponad 30 chorobach związanych ze stylem życia oraz o 40–50 proc. niższym ryzyku przedwczesnej śmierci u osób z dobrą wydolnością. Dane te przywołały zarówno NTNU/CERG, jak i ScienceDaily. Z dostępnych opisów wynika jednak, że chodzi głównie o zależności statystyczne obserwowane w badaniach kohortowych i obserwacyjnych, a nie o prosty dowód przyczynowy. Sam komunikat nie rozróżnia tego jasno.
Publikacje i odniesienia
Jako naukowe odniesienia wskazano trzy publikacje. Dotyczą one m.in. szczytowego poboru tlenu i śmiertelności wśród starszych dorosłych w Norwegii, zmian wydolności oraz ryzyka demencji, a także tygodniowej dawki ćwiczeń w norweskim badaniu HUNT. Materiał odwołuje się też do analiz dużych populacji, w tym badania AQ obejmującego ponad pół miliona osób w Azji.
Jednocześnie tekst nie pokazuje precyzyjnie, które twierdzenie wynika z której publikacji. W części dotyczącej HUNT pojawia się też niejednoznaczność dat: komunikat wspomina badanie z 2006 r. na 60 tys. osób, podczas gdy w piśmiennictwie widnieje publikacja opisana jako pochodząca z 2016 r.
Znaczenie komunikatu
Badacze promują przy tym szerszą ideę większego nacisku na intensywność wysiłku oraz wskaźnik AQ, który ma mierzyć aktywność za pomocą tętna, a nie tylko czasu ćwiczeń. Sprawia to, że komunikat ma częściowo charakter syntetycznego podsumowania i popularyzacji własnego programu badawczego.
Przekaz NTNU/CERG nie podważa obecnych zaleceń WHO, które zwykle mówią o 150–300 minutach umiarkowanej aktywności tygodniowo albo 75–150 minutach aktywności intensywnej, a także o ćwiczeniach siłowych. Badacze akcentują raczej, że korzyści mogą pojawiać się już przy mniejszej dawce, jeśli wysiłek jest odpowiednio intensywny. Nie jest to jednak to samo co populacyjne zalecenie optymalnego poziomu ruchu.
Komunikat może wzmocnić debatę o roli intensywności w wytycznych zdrowotnych. Dla medycyny i zdrowia publicznego oznacza to raczej dyskusję o uzupełnieniu zaleceń niż o zastąpieniu dłuższej aktywności, treningu siłowego i ograniczania siedzącego trybu życia.
Jak rozumieć przekaz o 30 minutach intensywnego wysiłku tygodniowo?
Źródło: opracowanie na podstawie opisywanego komunikatu i komentarza w artykule.
Najważniejsze liczby i progi przytoczone w materiale NTNU/CERG
| Wskaźnik / zalecenie | Wartość | Kontekst |
|---|---|---|
| Minimalna dawka intensywnego wysiłku wg przekazu | ok. 30 min/tydzień | Wniosek syntetyczny z wcześniejszych badań, nie jedno nowe badanie |
| Docelowa intensywność | ok. 85 proc. tętna maksymalnego | Wysiłek na tyle duży, by mówić tylko krótkimi zdaniami |
| Liczba chorób związanych ze stylem życia | ponad 30 | Tyle problemów zdrowotnych ma być powiązanych z niską wydolnością / stylem życia |
| Niższe ryzyko przedwczesnej śmierci | 40–50 proc. | Deklarowany związek u osób z dobrą wydolnością krążeniowo-oddechową |
| Zalecenia WHO: aktywność umiarkowana | 150–300 min/tydzień | Obowiązujące zalecenia populacyjne |
| Zalecenia WHO: aktywność intensywna | 75–150 min/tydzień | Alternatywny zakres dla wysiłku intensywnego |
Źródło: opracowanie na podstawie treści artykułu i cytowanego komunikatu NTNU/CERG.
Słownik pojęć
- Wydolność krążeniowo-oddechowa
- Zdolność organizmu do dostarczania tlenu do mięśni podczas wysiłku; jest ważnym wskaźnikiem sprawności i ryzyka zdrowotnego.
- Tętno maksymalne
- Najwyższa częstość pracy serca osiągana przy maksymalnym wysiłku; bywa używana do wyznaczania intensywności treningu.
- Badanie kohortowe
- Badanie obserwacyjne śledzące grupę osób w czasie, aby ocenić związki między ekspozycją a ryzykiem określonych zdarzeń zdrowotnych.
- Zależność statystyczna
- Współwystępowanie dwóch zjawisk w danych, które nie musi oznaczać, że jedno bezpośrednio powoduje drugie.
- VO2peak / szczytowy pobór tlenu
- Miara maksymalnej zdolności organizmu do wykorzystania tlenu podczas wysiłku, często stosowana do oceny wydolności.
- AQ
- Wspominany przez badaczy wskaźnik aktywności oparty bardziej na odpowiedzi tętna i intensywności niż na samym czasie ćwiczeń.
