Nowe dane z AAN: styl życia skuteczniejszy niż leki w Alzheimerze

Multimodalne interwencje stylu życia poprawiają funkcje poznawcze u pacjentów z łagodnym upośledzeniem poznawczym oraz we wczesnym stadium choroby Alzheimera wyraźniej niż przeciwciała monoklonalne – wynika z badań zaprezentowanych 18–22 kwietnia 2026 roku na dorocznym zjeździe Amerykańskiej Akademii Neurologii (AAN) w Chicago. Zespół pod kierownictwem neurologa Majida Fotuhiego, M.D., Ph.D., z Johns Hopkins University przeanalizował randomizowane badania z udziałem chorych w wieku około 71–73 lat z MCI lub wczesnym Alzheimerem. Do przeglądu włączono pięć prób z multimodalnymi interwencjami stylu życia oraz trzy duże badania fazy 3 dotyczące zatwierdzonych przez FDA przeciwciał monoklonalnych przeciw amyloidowi. Wszystkie prace raportowały wyniki w skali poznawczej ADAS-Cog i obejmowały grupy kontrolne. W badaniach nad interwencjami stylu życia, w których uczestniczyło od 25 do 120 pacjentów, odnotowano poprawę wyników ADAS-Cog od 1,3 do 2,6 punktu. Autorzy interpretują te zmiany jako mierzalny zysk poznawczy, często utrzymujący się po zakończeniu programu. Towarzyszyła mu poprawa funkcji wykonawczych, nastroju, szybkości chodu, jakości życia oraz niektórych biomarkerów. Interwencje obejmowały m.in. ćwiczenia fizyczne, trening poznawczy, elementy diety roślinnej, redukcję stresu, poprawę snu i wsparcie aktywności społecznej, przy zróżnicowanej intensywności i częstotliwości poszczególnych komponentów. W przeciwieństwie do tego, w trzech dużych badaniach przeciwciał monoklonalnych, w których uczestniczyły tysiące chorych z potwierdzoną obrazowo patologią amyloidową, wyniki ADAS-Cog pogarszały się we wszystkich grupach. Terapia przeciwciałami monoklonalnymi wiązała się jednak z zachowaniem 1,3–1,5 punktu w tej skali w porównaniu z placebo, co oznacza umiarkowane spowolnienie spadku. Badacze podkreślają, że leki skutecznie usuwają blaszki amyloidowe, ale przekłada się to na ograniczoną korzyść kliniczną. Gdy autorzy przeliczyli różnice między grupami na wartości procentowe, przeciwciała monoklonalne wykazały 27–32-procentowe „zachowanie” funkcji w stosunku do placebo. Dla interwencji stylu życia wskaźnik ten przekraczał 200 procent, co – zdaniem zespołu Fotuhiego – wskazuje na wielokrotnie większą względną korzyść poznawczą. „Te interwencje stylu życia wydają się silniejsze niż leki, które analizowaliśmy” – stwierdził Fotuhi w cytowanym oświadczeniu. Choroba Alzheimera jest schorzeniem wieloczynnikowym i rosnącym wyzwaniem dla zdrowia publicznego. Szacunki dla USA mówią o wzroście liczby chorych do około 14 milionów do 2060 roku. Dotychczasowe terapie antyamyloidowe, choć przełomowe naukowo i wprowadzane do realnej praktyki klinicznej, przynoszą niewielkie efekty w zakresie funkcji poznawczych. W środowisku neurologów rodzi to pytania o ich rolę w długoterminowym leczeniu. Fotuhi zapowiada dalsze badania nad poszczególnymi elementami interwencji, m.in. samym wysiłkiem fizycznym, oraz nad dokładniejszym pomiarem snu i diety. Autorzy podkreślają potrzebę precyzyjnych zaleceń dotyczących stylu życia jako pełnoprawnej strategii terapeutycznej, którą w przyszłości lekarze mogą łączyć z farmakoterapią, by lepiej chronić funkcje poznawcze pacjentów z wczesnym Alzheimerem.