Badania: Poranne drzemki zwiększają ryzyko zgonu u seniorów o 30 proc.

Dłuższe, częstsze i poranne drzemki w ciągu dnia u osób starszych wiążą się z wyraźnie wyższym ryzykiem zgonu – wynika z badania naukowców z Mass General Brigham w Bostonie i Rush University Medical Center, opublikowanego w „JAMA Network Open”. Analiza objęła 1338 seniorów, których obserwowano nawet przez 19 lat. Zespół badawczy wykorzystał dane z projektu Rush Memory and Aging Project, prowadzonego od końca lat 90. Uczestnicy od 2005 r. nosili przez 10 dni specjalne opaski na nadgarstkach, które rejestrowały okresy aktywności i odpoczynku. Pomiary powtarzano co roku, co pozwoliło obiektywnie ocenić długość drzemek, ich częstotliwość, porę dnia oraz zmienność z dnia na dzień. Autorzy wyliczyli, że każda dodatkowa godzina snu w dzień wiązała się ze wzrostem ryzyka zgonu o około 13 proc., a każda kolejna drzemka w ciągu doby – z około 7‑proc. wzrostem. Osoby, które drzemały głównie rano, miały o 30 proc. wyższe ryzyko zgonu w porównaniu z tymi, które odpoczywały głównie po południu. Nieregularne wzorce drzemek nie przekładały się istotnie na śmiertelność. – Nadmierne drzemki najprawdopodobniej wskazują na choroby podstawowe, przewlekłe schorzenia, zaburzenia snu lub rozregulowanie rytmu dobowego – komentuje główny autor badania, dr Chenlu Gao z Mass General Brigham. Podkreśla, że analiza pokazuje zależność statystyczną, a nie związek przyczynowo‑skutkowy, więc wyniki nie oznaczają, że same drzemki skracają życie. Badacze zwracają uwagę, że nadmierna senność dzienna u seniorów może towarzyszyć m.in. chorobom układu sercowo‑naczyniowego, cukrzycy, przewlekłym chorobom układu oddechowego, zespołowi metabolicznemu, przewlekłemu bólowi, zaburzeniom nastroju oraz chorobom neurodegeneracyjnym. Częste, długie drzemki lub zasypianie już w pierwszych godzinach dnia mogą więc być wczesnym sygnałem pogarszającego się stanu zdrowia. Szacuje się, że 20–60 proc. osób starszych regularnie ucina sobie krótką drzemkę w ciągu dnia. Wcześniejsze prace łączyły drzemki z większym ryzykiem m.in. chorób sercowo‑naczyniowych i neurodegeneracyjnych, ale zwykle opierały się na subiektywnych deklaracjach uczestników. Obecne badanie wykorzystuje obiektywne pomiary z urządzeń noszonych na nadgarstku, co – zdaniem autorów – zwiększa wiarygodność wyników. Naukowcy sugerują, że monitorowanie wzorców drzemek za pomocą opasek i zegarków może w przyszłości stać się narzędziem do wczesnej identyfikacji problemów zdrowotnych u seniorów i zapobiegania dalszemu pogorszeniu ich stanu. Podkreślają jednocześnie, że sporadyczne, krótkie drzemki – zwłaszcza we wczesnym popołudniu – pozostają normalnym elementem starzenia się i mogą działać regenerująco. Zespół planuje dalsze analizy, które mają pomóc ustalić, jak łączyć dane o drzemkach z innymi parametrami medycznymi. Dla praktyki klinicznej oznacza to rosnące znaczenie szczegółowego wywiadu na temat snu dziennego i większą czujność na nagłe zmiany w tym obszarze u starszych pacjentów.