Najważniejsze
- •Już 150 minut aktywności fizycznej tygodniowo wiązało się z 8–9 proc. niższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.
- •Silniejsza ochrona wymagała znacznie większej dawki ruchu: około 560–610 minut tygodniowo dla redukcji ryzyka przekraczającej 30 proc.
- •Badanie UK Biobank objęło 17 088 osób, a aktywność mierzono obiektywnie przez 7 dni za pomocą sensorów ruchu.
- •W analizie uwzględniono zarówno intensywność wysiłku, jak i wydolność krążeniowo-oddechową (VO2max); lepsza wydolność oznaczała większą korzyść przy mniejszym czasie ćwiczeń.
- •Wyniki są spójne z zaleceniami WHO i wspierają wniosek, że nawet standardowy poziom aktywności daje zauważalną korzyść dla serca.
Regularna aktywność fizyczna przez 150 minut tygodniowo wiąże się z 8–9-procentowym spadkiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych — wynika z analizy UK Biobank.
Najważniejsze liczby z badania UK Biobank
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Liczba uczestników | 17 088 |
| Okres zbierania danych o aktywności | 2013–2015 |
| Czas noszenia sensorów | 7 dni |
| Średni czas obserwacji | 7,85 roku |
| Liczba zdarzeń sercowo-naczyniowych | 1233 |
| Próg aktywności związany z 8–9% niższym ryzykiem | ≥150 minut tygodniowo |
| Aktywność dla >30% redukcji ryzyka | 560–610 minut tygodniowo |
| Rekomendacja WHO dla umiarkowanej aktywności | 150–300 minut tygodniowo |
| Rekomendacja WHO dla intensywnej aktywności | 75–150 minut tygodniowo |
Źródło: treść artykułu na podstawie analizy UK Biobank oraz zaleceń WHO.
Badania przeprowadzone w ramach UK Biobank wykazały, że osoby, które poświęcały na aktywność fizyczną co najmniej 150 minut tygodniowo, miały o 8–9 proc. niższe ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Analiza objęła 17 088 uczestników, a wyniki opublikowano w 2026 roku.
Dane o aktywności zebrano między 2013 a 2015 rokiem za pomocą sensorów ruchu. Uczestnicy nosili urządzenia przez siedem dni, a następnie obserwowano ich średnio przez 7,85 roku. W tym czasie odnotowano 1233 zdarzenia sercowo-naczyniowe, w tym zaburzenia rytmu serca, zawał serca, niewydolność serca i udar mózgu. Badacze oceniali zarówno poziom aktywności o umiarkowanej i wysokiej intensywności, jak i wydolność krążeniowo-oddechową mierzoną wskaźnikiem VO2max.
Autorzy zwracają uwagę, że próg 150 minut tygodniowo daje wyraźną, ale umiarkowaną ochronę. Aby uzyskać redukcję ryzyka przekraczającą 30 proc., potrzeba było już 560–610 minut aktywności tygodniowo, czyli około trzykrotnie lub czterokrotnie więcej niż w podstawowym wariancie. Osoby o niższej wydolności musiały poświęcić na ruch więcej czasu niż uczestnicy lepiej wytrenowani.
W analizie zastosowano też Mendelowską randomizację, czyli metodę, która wykorzystuje markery genetyczne do oceny możliwego związku przyczynowego. Wyniki tej części badania częściowo potwierdziły obserwacje kohortowe. Wyższa genetycznie uwarunkowana wydolność wiązała się z niższym ryzykiem niewydolności serca, natomiast związki między markerami genetycznymi a samą aktywnością fizyczną były słabsze i mniej spójne.
Wyniki wpisują się w zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia, która rekomenduje dorosłym 150–300 minut aktywności o umiarkowanej intensywności albo 75–150 minut intensywnego wysiłku tygodniowo. Choroby sercowo-naczyniowe pozostają jedną z głównych przyczyn zgonów na świecie, dlatego badania nad skutecznością codziennego ruchu mają znaczenie dla profilaktyki zdrowotnej.
W praktyce oznacza to, że nawet poziom aktywności uznawany za standardowy daje zauważalną korzyść. Jednocześnie autorzy sugerują, że osoby, które chcą uzyskać większą redukcję ryzyka, muszą liczyć się z dużo wyższym obciążeniem treningowym.
Jak ruch wpływa na ryzyko sercowo-naczyniowe
Źródło: artykuł na podstawie UK Biobank i analizy genetycznej.
Słownik pojęć
- UK Biobank
- Duża brytyjska baza badawcza obejmująca dane zdrowotne i biologiczne setek tysięcy uczestników.
- VO2max
- Maksymalna zdolność organizmu do pobierania i wykorzystywania tlenu; wskaźnik wydolności krążeniowo-oddechowej.
- Mendelska randomizacja
- Metoda badawcza wykorzystująca warianty genetyczne do oceny możliwego związku przyczynowego między cechą a chorobą.
- Zdarzenia sercowo-naczyniowe
- Niekorzystne incydenty dotyczące układu krążenia, np. zawał serca, udar mózgu, niewydolność serca czy zaburzenia rytmu.
- Aktywność umiarkowanej intensywności
- Ruch powodujący przyspieszenie oddechu i tętna, ale nadal pozwalający na rozmowę.
- Aktywność wysokiej intensywności
- Intensywny wysiłek wyraźnie podnoszący tętno i oddech, zwykle utrudniający swobodną rozmowę.
