Najważniejsze
- •WHO opublikowała nowy plan działania dotyczący chorób grzybiczych i oporności na leki przeciwgrzybicze, aby poprawić diagnostykę, leczenie i nadzór.
- •Choroby grzybicze dotyczą globalnie ponad 300 milionów osób rocznie i szczególnie groźne są dla pacjentów z obniżoną odpornością.
- •Narastająca oporność na leki przeciwgrzybicze jest napędzana m.in. przez ich szerokie stosowanie w medycynie, weterynarii, rolnictwie oraz obecność w środowisku.
- •WHO wskazuje cztery priorytetowe obszary działań: systemy ochrony zdrowia, rozwój terapii i diagnostyki, laboratoria i nadzór oraz czynniki środowiskowe w podejściu One Health.
- •Nowy blueprint ma pomóc państwom uzupełnić luki w diagnostyce, leczeniu, badaniach i przygotowaniu kadr oraz włączyć choroby grzybicze do strategii zdrowotnych i planów walki z opornością.
WHO opublikowała 30 czerwca nowy plan działania przeciwko chorobom grzybiczym i oporności na leki przeciwgrzybicze.
Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała 30 czerwca 2026 roku nowy plan działania dotyczący chorób grzybiczych i oporności na leki przeciwgrzybicze. Dokument „Blueprint for strengthening responses to fungal disease and antifungal resistance” ma pomóc państwom w lepszej diagnostyce, leczeniu i monitorowaniu zakażeń, które według WHO dotykają ponad 300 milionów osób rocznie.
WHO ostrzega, że coraz więcej grzybów staje się opornych na dostępne terapie. Problem nie dotyczy wyłącznie medycyny człowieka. Do narastania oporności przyczyniają się także szerokie stosowanie środków przeciwgrzybiczych w weterynarii i rolnictwie oraz obecność tych substancji w środowisku. Organizacja apeluje o odpowiedzialne używanie leków, aby zachować ich skuteczność w kolejnych latach.
Najbardziej narażone są osoby z osłabioną odpornością. WHO wymienia pacjentów po przeszczepach, chorych na nowotwory, osoby leczone na oddziałach intensywnej terapii oraz zakażonych HIV. U tych pacjentów inwazyjne zakażenia grzybicze mogą prowadzić do niewydolności narządów i zgonu. WHO podaje też, że choroby grzybicze powodują ciężkie zachorowania, przewlekłe powikłania oraz duże koszty społeczne i gospodarcze.
Dokument przygotowało ponad 150 ekspertów ze wszystkich regionów WHO. Powstał on na bazie wcześniejszej listy priorytetowych patogenów grzybiczych oraz doświadczeń związanych z programami dotyczącymi HIV, zaniedbanych chorób tropikalnych i oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. Autorzy planu wskazują, że państwa mają luki w diagnostyce, leczeniu, nadzorze, badaniach naukowych i przygotowaniu kadr, zwłaszcza tam, gdzie zasoby są ograniczone.
WHO proponuje działania w czterech wzajemnie powiązanych obszarach. Pierwszy dotyczy zdrowia publicznego i systemów ochrony zdrowia. Organizacja zaleca szkolenie personelu, wzmacnianie kontroli zakażeń oraz programy racjonalnego stosowania leków przeciwgrzybiczych. Drugi obszar obejmuje rozwój nowych terapii, lepszych testów diagnostycznych i mechanizmów finansowych, które mają wspierać innowacje. Trzeci filar dotyczy laboratoriów i nadzoru epidemiologicznego. Czwarty koncentruje się na czynnikach środowiskowych i społecznych w duchu podejścia One Health.
WHO podkreśla, że choroby grzybicze nadal zbyt rzadko trafiają do krajowych strategii zdrowotnych i planów walki z opornością na leki. Nowy blueprint ma dać krajom praktyczne narzędzie do porządkowania działań i ustalania priorytetów inwestycji. W praktyce oznacza to, że państwa będą musiały równolegle wzmacniać diagnostykę, dostęp do leków i nadzór nad zakażeniami, jeśli chcą ograniczyć skutki narastającej oporności.
The Global Antifungal Susceptibility Epidemiology of Trichophyton indotineae Indicating Voriconazole as an Alternative Therapy for Recalcitrant Dermatophytosis.
Mycoses
WHO blueprint: 4 filary walki z chorobami grzybiczymi
Na podstawie planu WHO opisanego w artykule i materiale UN News z 30.06.2026.
Słownik pojęć
- Choroby grzybicze
- Zakażenia wywoływane przez grzyby; mogą mieć postać łagodną (np. skóra, paznokcie) lub ciężką, inwazyjną.
- Oporność na leki przeciwgrzybicze
- Zdolność grzybów do przetrwania mimo leczenia lekami, które wcześniej były skuteczne.
- One Health
- Podejście zakładające wspólne uwzględnianie zdrowia ludzi, zwierząt, roślin i środowiska.
- Nadzór epidemiologiczny
- System zbierania i analizowania danych o zakażeniach w celu szybkiego wykrywania zagrożeń i planowania działań.
- Inwazyjne zakażenie grzybicze
- Ciężka postać infekcji, w której grzyb zakaża głębsze tkanki lub narządy, zagrażając życiu.
- Stewardship przeciwgrzybiczy
- Racjonalne, kontrolowane stosowanie leków przeciwgrzybiczych, aby ograniczać rozwój oporności.
