Najważniejsze
- •Instytut Matki i Dziecka rozpoczyna przygotowania do IV rundy badania WHO COSI w Polsce, która ma objąć ok. 6000 dzieci w wieku 7–9 lat oraz ich rodziców.
- •Celem badania jest monitorowanie skali nadwagi i otyłości u dzieci oraz zmian w stylu życia, m.in. aktywności fizycznej, śnie i sposobie odżywiania.
- •Poprzednia runda COSI z lat 2022/2023 wskazała, że nadmierna masa ciała występowała u 32,5 proc. ośmiolatków; częściej problem dotyczył chłopców niż dziewcząt.
- •Przywoływane w komunikacie dane z 2024 i 2023 r. pochodzą z odrębnych analiz, dlatego nie należy ich utożsamiać bezpośrednio z nową rundą COSI ani z wynikami na 2026 r.
- •Nowe dane z IV rundy mają pomóc ocenić, czy wcześniejsze trendy utrzymują się po pandemii i wesprzeć planowanie działań profilaktycznych w szkołach oraz zdrowiu publicznym.
Instytut Matki i Dziecka zapowiedział rozpoczęcie przygotowań do IV rundy badania WHO COSI w Polsce, która ma objąć ok. 6 tys. dzieci w wieku 7–9 lat i ich rodziców.
Instytut Matki i Dziecka zapowiedział 26–27 maja rozpoczęcie przygotowań do IV rundy badania WHO COSI w Polsce. W najbliższych tygodniach do udziału zostaną zaproszone wylosowane szkoły podstawowe z całego kraju, a samo badanie obejmie około 6 tys. dzieci w wieku 7–9 lat oraz ich rodziców.
Polską część projektu Childhood Obesity Surveillance Initiative realizuje Instytut Matki i Dziecka we współpracy ze Światową Organizacją Zdrowia. Badanie jest prowadzone w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021–2026, finansowanego przez Ministerstwo Zdrowia. Organizatorzy nie podali na razie szczegółowego harmonogramu rozpoczęcia badania ani kryteriów doboru szkół, poza informacją, że będą one losowane.
Jak przekazała prof. Anna Fijałkowska, kierująca projektem w Polsce, COSI służy monitorowaniu skali nadwagi i otyłości u dzieci oraz zmian związanych ze stylem życia, w tym aktywnością fizyczną, snem i sposobem odżywiania. Według organizatorów zebrane dane mają pomóc lepiej opisać współczesne wyzwania zdrowotne dzieci i wspierać planowanie działań profilaktycznych.
Wcześniejsze wyniki i zakres badania
Komunikat o nowej rundzie badania odwołuje się także do wyników wcześniejszych analiz, ale są to dane historyczne, a nie wyniki z 2026 r. Z poprzedniej rundy COSI, przeprowadzonej w latach 2022–2023, wynikało, że nadmierna masa ciała występowała u 32,5 proc. ośmiolatków w Polsce. W materiałach organizatorów podano również, że problem dotyczył 36,5 proc. chłopców i 28,7 proc. dziewcząt. W dostępnych materiałach nie przedstawiono jednak metodologicznej definicji „nadmiernej masy ciała”.
Osobno organizatorzy przywołali wyniki badań akcelerometrycznych prowadzonych w 2024 r. wśród ośmiolatków. Według tych danych normy aktywności fizycznej spełniało 45,1 proc. dzieci, a średni rzeczywisty czas snu wynosił 7 godzin i 23 minuty. Był to odrębny zestaw analiz niż reprezentacyjna runda COSI. Innym źródłem danych było badanie kohortowe z 2023 r., obejmujące 488 siedmiolatków, w którym raportowano nadmierną masę ciała u około jednej trzeciej dzieci oraz nieprawidłowości metaboliczne u części badanych.
Cel IV rundy COSI
COSI to powtarzalny program monitorowania nadwagi i otyłości dzieci, prowadzony w wielu krajach Europy. Jego celem jest porównywanie wyników między państwami i śledzenie zmian w czasie. W przypadku obecnego komunikatu chodzi o rozpoczęcie nowej rundy badania, a nie o publikację nowych wyników za 2026 r.
Kolejne dane z IV rundy mają pokazać, czy obserwowane wcześniej trendy utrzymują się także po okresie pandemii. Dla szkół i sektora zdrowia publicznego będą one podstawą do planowania dalszych działań profilaktycznych.
Co obejmuje badanie WHO COSI?
Na podstawie opisu IV rundy WHO COSI w artykule.
Najważniejsze liczby przywołane w komunikacie o badaniu WHO COSI
| Wskaźnik / badanie | Wynik |
|---|---|
| Planowana liczebność IV rundy COSI | ok. 6000 dzieci |
| Wiek uczestników IV rundy | 7–9 lat |
| Nadmierna masa ciała u ośmiolatków (COSI 2022/2023) | 32,5 proc. |
| Chłopcy z nadmierną masą ciała (COSI 2022/2023) | 36,5 proc. |
| Dziewczęta z nadmierną masą ciała (COSI 2022/2023) | 28,7 proc. |
| Dzieci spełniające normy aktywności fizycznej (badania akcelerometryczne 2024) | 45,1 proc. |
| Średni realny czas snu (badania akcelerometryczne 2024) | 7 godz. 23 min |
| Liczebność badania kohortowego z 2023 r. | 488 siedmiolatków |
| Nadmierna masa ciała w badaniu kohortowym 2023 | ok. 1/3 dzieci |
Źródło: dane z treści artykułu i przywołanych materiałów organizatorów.
Słownik pojęć
- WHO COSI
- Childhood Obesity Surveillance Initiative — międzynarodowy program monitorowania nadwagi i otyłości dzieci prowadzony we współpracy z WHO w wielu krajach Europy.
- Nadmierna masa ciała
- Określenie obejmujące zwykle nadwagę i otyłość, choć w artykule nie podano dokładnej definicji metodologicznej tego wskaźnika.
- Akcelerometr
- Urządzenie mierzące ruch, używane do obiektywnej oceny poziomu aktywności fizycznej i pośrednio wzorców snu.
- Badanie kohortowe
- Badanie obserwacyjne prowadzone w określonej grupie osób, pozwalające śledzić stan zdrowia i wybrane cechy tej grupy.
- Profilaktyka
- Działania mające zapobiegać chorobom lub ograniczać ich skutki, np. przez wczesne wykrywanie problemów zdrowotnych i promowanie zdrowych nawyków.
