Najważniejsze
- •Naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu znaleźli charakterystyczny wzorzec hormonów u kobiet z endometriozą, który może stać się podstawą prostego testu z krwi.
- •W badaniu porównano próbki 159 pacjentek z endometriozą i 57 zdrowych kobiet; model oparty na androgenach rozpoznawał chorobę z ponad 95-procentową skutecznością.
- •Szczególnie istotny okazał się 11-ketotestosteron oraz inne 11-utlenione androgeny, co sugeruje, że w endometriozie ważną rolę mogą odgrywać nie tylko estrogen i progesteron, ale też androgeny.
- •Nowy test mógłby skrócić wieloletnią drogę do diagnozy, która dziś często wymaga badań obrazowych, a czasem także laparoskopii.
- •Na tym etapie potrzebne są większe badania kliniczne i partnerzy do rozwoju technologii, zanim test trafi do praktyki.
Naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu ogłosili odkrycie hormonalnego wzorca, który może pomóc w opracowaniu testu krwi do szybszego wykrywania endometriozy.
Naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu poinformowali o odkryciu charakterystycznego wzorca hormonalnego u kobiet z endometriozą, który może stać się podstawą prostego testu krwi. Badanie opublikowano 7 lipca 2026 roku i pokazuje, że chorobę udało się z dużą skutecznością odróżnić od stanu zdrowia na podstawie profilu androgenów.
Zespół przeanalizował próbki krwi pobrane od 159 kobiet z potwierdzoną endometriozą oraz 57 zdrowych uczestniczek. Badacze skupili się na androgenach, czyli grupie hormonów obejmującej m.in. 11-utlenione androgeny produkowane przez nadnercza. W tej grupie szczególną uwagę zwrócił 11-ketotestosteron, którego poziom był podwyższony u pacjentek z endometriozą. Na podstawie całego zestawu markerów naukowcy prawidłowo zidentyfikowali ponad 95 proc. przypadków.
Autorzy badania podkreślają, że ich wyniki mogą zmienić podejście do diagnostyki choroby. Endometrioza jest dziś zwykle rozpoznawana późno, a w Wielkiej Brytanii średni czas od pierwszych objawów do diagnozy przekracza dziewięć lat. Potwierdzenie rozpoznania często wymaga inwazyjnych procedur, w tym zabiegu chirurgicznego, co dodatkowo wydłuża drogę pacjentek do leczenia.
Wyniki mają znaczenie także dlatego, że dotąd endometriozę opisywano głównie jako chorobę zależną od estrogenów i progesteronu. Nowe dane sugerują, że istotną rolę mogą odgrywać również androgeny. Jak wynika z komunikatów badaczy, lepsze zrozumienie tych mechanizmów może nie tylko pomóc w diagnozie, lecz także otworzyć drogę do nowych terapii ukierunkowanych na biologiczne przyczyny choroby.
Endometrioza dotyka około 190 milionów kobiet na świecie i wiąże się z przewlekłym bólem, stanem zapalnym oraz problemami z płodnością. Mimo skali problemu rozpoznanie wciąż bywa opóźnione, a pacjentki przez lata szukają przyczyny objawów. To sprawia, że nieinwazyjny test z krwi jest jednym z najbardziej oczekiwanych kierunków rozwoju diagnostyki.
Zespół z Edynburga rozpoczął już poszukiwania partnerów, którzy pomogą rozwinąć technologię i sprawdzić ją w większych badaniach klinicznych. Na tym etapie nie ma jednak informacji o dostępności testu w praktyce ani o kosztach jego wdrożenia. Kolejne badania mają pokazać, czy obiecujący wynik z obecnej analizy da się powtórzyć w szerszej grupie pacjentek.
Kluczowe dane z badania nad testem krwi na endometriozę
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Liczba pacjentek z endometriozą | 159 |
| Liczba zdrowych uczestniczek | 57 |
| Skuteczność rozpoznania modelu | ponad 95% |
| Szacowany czas do diagnozy w Wielkiej Brytanii | ponad 9 lat |
| Liczba kobiet na świecie dotkniętych endometriozą | około 190 mln |
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu i opisanych wyników badania z Uniwersytetu w Edynburgu.
Jak działa nowy kierunek diagnostyki endometriozy
Na podstawie opisu badania z Uniwersytetu w Edynburgu oraz przytoczonych danych z artykułu.
Słownik pojęć
- Endometrioza
- Choroba, w której tkanka podobna do błony śluzowej macicy rozwija się poza jamą macicy, powodując ból, stan zapalny i często problemy z płodnością.
- Androgeny
- Grupa hormonów steroidowych, do których należy m.in. testosteron; w badaniu analizowano ich profil we krwi.
- 11-utlenione androgeny
- Podgrupa androgenów produkowanych głównie przez nadnercza, badana jako potencjalny marker endometriozy.
- 11-ketotestosteron
- Jeden z androgenów, którego podwyższony poziom odnotowano u pacjentek z endometriozą.
- Laparoskopia
- Inwazyjny zabieg diagnostyczny wykonywany przez niewielkie nacięcia, często służący do potwierdzenia endometriozy.
- Marker biologiczny
- Mierzalna cecha organizmu, która może wskazywać na obecność choroby lub różnicę między grupami pacjentów.
