USG skuteczne w wykrywaniu głębokiej endometriozy. Wyniki badania z udziałem niemal 2 tysięcy pacjentek

Komentarz redakcji

Międzynarodowy zespół badaczy ocenił transwaginalne USG w diagnostyce głębokiej endometriozy i uzyskał wysokie parametry skuteczności. Badanie objęło pacjentki z ośmiu ośrodków w ośmiu krajach, a część wyników potwierdzono podczas laparoskopii. Rezultaty sugerują, że nieinwazyjne USG może ułatwić szybsze rozpoznanie choroby.

Najważniejsze

  • Transwaginalne USG wykazało wysoką skuteczność w wykrywaniu głębokiej endometriozy: czułość 95 proc., specyficzność 80 proc. i PPV 95 proc.
  • Badanie było prospektywne i wieloośrodkowe — objęło 1796 pacjentek z podejrzeniem endometriozy, a u 1182 z nich wyniki porównano z laparoskopią.
  • Najlepszą czułość USG uzyskano dla zmian w jelicie (87 proc.), a najwyższą specyficzność dla zmian w pęcherzu (99 proc.).
  • W badanej grupie dominowały typowe objawy endometriozy: bolesne miesiączki zgłaszało 92 proc. pacjentek, a problemy z płodnością 32 proc.
  • Autorzy sugerują, że USG może ograniczyć potrzebę stosowania bardziej inwazyjnej diagnostyki i przyspieszyć rozpoznanie oraz planowanie leczenia.
·
1 min

Transwaginalne USG wykazało wysoką skuteczność w wykrywaniu głębokiej endometriozy w międzynarodowym badaniu z udziałem 1796 pacjentek.

Wikimedia Commons — DataBase Center for Life Science (DBCLS) (CC BY 4.0)
Wikimedia Commons — DataBase Center for Life Science (DBCLS) (CC BY 4.0)

Międzynarodowy zespół badawczy potwierdził wysoką dokładność transwaginalnego USG w wykrywaniu głębokiej endometriozy. W prospektywnym, wieloośrodkowym badaniu prowadzonym od września 2019 do listopada 2023 roku udział wzięło 1796 pacjentek z podejrzeniem tej choroby.

Spośród wszystkich uczestniczek 1182 przeszły również laparoskopię, która posłużyła jako punkt odniesienia do oceny wyniku USG. Na podstawie bezpośredniej oceny podczas operacji endometriozę potwierdzono u 1140 kobiet, a głęboką endometriozę u 923 pacjentek, czyli u 78,1 proc. tej grupy. Badacze oceniali skuteczność badania ultrasonograficznego m.in. za pomocą czułości, specyficzności, AUC oraz wartości predykcyjnych.

Transwaginalne USG osiągnęło czułość na poziomie 95 proc. i specyficzność 80 proc. Wartość AUC wyniosła 0,88, a dodatnia wartość predykcyjna, czyli PPV, 95 proc. Oznacza to, że metoda dobrze identyfikowała pacjentki z głęboką endometriozą. Najwyższą czułość odnotowano dla zmian w jelicie, gdzie wyniosła 87 proc., a najwyższą specyficzność dla zmian w pęcherzu, gdzie sięgnęła 99 proc.

Badana grupa była też obciążona objawami typowymi dla endometriozy. Średni wiek pacjentek wynosił 32 lata, 76 proc. nie miało wcześniej dzieci, 41 proc. stosowało na początku badania terapię hormonalną, a 30 proc. przeszło już wcześniej operację z powodu endometriozy. Najczęstszym objawem była bolesna miesiączka, którą zgłaszało 92 proc. kobiet. Problemy z płodnością dotyczyły 32 proc. uczestniczek.

Endometrioza pozostaje chorobą częstą, ale trudną do rozpoznania. Przez lata za metodę referencyjną uznawano laparoskopię, czyli badanie inwazyjne wymagające operacji. Wyniki tego badania wskazują, że transwaginalne USG może odgrywać większą rolę w diagnostyce głębokiej endometriozy i zmniejszać potrzebę kierowania pacjentek na bardziej obciążające procedury.

Autorzy badania oceniają, że metoda ma potencjał do wdrożenia w praktyce ginekologicznej. W praktyce może to oznaczać szybsze rozpoznanie, sprawniejsze planowanie leczenia i bardziej komfortową diagnostykę dla pacjentek z podejrzeniem endometriozy.

Najważniejsze wyniki badania diagnostycznego USG w głębokiej endometriozie

ParametrWartość
Liczba uczestniczek1796
Pacjentki z laparoskopią1182
Potwierdzona endometrioza podczas operacji1140
Głęboka endometrioza podczas operacji923 (78,1% grupy operowanej)
Czułość transwaginalnego USG95%
Specyficzność transwaginalnego USG80%
AUC0,88
Dodatnia wartość predykcyjna (PPV)95%
Najwyższa czułość – jelito87%
Najwyższa specyficzność – pęcherz99%

Na podstawie opisu badania prospektywnego wieloośrodkowego z udziałem 1796 pacjentek.

Jak interpretować wyniki USG w głębokiej endometriozie

95%
Czułość
USG prawidłowo wykrywa większość przypadków głębokiej endometriozy.
80%
Specyficzność
Badanie dość dobrze rozpoznaje także osoby bez choroby.
95%
PPV
Wysokie prawdopodobieństwo, że dodatni wynik rzeczywiście oznacza chorobę.
0,88
AUC
Wskazuje na bardzo dobrą ogólną jakość diagnostyczną testu.
Jelito – 87%
Najlepsza czułość
USG najlepiej wykrywało zmiany w obrębie jelita.
Pęcherz – 99%
Najlepsza specyficzność
Najmniej wyników fałszywie dodatnich dotyczyło zmian w pęcherzu.

Wyniki wieloośrodkowego badania prospektywnego z udziałem 1796 pacjentek.

Słownik pojęć

Transwaginalne USG
Badanie ultrasonograficzne wykonywane przez pochwę, pozwalające dokładnie ocenić narządy miednicy mniejszej.
Endometrioza głęboka
Postać endometriozy, w której ogniska choroby naciekają głębiej niż powierzchownie, często obejmując jelito, pęcherz lub więzadła.
Laparoskopia
Małoinwazyjny zabieg operacyjny z użyciem kamery, stosowany m.in. do potwierdzania i leczenia endometriozy.
Czułość
Odsetek chorych prawidłowo wykrytych przez test diagnostyczny.
Specyficzność
Odsetek osób zdrowych prawidłowo rozpoznanych przez test jako niezajęte chorobą.
AUC
Miara ogólnej skuteczności testu diagnostycznego; im bliżej 1, tym lepsza dokładność.
PPV
Dodatnia wartość predykcyjna; pokazuje, jak często dodatni wynik testu rzeczywiście oznacza chorobę.

Najczęstsze pytania

Czy transwaginalne USG może zastąpić laparoskopię w diagnostyce endometriozy?
W wielu przypadkach może znacząco ograniczyć potrzebę laparoskopii jako badania diagnostycznego, ale ostateczna decyzja zależy od objawów, obrazu klinicznego i planu leczenia.
Jak dokładne było USG w tym badaniu?
Czułość wyniosła 95 proc., specyficzność 80 proc., a dodatnia wartość predykcyjna 95 proc., co wskazuje na bardzo dobrą skuteczność diagnostyczną.
Które lokalizacje zmian wykrywano najlepiej?
Najwyższą czułość uzyskano dla zmian w jelicie (87 proc.), a najwyższą specyficzność dla zmian w pęcherzu (99 proc.).
Dla kogo to badanie może być szczególnie przydatne?
Dla pacjentek z bolesnymi miesiączkami, problemami z płodnością lub innymi objawami sugerującymi endometriozę, zwłaszcza gdy potrzebna jest szybka i mniej inwazyjna diagnostyka.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000
Następny artykuł

Test krwi na endometriozę coraz bliżej. Naukowcy z Edynburga znaleźli nowy marker

Badanie opublikowane 7 lipca 2026 roku wykazało, że u kobiet z endometriozą występuje charakterystyczny profil androgenów, w tym 11-ketotestosteronu. W analizie uwzględniono próbki krwi od 159 pacjentek i 57 zdrowych uczestniczek, a model rozpoznał ponad 95 proc. przypadków choroby.

Czytaj dalej

Powiązane artykuły

Test krwi na endometriozę coraz bliżej. Naukowcy z Edynburga znaleźli nowy marker

Naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu ogłosili odkrycie hormonalnego wzorca, który może pomóc w opracowaniu testu krwi do szybszego wykrywania endometriozy.

geekweek.interia.pl
alertmedyczny.pl
+4
9 lip

Badanie: Ponad połowa pacjentek z endometriozą ma zaburzenia odczuwania bólu

Badanie opublikowane 21 lipca 2026 roku wykazało centralną sensybilizację bólową u 52,1% ze 142 pacjentek z endometriozą lub adenomiozą, które były leczone w jednym ośrodku.

deutschesgesundheitsportal.de
medwiss.de
21 lip

Naukowcy z Edynburga opracowują nową metodę diagnozowania endometriozy

Naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu odkryli we krwi osób z endometriozą wzór hormonów, który może doprowadzić do pierwszego testu krwi na tę chorobę.

openaccessgovernment.org
bbc.co.uk
+5
8 lip

NICE zatwierdza dwa nowe testy na endometriozę. Diagnoza ma być szybsza

NICE zatwierdził w Anglii i Walii dwa nowe testy na endometriozę, które mają skrócić diagnozę, trwającą dziś średnio ponad dziewięć lat.

theguardian.com
standard.co.uk
+3
8 lip

Cierpisz na endometriozę? Zgłoś się do badania EUmetriosis!

W Lublinie ruszyła rekrutacja pacjentek do EUmetriosis, największego europejskiego badania nad endometriozą.

alertmedyczny.pl
usk4.lublin.pl
+1
5 cze

Nowa metoda USG ułatwia planowanie operacji nowotworów twarzy

Niemieckie Towarzystwo Ultrasonografii w Medycynie poinformowało 21 lipca 2026 roku, że ultrasonografia wysokiej częstotliwości pozwala precyzyjnie określić głębokość naciekania nowotworów skóry twarzy.

medwiss.de
deutschesgesundheitsportal.de
22 lip
StartSzukaj