NICE zatwierdza dwa nowe testy na endometriozę. Diagnoza ma być szybsza

Narodowy Instytut Zdrowia i Doskonałości w Opiece (NICE) zatwierdził 7 lipca 2026 roku w Anglii i Walii dwa nowe testy na endometriozę: EndoSure i Endotest. Instytucja chce w ten sposób skrócić czas potrzebny do postawienia diagnozy, który obecnie wynosi średnio 9 lat i 4 miesiące, a w przypadku kobiet z etnicznie zróżnicowanych społeczności sięga nawet 11 lat.

Endotest opiera się na próbce śliny. Laboratorium bada w niej niewielkie markery biologiczne, tak zwane mikroRNA, które mogą wskazywać na obecność endometriozy. EndoSure działa inaczej: mierzy sygnały elektryczne w jelitach za pomocą sensorów umieszczonych na brzuchu. Badanie trwa 45 minut, a wyniki są dostępne od razu po jego zakończeniu. Przed testem kobieta pości od sześciu do ośmiu godzin, a potem przez 45 minut pije wodę.

NICE podał, że oba testy nie mają zastąpić pełnej diagnostyki jako jedynego badania, lecz pomóc lekarzom podstawowej opieki zdrowotnej szybciej wyłapywać pacjentki z podejrzeniem choroby. Zgodnie z zaleceniem będą stosowane u kobiet, u których nadal podejrzewa się endometriozę mimo prawidłowego badania klinicznego i ujemnego lub niejednoznacznego wyniku obrazowania albo gdy obrazowania w ogóle nie wykonano. Zatwierdzenie ma charakter warunkowy i obowiązuje przez trzy lata, w czasie których zbierane będą dodatkowe dane. Trzeci test, DotEndo, nie uzyskał jeszcze akceptacji, ponieważ wymaga dalszych badań.

Endometrioza dotyka około jednej na dziesięć kobiet w wieku reprodukcyjnym. Choroba polega na rozwoju tkanki podobnej do wyściełającej macicę w innych miejscach organizmu, między innymi na jajnikach i jajowodach. Może powodować bolesne miesiączki, ból przy oddawaniu moczu, podczas wypróżnień oraz w trakcie lub po stosunku. Dotychczas rozpoznanie opierało się na USG, rezonansie magnetycznym lub laparoskopii, czyli badaniu z użyciem kamery wprowadzonej do jamy brzusznej.

Długie opóźnienia w diagnozie od lat utrudniają leczenie endometriozy i wiążą się z przewlekłym bólem oraz pogorszeniem jakości życia. NICE wskazał, że nowe testy mają dać lekarzom podstawowej opieki zdrowotnej lepsze, nieinwazyjne narzędzia do wcześniejszego rozpoznania choroby. Jeśli ich skuteczność potwierdzi się w praktyce, mogą stać się ważnym elementem szybszej ścieżki diagnostycznej w systemie NHS.