Najważniejsze
- •NICE proponuje coroczne przeglądy zdrowotne dla osób z PMOS, aby wcześniej wykrywać powikłania i ujednolicić opiekę.
- •W diagnostyce należy brać pod uwagę PMOS już od 10. roku życia przy nieregularnych miesiączkach lub objawach nadmiaru androgenów; po menopauzie nie wolno tej diagnozy automatycznie wykluczać.
- •PMOS wiąże się z podwyższonym ryzykiem m.in. cukrzycy typu 2, chorób sercowo-naczyniowych, depresji, lęku, stłuszczenia wątroby i bezdechu sennego.
- •Brytyjski NICE szacuje, że schorzenie dotyczy około 1 na 8 kobiet w Wielkiej Brytanii, czyli nawet 3–4 milionów osób, a mimo to jest często niedodiagnozowane.
- •Konsultacje publiczne nad projektem wytycznych trwają do 11 sierpnia 2026 roku, a finalne zalecenia mają ukazać się w grudniu.
NICE opublikował projekt wytycznych, które zalecają coroczne przeglądy zdrowotne dla kobiet z PMOS, aby wcześniej wykrywać powikłania.
Brytyjski National Institute for Health and Care Excellence (NICE) opublikował projekt wytycznych, które zalecają coroczne przeglądy zdrowotne dla kobiet z zespołem metabolicznym jajników, czyli PMOS. Dokument, ogłoszony 1 lipca 2026 roku, ma poprawić wykrywanie i monitorowanie długoterminowych powikłań związanych z tym schorzeniem. Konsultacje publiczne nad projektem potrwają do 11 sierpnia 2026 roku, a finalne wytyczne mają zostać opublikowane w grudniu.
NICE rekomenduje, by każda osoba z rozpoznanym PMOS była objęta coroczną oceną zdrowia. Przegląd ma uwzględniać zaburzenia miesiączkowania, stosowane leczenie oraz ryzyko rozwoju chorób przewlekłych, w tym cukrzycy typu 2 i chorób sercowo-naczyniowych. W wytycznych podkreślono, że wcześniejsze rozpoznanie może umożliwić szybsze wdrożenie opieki i zmian stylu życia, zanim pojawią się poważniejsze powikłania.
Projekt obejmuje także zalecenia dotyczące diagnostyki. Lekarze mają rozważać PMOS u osób od 10. roku życia z nieregularnymi lub nieobecnymi miesiączkami, a także przy objawach nadmiaru androgenów. NICE wskazuje, że badanie powinno obejmować testy hormonalne, a w uzasadnionych przypadkach także USG miednicy. Wytyczne zaznaczają również, że PMOS nie należy wykluczać po menopauzie.
Według NICE schorzenie dotyczy około jednej na osiem kobiet w Wielkiej Brytanii, czyli nawet 3–4 milionów osób. Organizacja podaje, że PMOS jest często niedodiagnozowany i niespójnie prowadzony. Zmiana nazwy z PCOS na PMOS wynika z międzynarodowego konsensusu i ma lepiej oddawać endokrynny, metaboliczny i jajnikowy charakter choroby.
Zespół wiąże się nie tylko z problemami reprodukcyjnymi. NICE wymienia też zwiększone ryzyko depresji, lęku, zaburzeń odżywiania, stłuszczenia wątroby, bezdechu sennego oraz powikłań w ciąży. W przypadku osób planujących ciążę wytyczne zalecają m.in. poradnictwo dotyczące masy ciała, diety, aktywności fizycznej, snu i zdrowia psychicznego.
Nowe wytyczne mają ujednolicić postępowanie w całej Anglii i poprawić długofalowe monitorowanie pacjentek. W praktyce mogą też oznaczać częstsze wykrywanie chorób towarzyszących na wcześniejszym etapie, gdy interwencja jest jeszcze prostsza.
Jak NICE proponuje prowadzić pacjentki z PMOS
Źródło: projekt wytycznych NICE z 1 lipca 2026 r. oraz doniesienia BBC, The Guardian i Pulse Today.
Najważniejsze informacje liczbowe z projektu wytycznych NICE dotyczących PMOS
| Element | Wartość | Znaczenie kliniczne |
|---|---|---|
| Data publikacji projektu | 1 lipca 2026 | Start konsultacji publicznych |
| Koniec konsultacji | 11 sierpnia 2026 | Termin zgłaszania uwag |
| Planowana publikacja finalnych wytycznych | grudzień 2026 | Przyjęcie ostatecznych zaleceń |
| Częstość występowania | około 1 na 8 kobiet | Szacunkowo 3–4 miliony osób w Wielkiej Brytanii |
| Wiek, od którego należy rozważać rozpoznanie | od 10. roku życia | Dotyczy młodzieży z nieregularnymi miesiączkami lub hiperandrogenizmem |
Źródło: artykuł oraz materiały uzupełniające z NICE, BBC, The Guardian, Pulse Today i The Pharmaceutical Journal (2026).
Słownik pojęć
- PMOS
- Zespół metaboliczny jajników; nazwa używana w projekcie wytycznych NICE dla wcześniej określanego jako PCOS schorzenia o komponentach jajnikowych, endokrynnych i metabolicznych.
- Hiperandrogenizm
- Stan związany z nadmiarem androgenów (męskich hormonów płciowych), mogący powodować m.in. hirsutyzm, trądzik i łysienie androgenowe.
- Hirsutyzm
- Nadmierne owłosienie typu męskiego, najczęściej na twarzy, klatce piersiowej lub brzuchu.
- USG miednicy
- Badanie ultrasonograficzne narządów miednicy, które może pomóc w ocenie jajników i wykluczeniu innych przyczyn objawów.
- Zaburzenia miesiączkowania
- Nieregularne, zbyt rzadkie, zbyt częste lub całkowicie nieobecne miesiączki.
- Cukrzyca typu 2
- Choroba metaboliczna związana z insulinoopornością i podwyższonym stężeniem glukozy we krwi.
- Choroby sercowo-naczyniowe
- Grupa schorzeń obejmujących m.in. chorobę wieńcową, zawał serca i udar mózgu.
