Najważniejsze
- •Naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu opisali unikalny hormonalny „odcisk palca” we krwi osób z endometriozą, który może stać się podstawą prostego testu diagnostycznego.
- •W badaniu porównano próbki krwi 159 kobiet z endometriozą i 57 bez choroby; analiza wykazała podwyższone androgeny, w tym 11-ketotestosteron.
- •Zidentyfikowany profil hormonów pozwolił odróżnić chore od zdrowych w ponad 95% przypadków, co sugeruje wysoką skuteczność potencjalnego testu.
- •Endometrioza nadal jest rozpoznawana z dużym opóźnieniem i obecnie zwykle wymaga laparoskopii, czyli zabiegu inwazyjnego.
- •Autorzy podkreślają, że przed wdrożeniem testu potrzebne są większe badania walidacyjne oraz sprawdzenie, czy wynik nie nakłada się z innymi zaburzeniami hormonalnymi.
Naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu odkryli we krwi osób z endometriozą wzór hormonów, który może doprowadzić do pierwszego testu krwi na tę chorobę.
Naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu wykryli we krwi osób z endometriozą unikalny wzór hormonów, który może stać się podstawą pierwszego nieinwazyjnego testu diagnostycznego. Wyniki badania opublikowano 7 lipca 2026 roku w European Journal of Endocrinology.
Zespół analizował próbki krwi 159 kobiet z potwierdzoną endometriozą oraz 57 kobiet bez tego schorzenia. Badacze skupili się na androgenach, czyli hormonach określanych czasem jako męskie, ale obecnych także u kobiet. U pacjentek z endometriozą stwierdzili wyraźnie podwyższone poziomy tych hormonów, w tym 11-ketotestosteronu. Na podstawie tego profilu udało się poprawnie odróżnić osoby chore od zdrowych w ponad 95 proc. przypadków.
Endometrioza to choroba, w której komórki podobne do tych wyściełających macicę rosną poza nią. Może powodować silny ból, obfite miesiączki, zmęczenie i problemy z płodnością. Według przytoczonych danych dotyczy około 190 milionów kobiet na świecie. Mimo to rozpoznanie choroby często zajmuje lata. W Wielkiej Brytanii średni czas oczekiwania na diagnozę wynosi dziewięć lat.
Obecnie potwierdzenie endometriozy zwykle wymaga laparoskopii, czyli inwazyjnego zabiegu chirurgicznego. Oznacza to, że pacjentki muszą przejść procedurę operacyjną, zanim usłyszą jednoznaczną diagnozę. Badacze z Edynburga podkreślają, że ich wynik może otworzyć drogę do prostszego badania z krwi, które skróciłoby ścieżkę diagnostyczną.
Autorzy badania zaznaczają jednak, że potrzebne są dalsze prace. Wyniki trzeba potwierdzić w większej i bardziej zróżnicowanej grupie pacjentek oraz porównać z innymi schorzeniami, które również mogą wiązać się z zaburzeniami hormonalnymi. Uniwersytet w Edynburgu szuka też partnerów z branży, którzy pomogą rozwinąć ten pomysł w gotowy test diagnostyczny.
Odkrycie wpisuje się w szersze poszukiwania mniej inwazyjnych metod rozpoznawania endometriozy. Jeśli kolejne badania potwierdzą skuteczność tej technologii, diagnostyka choroby może stać się szybsza i bardziej dostępna, a to ułatwi wcześniejsze rozpoczęcie leczenia.
Jak może działać test krwi na endometriozę?
Na podstawie badania Uniwersytetu w Edynburgu opublikowanego 7 lipca 2026 r.
Kluczowe dane z badania nad diagnostyką endometriozy z krwi
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Liczba kobiet z endometriozą | 159 |
| Liczba kobiet bez endometriozy | 57 |
| Skuteczność odróżniania chorych od zdrowych | ponad 95% |
| Szacowana liczba kobiet z endometriozą na świecie | ok. 190 mln |
| Średni czas do diagnozy w Wielkiej Brytanii | 9 lat |
Na podstawie treści artykułu i materiału źródłowego Uniwersytetu w Edynburgu.
Słownik pojęć
- Endometrioza
- Choroba, w której komórki podobne do wyściełających macicę rosną poza nią, powodując m.in. ból i problemy z płodnością.
- Androgeny
- Grupa hormonów często nazywanych męskimi, ale obecnych również u kobiet; w badaniu analizowano ich poziomy we krwi.
- 11-ketotestosteron
- Jeden z androgenów, którego podwyższony poziom wykryto u osób z endometriozą.
- Laparoskopia
- Inwazyjny zabieg chirurgiczny używany obecnie do potwierdzania endometriozy.
- Walidacja badania
- Potwierdzenie wyników w większej i bardziej zróżnicowanej grupie pacjentek, zanim test trafi do praktyki.
