Najważniejsze
- •Młodsze pokolenia w analizowanych kohortach miały wyższy poziom starzenia biologicznego niż wcześniejsze generacje w tym samym wieku chronologicznym.
- •Najbardziej zaawansowane starzenie biologiczne wiązało się z 15-procentowym wzrostem ryzyka wczesnego nowotworu litego.
- •Zależności obejmowały m.in. raka płuca, nowotwory przewodu pokarmowego, raka macicy i raka jelita grubego.
- •Badanie wykazało korelację, a nie dowód, że szybsze starzenie biologiczne bezpośrednio powoduje raka.
- •Naukowcy chcą wykorzystać mapę biologicznego ryzyka do lepszego ukierunkowania profilaktyki i wcześniejszego wykrywania nowotworów.
Szybsze starzenie biologiczne młodszych pokoleń wiąże się z wyższym ryzykiem zachorowania na nowotwory przed 55. rokiem życia — wynika z badania WashU Medicine.
Od przyspieszonego starzenia biologicznego do ryzyka wczesnego raka
Opracowanie na podstawie opisanego badania opublikowanego w „Nature Medicine”.
Katarzyna Piekarska: Młodym ludziom wydaje się, że są nieśmiertelni
Badacze z Washington University School of Medicine przeanalizowali dane ponad 154 tys. uczestników brytyjskiego UK Biobank oraz ponad 10 tys. osób z amerykańskiego programu All of Us. Wyniki, opublikowane 14 września w czasopiśmie „Nature Medicine”, wskazują, że młodsze pokolenia mogą starzeć się biologicznie szybciej niż wcześniejsze generacje w tym samym wieku chronologicznym. Zjawisko to wiązało się z większym ryzykiem zachorowania na nowotwory przed 55. rokiem życia.
Starzenie biologiczne a ryzyko nowotworów
Naukowcy oceniali wiek biologiczny na podstawie biomarkerów krwi, danych metabolicznych oraz profili białek związanych z funkcjonowaniem poszczególnych narządów. Wykorzystali między innymi model PhenoAge, który uwzględnia dziewięć wskaźników biochemicznych, w tym stężenie albuminy i kreatyniny. Wiek biologiczny ma odzwierciedlać skumulowane zmiany metaboliczne i uszkodzenia organizmu, a nie liczbę przeżytych lat.
W amerykańskiej części badania osoby urodzone w latach 1990–1999 miały wskaźnik starzenia systemowego o 92 proc. wyższy niż uczestnicy urodzeni w latach 1965–1969. Uczestnicy z najbardziej zaawansowanym starzeniem biologicznym mieli o 15 proc. wyższe ryzyko rozwoju wczesnego nowotworu litego niż osoby z najmniej zaawansowanym starzeniem.
Zależności te dotyczyły między innymi raka płuca, nowotworów przewodu pokarmowego, raka macicy i raka jelita grubego. Starszy biologicznie układ odpornościowy wiązał się z rakiem płuca, natomiast starzenie tkanki tłuszczowej — z rakiem jelita grubego.
„Naszym ostatecznym celem jest rozszyfrowanie, jak współczesne środowisko zostaje zapisane w biologii komórek i wpływa na ryzyko raka” — powiedziała prof. Yin Cao, epidemiolożka molekularna z WashU Medicine. Według danych przywołanych przez autorów od 1990 roku liczba diagnoz nowotworów u osób poniżej 50. roku życia wzrosła o 79 proc.
Korelacja, a nie dowód przyczynowości
Autorzy zaznaczają, że badanie wykazało korelację, a nie bezpośrednią przyczynę. Te same czynniki środowiskowe mogą jednocześnie przyspieszać starzenie biologiczne i zwiększać ryzyko raka. Analiza nie uwzględniała w pełni wpływu przewlekłego stresu, warunków społeczno-ekonomicznych ani nadrozpoznawalności związanej z lepszym dostępem do diagnostyki.
Naukowcy szukają teraz biologicznej mapy ryzyka, która mogłaby pomóc kierować działania profilaktyczne i wcześniejsze wykrywanie choroby do osób najbardziej zagrożonych.
Porównanie ryzyka i wskaźników starzenia biologicznego w badanych grupach
| Wskaźnik/Parametr | Opis/Wynik |
|---|---|
| Wzrost wskaźnika starzenia (1990-99 vs 1965-69) | o 92% wyższy |
| Wzrost ryzyka nowotworów (przed 50. r.ż. od 1990 r.) | o 79% wyższy |
| Wzrost ryzyka wczesnego nowotworu litego (przy przyspieszonym starzeniu) | o 15% wyższy |
Opracowanie własne na podstawie danych z „Nature Medicine”
Słownik pojęć
- Wiek biologiczny
- Szacowany stan zużycia i funkcjonowania organizmu, określany na podstawie biomarkerów i procesów fizjologicznych, a nie wyłącznie liczby przeżytych lat.
- PhenoAge
- Model oceny wieku biologicznego wykorzystujący m.in. dziewięć wskaźników biochemicznych, takich jak albumina i kreatynina.
- Starzenie biologiczne
- Narastające zmiany metaboliczne, komórkowe i narządowe, które mogą przebiegać szybciej lub wolniej niż wskazuje wiek chronologiczny.
- Nowotwór lity
- Guz powstający w narządzie lub tkance, w odróżnieniu od nowotworów układu krwiotwórczego, takich jak białaczki.
- Biomarker
- Mierzalna cecha biologiczna, np. stężenie określonego białka we krwi, dostarczająca informacji o stanie organizmu lub ryzyku choroby.
- Korelacja
- Statystyczna zależność między zjawiskami; sama w sobie nie dowodzi, że jedno zjawisko bezpośrednio powoduje drugie.
