Młodsze pokolenia miały być zdrowsze. Ten przegląd mówi coś odwrotnego

Badacze z University College London, King’s College London i University of Oxford poinformowali w maju 2026 r., że przegląd 51 publikacji dotyczących brytyjskich kohort urodzeniowych wskazuje na gorsze wskaźniki zdrowia wśród młodszych pokoleń niż wśród starszych generacji porównywanych w tym samym wieku. Najbardziej spójny trend dotyczy otyłości i zdrowia psychicznego, a część analiz wskazuje także na wzrost częstości cukrzycy.

Według materiałów uczelni i wydawcy przegląd objął badania opublikowane do czerwca 2024 r. i opierał się na danych z sześciu brytyjskich kohort urodzeniowych, śledzących osoby urodzone między 1946 a 2002 r. Chodzi o National Survey of Health and Development, 1958 National Child Development Study, 1970 British Cohort Study, Next Steps, Avon Longitudinal Study of Parents and Children oraz Millennium Cohort Study. Materiały prasowe Taylor & Francis podają, że porównanie dotyczyło łącznie ponad 88,5 tys. osób, ale tej liczby nie da się bezpośrednio potwierdzić w samym artykule naukowym.

Autorzy opisują to zjawisko jako „generational health drift”, czyli brak poprawy zdrowia w kolejnych generacjach mimo postępu medycyny i lepszych warunków życia. Jak podają UCL News i Euronews, najsilniejszy i najbardziej powtarzalny wzorzec pogorszenia dotyczy otyłości oraz problemów psychicznych. W materiałach podkreślono też, że różnic nie da się łatwo wyjaśnić wyłącznie lepszą diagnostyką. Otyłość nie zależy od rozpoznania lekarskiego, a część danych dotyczących cukrzycy opiera się na obiektywnych pomiarach biologicznych. Liderka badania Laura Gimeno z UCL stwierdziła, że jeśli nowsze pokolenia „cofają się” pod względem zdrowia, oznacza to skutki społecznych i środowiskowych czynników ryzyka, którym można zapobiegać.

Jednym z przykładów przywoływanych w materiałach jest cukrzyca w wieku 44–48 lat. Jej częstość miała wzrosnąć z 3,1 proc. w starszej kohorcie lub kohortach do 5,9 proc. w kohorcie z 1970 r., utożsamianej z pokoleniem X. Dostępne źródła różnią się jednak w opisie punktu odniesienia dla wartości 3,1 proc., dlatego ten szczegół wymaga ostrożności. Badacze informowali też, że młodsze kohorty wcześniej osiągały zakres nadwagi i otyłości, a przedstawiciele pokolenia Z częściej zgłaszali objawy depresji i lęku w wieku nastoletnim niż wcześniejsze roczniki.

W Wielkiej Brytanii długość życia rosła przez większość XX wieku, ale poprawa healthy life expectancy wyhamowała, a według nowszych danych częściowo się cofnęła. Oznacza to, że ludzie mogą żyć dłużej, ale większą część życia spędzać z chorobą. Przegląd wpisuje się we wcześniejsze sygnały pogorszenia zdrowia w połowie życia i wśród młodszych roczników, zwłaszcza w obszarze otyłości i zdrowia psychicznego.

Wyniki miały zostać opublikowane w recenzowanym czasopiśmie „Population Studies” w maju 2026 r., choć bez rekordu wydawcy nie da się niezależnie potwierdzić dokładnej daty formalnej publikacji. Dla ochrony zdrowia oznacza to potrzebę dalszych analiz i niezależnej oceny, zwłaszcza z uwzględnieniem różnic w metodach pomiaru oraz danych dotyczących płci, regionu i statusu społecznego.