Najważniejsze
- •Przegląd 51 badań brytyjskich kohort urodzeniowych sugeruje, że młodsze pokolenia częściej wchodzą w gorszy stan zdrowia już we wcześniejszych etapach życia niż starsze generacje w tym samym wieku.
- •Najbardziej spójne sygnały pogorszenia dotyczą otyłości i zdrowia psychicznego, a część analiz wskazuje także na wzrost częstości cukrzycy.
- •Autorzy opisują zjawisko jako „generational health drift” — brak oczekiwanej poprawy zdrowia między kolejnymi pokoleniami mimo postępu medycyny i lepszych warunków życia.
- •Wyników nie da się łatwo wyjaśnić wyłącznie lepszą diagnostyką, ponieważ część wskaźników opiera się na obiektywnych pomiarach lub nie zależy od rozpoznania lekarskiego.
- •Badanie ma znaczenie dla planowania ochrony zdrowia, ale część szczegółów liczbowych i formalnych dotyczących publikacji wymaga ostrożnej, niezależnej weryfikacji.
Przegląd 51 badań brytyjskich kohort urodzeniowych wskazuje, że młodsze pokolenia częściej cechują się gorszym stanem zdrowia niż starsze generacje w tym samym wieku.
Badacze z University College London, King’s College London i University of Oxford poinformowali w maju 2026 r., że przegląd 51 publikacji dotyczących brytyjskich kohort urodzeniowych wskazuje na gorsze wskaźniki zdrowia wśród młodszych pokoleń niż wśród starszych generacji porównywanych w tym samym wieku. Najbardziej spójny trend dotyczy otyłości i zdrowia psychicznego, a część analiz wskazuje także na wzrost częstości cukrzycy.
Według materiałów uczelni i wydawcy przegląd objął badania opublikowane do czerwca 2024 r. i opierał się na danych z sześciu brytyjskich kohort urodzeniowych, śledzących osoby urodzone między 1946 a 2002 r. Chodzi o National Survey of Health and Development, 1958 National Child Development Study, 1970 British Cohort Study, Next Steps, Avon Longitudinal Study of Parents and Children oraz Millennium Cohort Study. Materiały prasowe Taylor & Francis podają, że porównanie dotyczyło łącznie ponad 88,5 tys. osób, ale tej liczby nie da się bezpośrednio potwierdzić w samym artykule naukowym.
Autorzy opisują to zjawisko jako „generational health drift”, czyli brak poprawy zdrowia w kolejnych generacjach mimo postępu medycyny i lepszych warunków życia. Jak podają UCL News i Euronews, najsilniejszy i najbardziej powtarzalny wzorzec pogorszenia dotyczy otyłości oraz problemów psychicznych. W materiałach podkreślono też, że różnic nie da się łatwo wyjaśnić wyłącznie lepszą diagnostyką. Otyłość nie zależy od rozpoznania lekarskiego, a część danych dotyczących cukrzycy opiera się na obiektywnych pomiarach biologicznych. Liderka badania Laura Gimeno z UCL stwierdziła, że jeśli nowsze pokolenia „cofają się” pod względem zdrowia, oznacza to skutki społecznych i środowiskowych czynników ryzyka, którym można zapobiegać.
Jednym z przykładów przywoływanych w materiałach jest cukrzyca w wieku 44–48 lat. Jej częstość miała wzrosnąć z 3,1 proc. w starszej kohorcie lub kohortach do 5,9 proc. w kohorcie z 1970 r., utożsamianej z pokoleniem X. Dostępne źródła różnią się jednak w opisie punktu odniesienia dla wartości 3,1 proc., dlatego ten szczegół wymaga ostrożności. Badacze informowali też, że młodsze kohorty wcześniej osiągały zakres nadwagi i otyłości, a przedstawiciele pokolenia Z częściej zgłaszali objawy depresji i lęku w wieku nastoletnim niż wcześniejsze roczniki.
W Wielkiej Brytanii długość życia rosła przez większość XX wieku, ale poprawa healthy life expectancy wyhamowała, a według nowszych danych częściowo się cofnęła. Oznacza to, że ludzie mogą żyć dłużej, ale większą część życia spędzać z chorobą. Przegląd wpisuje się we wcześniejsze sygnały pogorszenia zdrowia w połowie życia i wśród młodszych roczników, zwłaszcza w obszarze otyłości i zdrowia psychicznego.
Wyniki miały zostać opublikowane w recenzowanym czasopiśmie „Population Studies” w maju 2026 r., choć bez rekordu wydawcy nie da się niezależnie potwierdzić dokładnej daty formalnej publikacji. Dla ochrony zdrowia oznacza to potrzebę dalszych analiz i niezależnej oceny, zwłaszcza z uwzględnieniem różnic w metodach pomiaru oraz danych dotyczących płci, regionu i statusu społecznego.
Najważniejsze liczby i zakres analiz opisanych w artykule
| Element | Wartość | Uwagi |
|---|---|---|
| Liczba publikacji w przeglądzie | 51 | Badania opublikowane do czerwca 2024 r. |
| Zakres roczników badanych kohort | 1946–2002 | Sześć brytyjskich kohort urodzeniowych |
| Łączna liczba uczestników | ponad 88,5 tys. | Wartość podana w materiałach prasowych; autor artykułu zaznacza brak bezpośredniego potwierdzenia w samym tekście naukowym |
| Cukrzyca w wieku 44–48 lat | 3,1% → 5,9% | Porównanie starszej kohorty/kohort z kohortą 1970 r.; szczegół punktu odniesienia wymaga ostrożności |
| Planowany moment publikacji | maj 2026 r. | Bez rekordu wydawcy nie da się niezależnie potwierdzić dokładnej daty formalnej publikacji |
Źródło: opracowanie na podstawie treści artykułu i wskazanych materiałów UCL/Taylor & Francis.
Na czym polega „generational health drift” według opisanego przeglądu?
Źródło: opis przeglądu badań w artykule.
Słownik pojęć
- kohorta urodzeniowa
- Grupa osób urodzonych w podobnym okresie, obserwowana przez długi czas w badaniach naukowych.
- generational health drift
- Opisywane przez autorów zjawisko polegające na tym, że kolejne pokolenia nie osiągają lepszego zdrowia niż wcześniejsze, a czasem wypadają gorzej.
- healthy life expectancy
- Oczekiwana liczba lat życia przeżytych w dobrym zdrowiu, bez istotnych ograniczeń zdrowotnych.
- biomarker
- Obiektywny wskaźnik biologiczny, np. wynik badania krwi, używany do oceny stanu zdrowia lub ryzyka choroby.
- otyłość
- Stan nadmiernego nagromadzenia tkanki tłuszczowej zwiększający ryzyko wielu chorób, m.in. cukrzycy typu 2 i chorób sercowo-naczyniowych.
