Najważniejsze
- •Młodsze kohorty urodzeniowe starzeją się biologicznie szybciej niż starsze pokolenia, co w badaniu powiązano z wyższym ryzykiem nowotworów rozpoznawanych przed 55. rokiem życia.
- •W analizie obejmującej UK Biobank i amerykański program All of Us wzrost wieku biologicznego był podobny w trzech różnych metodach pomiaru, co wzmacnia spójność obserwacji.
- •Najsilniejsze zależności dotyczyły raka płuc, jelita grubego i macicy; szczególnie starszy biologicznie układ odpornościowy łączono z rakiem płuc, a tkankę tłuszczową z rakiem jelita grubego.
- •Badanie ma charakter obserwacyjny, więc pokazuje związek, ale nie dowodzi, że przyspieszone starzenie bezpośrednio wywołuje nowotwory.
- •Jeśli wyniki się potwierdzą, ocena wieku biologicznego może pomóc w lepszym wyłanianiu osób z wyższym ryzykiem wczesnych nowotworów i w planowaniu profilaktyki.
Badanie Washington University wykazało, że młodsze pokolenia biologicznie starzeją się szybciej, co wiąże się z wyższym ryzykiem nowotworów przed 55. rokiem życia.
Zespół badawczy z Washington University School of Medicine w St. Louis podał 22 czerwca 2026 roku, że młodsze pokolenia biologicznie starzeją się szybciej niż starsze kohorty. Naukowcy powiązali ten trend z rosnącym ryzykiem nowotworów rozpoznawanych przed 55. rokiem życia.
Badanie objęło 154 169 młodych dorosłych z brytyjskiego UK Biobank oraz 10 262 uczestników amerykańskiego programu All of Us Research Program. Badacze oceniali starzenie systemowe za pomocą wskaźnika PhenoAge, a wyniki sprawdzili także przy użyciu dwóch innych miar: metody Klemera-Doubala i opartego na metabolomice wieku biologicznego. Wszystkie te podejścia wskazały podobny kierunek zmian.
Najmocniejszy sygnał pojawił się przy porównaniu kohort urodzeniowych. Osoby urodzone w latach 1965–1974 miały o 23 procent wyższe wartości starzenia biologicznego niż osoby urodzone w latach 1950–1954. Z każdym standardowym odchyleniem wyższego wieku biologicznego ryzyko wczesnego nowotworu litego rosło o 8 procent. Zależność dotyczyła zwłaszcza raka płuc, jelita grubego i macicy.
Autorzy badania sprawdzili też starzenie poszczególnych narządów. Analiza proteomiczna wykazała, że starszy biologicznie układ odpornościowy wiązał się z wyższym ryzykiem wczesnego raka płuc, a szybciej starzejąca się tkanka tłuszczowa — z wyższym ryzykiem wczesnego raka jelita grubego. W amerykańskiej kohorcie obraz był podobny, choć część zależności miała inny poziom natężenia.
W badaniu zaznaczono, że zjawisko starzenia biologicznego może wynikać z nakładania się czynników środowiskowych, stylu życia i predyspozycji genetycznych. Jednocześnie autorzy podkreślają, że analiza miała charakter obserwacyjny i nie pozwala na wykazanie przyczynowo-skutkowego związku. Brakuje też pełnych danych o wpływie konkretnych genów i pojedynczych ekspozycji środowiskowych.
W praktyce wyniki wpisują się w rosnącą liczbę badań nad nowotworami w młodszych grupach wiekowych. Jeśli kolejne prace potwierdzą te zależności, ocena wieku biologicznego może stać się jednym z narzędzi do identyfikowania osób z wyższym ryzykiem wczesnych nowotworów i planowania dalszych badań nad profilaktyką.
Jak badacze łączyli wiek biologiczny z ryzykiem nowotworów
Na podstawie badania Washington University School of Medicine w St. Louis opisanego 22.06.2026.
Najważniejsze liczby z badania o przyspieszonym starzeniu biologicznym i ryzyku nowotworów
| Wskaźnik / porównanie | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Uczestnicy UK Biobank | 154 169 | Duża brytyjska kohorta młodych dorosłych |
| Uczestnicy All of Us | 10 262 | Amerykańska kohorta walidacyjna |
| Różnica wieku biologicznego: roczniki 1965–1974 vs 1950–1954 | +23% | Wyższe wartości starzenia biologicznego w młodszej kohorcie |
| Ryzyko wczesnego nowotworu litego na 1 SD wyższego wieku biologicznego | +8% | Wzrost ryzyka wraz z przyspieszonym starzeniem |
| Granica „early-onset cancer” | ≤55 lat | Definicja nowotworów wczesnego początku użyta w badaniu |
Na podstawie badania zespołu Washington University School of Medicine w St. Louis (Nature Medicine, 22.06.2026) oraz opisu podanego w artykule.
Słownik pojęć
- wiek biologiczny
- Miara stanu organizmu odzwierciedlająca rzeczywiste zużycie i funkcjonowanie tkanek oraz narządów, a nie liczbę przeżytych lat.
- wiek chronologiczny
- Liczba lat od urodzenia, czyli standardowy wiek zapisany w dokumentach.
- PhenoAge
- Wskaźnik starzenia obliczany na podstawie wybranych biomarkerów krwi, używany do oceny ryzyka zdrowotnego i tempa starzenia.
- metoda Klemera-Doubala
- Algorytm szacowania wieku biologicznego na podstawie zestawu biomarkerów fizjologicznych.
- metabolomika
- Analiza małych cząsteczek metabolicznych w organizmie, wykorzystywana m.in. do oceny procesów chorobowych i starzenia.
- kohorta urodzeniowa
- Grupa osób urodzonych w podobnym okresie, porównywana w badaniach epidemiologicznych.
- nowotwór wczesnego początku
- Rak rozpoznany w młodszym wieku, w tym badaniu definiowany jako diagnoza przed 55. rokiem życia.
