Najważniejsze
- •McKenna West, surogatka z Alaski, odmówiła aborcji płodu z ciężką wadą serca (HLHS) i urodziła dziecko w Teksasie.
- •Biologiczni rodzice z Kalifornii domagali się przerwania ciąży na mocy zapisów w umowie surogacyjnej.
- •Sprawa wywołała trójstanowy spór prawny (Alaska, Kalifornia, Teksas) dotyczący praw rodzicielskich i pierwszeństwa umów cywilnych nad autonomią cielesną.
- •Prokurator Generalny Teksasu zabezpieczył leczenie ratujące życie noworodka, a sąd w Kalifornii uznał biologicznych rodziców za jedynych opiekunów prawnych.
- •Sprawa może trafić przed Sąd Najwyższy USA, tworząc precedens w kwestii komercyjnej surogacji i praw reprodukcyjnych.
12 sierpnia 2026 roku surogatka McKenna West urodziła w Teksasie dziecko z wadą serca. Wcześniej odmówiła poddania się aborcji, której domagali się biologiczni rodzice. Sprawa wywołała bezprecedensowy, trójstanowy spór prawny.
12 sierpnia 2026 roku w Teksasie McKenna West, będąca surogatką, urodziła dziecko z ciężką wadą serca. Wcześniej kobieta odmówiła przeprowadzenia aborcji, której żądali biologiczni rodzice z Kalifornii. Wydarzenie to zapoczątkowało trójstanowy spór prawny dotyczący praw rodzicielskich, opieki medycznej oraz egzekwowania umów surogacyjnych.
W sierpniu 2025 roku Nausheen Gilkar i Omar Ahmed z Los Angeles podpisali umowę o macierzyństwo zastępcze (surogację gestacyjną) z pielęgniarką z Alaski, McKenną West. W transakcji pośredniczyła agencja Worldwide Surrogacy Specialists. W 20. tygodniu ciąży lekarze zdiagnozowali u płodu zespół hipoplazji lewego serca (HLHS). Biologiczni rodzice zażądali aborcji, powołując się na zapisy w umowie. West jednak odmówiła, tłumacząc swoją decyzję prawem do autonomii cielesnej. Następnie opuściła Alaskę i wyjechała do Teksasu – stanu o bardzo restrykcyjnym prawie antyaborcyjnym – aby tam urodzić.
Noworodek przyszedł na świat 12 sierpnia 2026 roku. Natychmiast wdrożono u niego leczenie ratujące życie na mocy nakazu sądowego, który dzień przed porodem uzyskał prokurator generalny Teksasu Ken Paxton. Jeszcze przed narodzinami dziecka sąd w Kalifornii orzekł, że to biologiczni rodzice są jego jedynymi opiekunami prawnymi. Po porodzie Gilkar i Ahmed uzyskali w Teksasie tymczasowy zakaz zbliżania się dla West. W efekcie surogatka straciła możliwość podejmowania jakichkolwiek decyzji medycznych dotyczących noworodka.
Konsekwencje prawne i finansowe
Prawnik West poinformował, że biologiczni rodzice wstrzymali wypłatę zakontraktowanych środków i grozili kobiecie karą finansową w wysokości 250 tysięcy dolarów za niedopełnienie warunków umowy. Istnienia takiego zapisu nie potwierdzono jednak dotąd w dokumentach sądowych. Surogatka założyła zbiórkę internetową na pokrycie kosztów podróży oraz utrzymania, gromadząc ponad 66 tysięcy dolarów. Z kolei biologiczni rodzice argumentowali, że ucieczka West do Teksasu odcięła noworodka od pomocy specjalistycznego zespołu kardiochirurgów w Los Angeles, który przygotowywał się do jego leczenia.
Starcie systemów prawnych
Ten spór prawny obnaża głębokie różnice w ustawodawstwie amerykańskich stanów. Liberalna Kalifornia ściśle egzekwuje umowy surogacyjne na korzyść rodziców biologicznych. Z kolei Teksas niemal całkowicie zakazał aborcji po wyroku Sądu Najwyższego w sprawie Dobbs z 2022 roku. Zdiagnozowana u dziecka wada serca wymaga przeprowadzenia trzech skomplikowanych operacji kardiochirurgicznych. Ich koszt w Stanach Zjednoczonych może przekroczyć milion dolarów. W sporze tym West reprezentuje konserwatywna organizacja Alliance Defending Freedom, dążąca do ograniczenia komercyjnego macierzyństwa zastępczego w USA.
Rozstrzygnięcie tego sporu może stworzyć precedens prawny. Zadecyduje o tym, czy prawa genetycznych rodziców i zapisy umów cywilnych mają pierwszeństwo przed autonomią cielesną surogatki. Niewykluczone, że sprawa ta ostatecznie trafi przed Sąd Najwyższy USA.
Różnice prawne i medyczne: Teksas vs Kalifornia
Teksas
Kalifornia
Oś czasu sporu o surogację i aborcję (HLHS)
Na podstawie dokumentów sądowych oraz doniesień AP i Oxygen.
Słownik pojęć
- Surogatka gestacyjna (Gestational carrier)
- Kobieta, która przyjmuje do swojej macicy zarodek powstały z komórki jajowej i plemnika innych osób (rodziców biologicznych/genetycznych) i przechodzi ciążę. Nie jest ona genetyczną matką dziecka.
- Hipoplastyczny zespół lewego serca (HLHS)
- Ciężka, wrodzona wada serca polegająca na niedorozwoju lewej komory serca oraz aorty, co uniemożliwia prawidłowe pompowanie krwi do organizmu. Wymaga wieloetapowego leczenia operacyjnego bezpośrednio po urodzeniu.
- Autonomia cielesna (Bodily autonomy)
- Zasada prawno-etyczna mówiąca, że każda osoba ma wyłączne prawo do decydowania o swoim ciele, w tym o poddawaniu się procedurom medycznym.
- Wyrok w sprawie Dobbs v. Jackson Women's Health Organization
- Przełomowy wyrok Sądu Najwyższego USA z czerwca 2022 roku, który anulował konstytucyjne prawo do aborcji (pochodzące z wyroku Roe v. Wade) i przekazał decyzję w sprawie regulacji aborcji poszczególnym stanom.
