Najważniejsze
- •Rzecznik Praw Pacjenta uznał, że zakłady opieki długoterminowej nie mogą z góry ograniczać czasu przepustek pacjentów do 10 proc. pobytu w skali roku.
- •RPP podkreślił, że przepisy finansowe regulują jedynie rozliczanie rezerwacji miejsca, a nie długość samej przepustki.
- •Długość przepustki powinna być ustalana indywidualnie — zależnie od stanu zdrowia, potrzeb terapeutycznych i sytuacji pacjenta.
- •Sztywne limity mogą prowadzić do nierównego traktowania chorych i ograniczać ich kontakt z rodziną oraz pobyt w domu w ważnych momentach.
- •Decyzja Rzecznika może wpłynąć na praktykę innych ZOL-i i ZPO, jeśli stosują podobne ograniczenia wynikające z finansowania, a nie z potrzeb medycznych.
Rzecznik Praw Pacjenta uznał, że zakłady opieki długoterminowej nie mogą odgórnie ograniczać pacjentom czasu przepustek.
Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec ogłosił 6 lipca 2026 roku decyzję, w której uznał za niezgodne z prawami pacjenta odgórne ograniczanie czasu przepustek w zakładach opieki długoterminowej. Sprawa dotyczyła jednego z zakładów opiekuńczo-leczniczych, który przyjął zasadę, że pacjent może przebywać poza placówką maksymalnie przez 10 proc. czasu pobytu w ciągu roku.
Rzecznik nakazał placówce usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i czeka na odpowiedź podmiotu. Jak wynika z decyzji, zakład wprowadził limit z powodów finansowych, ponieważ obecne przepisy przewidują finansowanie rezerwacji miejsca w obniżonej stawce tylko przez okres nieprzekraczający 10 proc. czasu pobytu pacjenta w zakładzie w skali roku. RPP podkreślił jednak, że przepisy te regulują zakres finansowania, a nie czas trwania przepustki.
Bartłomiej Chmielowiec wskazał, że przepustka jest ważnym elementem dobrostanu zdrowotnego pacjenta. W komunikacie zaznaczył też, że jej długość powinna zależeć przede wszystkim od stanu zdrowia, potrzeb terapeutycznych i indywidualnej sytuacji chorego. Przepustka pozwala pacjentowi czasowo opuścić zakład bez formalnego wypisu, a lekarzowi ocenić funkcjonowanie chorego w warunkach domowych.
Rzecznik uznał, że automatyczne przyznawanie wszystkim pacjentom identycznego limitu jest bezpodstawne. Według niego takie rozwiązanie może prowadzić do nierównego traktowania osób, które przebywają w zakładzie krócej, a z powodu sztywnej reguły nie mogłyby skorzystać z pobytu z rodziną w domu, na świętach czy w czasie urlopu. RPP wskazał również, że ograniczenie motywowane wyłącznie finansami narusza prawo pacjenta do świadczeń udzielanych z należytą starannością oraz konstytucyjne prawo do równego dostępu do opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych.
Przepustki w ZOL i ZPO pełnią funkcję terapeutyczną i opiekuńczą. Pozwalają utrzymać kontakt z rodziną i dają zespołowi medycznemu dodatkową informację o stanie pacjenta poza placówką. Decyzja Rzecznika Praw Pacjenta może mieć znaczenie dla praktyki innych zakładów opieki długoterminowej, jeśli stosują podobne limity wynikające z rozliczeń finansowych, a nie z potrzeb medycznych konkretnego chorego.
Kluczowe elementy decyzji Rzecznika Praw Pacjenta
| Element | Treść / wartość |
|---|---|
| Data decyzji | 6 lipca 2026 r. |
| Limit stosowany przez placówkę | 10% czasu pobytu w skali roku |
| Powód wprowadzenia limitu | Ograniczenia finansowe |
| Stanowisko RPP | Limitowanie przepustek jest niezgodne z prawami pacjenta |
| Kryterium długości przepustki | Stan zdrowia, potrzeby terapeutyczne, sytuacja indywidualna |
| Skutek decyzji | Nakaz usunięcia nieprawidłowości i oczekiwanie na odpowiedź placówki |
Na podstawie treści artykułu oraz materiałów źródłowych wskazanych w researchu.
Organizacja pacjentów ukierunkowana na profilaktykę
Słownik pojęć
- zakład opiekuńczo-leczniczy (ZOL)
- Placówka udzielająca całodobowej opieki i leczenia osobom przewlekle chorym, wymagającym stałej pomocy medycznej i pielęgnacyjnej.
- zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy (ZPO)
- Placówka zapewniająca opiekę pielęgnacyjną i pomoc osobom, które nie wymagają hospitalizacji, ale potrzebują stałej opieki.
- przepustka
- Czasowy pobyt pacjenta poza placówką bez formalnego wypisu, zwykle w celu terapeutycznym lub rodzinnym.
- dobrostan zdrowotny
- Stan obejmujący nie tylko brak choroby, ale także dobre funkcjonowanie fizyczne, psychiczne i społeczne pacjenta.
- świadczenie udzielane z należytą starannością
- Usługa medyczna wykonana zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, obowiązującymi standardami i należytą troską o pacjenta.
- równe traktowanie pacjentów
- Zasada, zgodnie z którą pacjenci w podobnej sytuacji powinni mieć zapewniony taki sam dostęp do świadczeń i praw, bez arbitralnych różnicowania.
